ΤΣΙΠΡΑΣ: Από την πρώτη κιόλας σελίδα της «Ιθάκης», ο Αλέξης Τσίπρας δείχνει ότι δεν γράφει απλώς ένα πολιτικό ημερολόγιο, αλλά επιχειρεί μια βαθιά και αμείλικτη αποτίμηση της δεκαετίας που καθόρισε όσο κανείς άλλος το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ.
Επιμέλεια: Παντελής Χαριτάκης
Με έναν λόγο σκληρό, αλλά και αυτοκριτικό, ο πρώην Πρωθυπουργός ανοίγει πλήρως τα χαρτιά του για τα πρόσωπα που διαμόρφωσαν την πορεία του από το 2015 έως την παραίτησή του μετά τις εκλογές του 2023.
Η πολιτική εικόνα που σκιαγραφεί δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: μιλά για λάθη, συγκρούσεις, υπόγειες διαδρομές και προσωπικές εμμονές, ενώ παράλληλα καταγράφει στιγμές που καθόρισαν σχέσεις και στρατηγικές εντός της Βουλή των Ελλήνων.
Η «σύγκρουση χαρακτήρων» με τον Γιάνη Βαρουφάκη
Ο Γιάνης Βαρουφάκης αποτελεί ένα από τα πιο φορτισμένα κεφάλαια του βιβλίου. Ο Τσίπρας αποκαλύπτει πως ο αρχικός ενθουσιασμός αντικαταστάθηκε γρήγορα από μια αίσθηση επικίνδυνης αστάθειας. Στα αποσπάσματα που δημοσιεύει, περιγράφει έναν Υπουργό Οικονομικών που αντιμετώπιζε τη διαπραγμάτευση με τους θεσμούς ως «πειραματικό εργαστήριο θεωριών παιγνίων», κάτι που έθετε σε κίνδυνο τη συνοχή της κυβέρνησης και τη θέση της χώρας στο ευρώ, ενώ κορυφώνεται με την εξωφρενική, όπως την χαρακτηρίζει, πρόταση περί «κουπονιών» αντί χρημάτων. Ο Τσίπρας παραδέχεται πως έφτασε στο σημείο να αμφισβητεί αν η χώρα θα άντεχε την επόμενη ημέρα υπό τέτοιες συνθήκες, υπογραμμίζοντας ότι η διαχείριση των οικονομικών κρίσιμων αποφάσεων δεν αποτελεί πεδίο ακαδημαϊκών πειραμάτων αλλά ευθύνης, κάτι που γνώριζαν πολύ καλά στο Υπουργείο Οικονομικών.
Πολάκης: Από τον «κολλητό» στα πρόθυρα διαγραφής
Η σχέση του Τσίπρα με τον Παύλο Πολάκη σκιαγραφείται ως μια διαδρομή από την πολιτική οικειότητα έως το όριο της ρήξης. Στο βιβλίο αναφέρει ότι σε καίριες στιγμές, όπως στην περίοδο των εμβολιασμών, ο Πολάκης εξέθεσε σοβαρά την παράταξη, προκαλώντας έντονες εισηγήσεις για διαγραφή. Ο Τσίπρας γράφει ότι σκέφθηκε σοβαρά το ενδεχόμενο, αλλά τελικά δεν προχώρησε καθώς είχε την πεποίθηση ότι «η ευθύνη απέναντι στον σύντροφο» υπερίσχυσε της πολιτικής πίεσης. Παρ’ όλα αυτά περιγράφει τέσσερεις διαφορετικές κρίσεις με πρωταγωνιστή τον Πολάκη, από τις επιθέσεις στον Στέλιο Κιμπουρόπουλο μέχρι τις «προγραφές» δικαστών και δημοσιογράφων, οι οποίες είχαν προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια ακόμη και σε κύκλους του Υπουργείο Δικαιοσύνης και της Δικαιοσύνης γενικότερα.
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου και η «αδυναμία συνεννόησης»
Για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου ο Τσίπρας αναφέρει ότι η σχέση τους είχε από την αρχή βαθιά θεσμικές εντάσεις. Περιγράφει μια Πρόεδρο της Βουλής που λειτουργούσε με προσωπική ατζέντα, χωρίς συντονισμό και πολιτικό μέτρο, κάτι που πολλές φορές έφερνε το κόμμα σε δύσκολη θέση. Δεν παραλείπει να τονίσει ότι η επικοινωνία γινόταν ολοένα και δυσκολότερη, με κορύφωση το καλοκαίρι του 2015, όταν – όπως σημειώνει – «είχε καταστεί αδύνατο να βρεθεί κοινός τόπος».
Νίκος Παππάς: Το «13-0» και το βάρος της ευθύνης
Ο Τσίπρας δεν κρύβει την πικρία του για τον στενό του συνεργάτη Νίκο Παππά. Περιγράφει τις μέρες μετά την απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου, όπου ο Παππάς καταδικάστηκε με ψήφους 13-0. Ο πρώην Πρωθυπουργός τονίζει ότι ακόμη κι αν δεν ζήτησε παραίτηση, εκ των υστέρων θεωρεί πως έπρεπε να επιμείνει ο ίδιος. «Ήταν λάθος που δεν τον προστάτευσα από τον εαυτό του», γράφει χαρακτηριστικά. Η υπόθεση είχε προκαλέσει συζητήσεις και στο Άρειος Πάγος, όπου πολλοί έβλεπαν έναν πολιτικό που αδυνατούσε να αντιληφθεί το θεσμικό βάρος της θέσης του.
Κασσελάκης: «Κωμικοτραγική αρχή» και το ιταλικό ριμέικ
Με ιδιαίτερη γλαφυρότητα, ο Τσίπρας περιγράφει τα πρώτα 24ωρα της ηγεσίας Κασσελάκη, παρομοιάζοντας τη σκηνή με την ταινία «Viva la Liberta». Αναφέρει ότι η εκλογή Κασσελάκη ήταν αποτέλεσμα πολιτικής εξάντλησης της βάσης και ότι ο νέος πρόεδρος «έπρεπε να μάθει τα βασικά από το μηδέν». Στο βιβλίο παραδέχεται πως προσπάθησε να τον στηρίξει, αλλά πολύ γρήγορα έγινε σαφές ότι το χάσμα πολιτικής κουλτούρας ήταν αγεφύρωτο. Οι πρώτες εβδομάδες είχαν προκαλέσει αναστάτωση ακόμη και σε ευρωπαϊκά κέντρα, με συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το πού οδεύει η ελληνική κεντροαριστερά.
Καμμένος: «Απρόσμενα θεσμικός»
Αντίθετα, για τον Πάνο Καμμένο ο Τσίπρας μιλά με τόνο σχεδόν θετικό. Παρά τις εκκεντρικές συμπεριφορές, τον περιγράφει ως πολιτικό με θεσμική συνέπεια, που δεν έβαλε εμπόδια στη λειτουργία της κυβέρνησης. Το κεφάλαιο Καμμένου στο βιβλίο λειτουργεί ως αντιπαράθεση με τα υπόλοιπα «δύσκολα» πρόσωπα, υπογραμμίζοντας ότι «ποτέ δεν επιδίωξε ανταλλάγματα», κάτι που αξιολογήθηκε ιδιαίτερα θετικά και σε επίπεδο Υπουργείο Εσωτερικών.
Ο Προκόπης Παυλόπουλος: Σχέση εμπιστοσύνης από το 2008
Η πιο τρυφερή και ανθρώπινη αναφορά ανήκει αναμφίβολα στον Προκόπη Παυλόπουλο. Ο Τσίπρας εξηγεί ότι η πρώτη ουσιαστική πολιτική τους σχέση διαμορφώθηκε στα γεγονότα του Δεκεμβρίου 2008, όπου ο τότε υπουργός Εσωτερικών «επιδίωξε να αποτρέψει την κλιμάκωση», δημιουργώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης που οδήγησε τελικά στην πρόταση Τσίπρα για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Η ενότητα αυτή αποτυπώνει το βαθύ πολιτικό αποτύπωμα ενός Προέδρου που αντιλαμβανόταν τους θεσμούς της Προεδρία της Δημοκρατίας ως εργαλείο εθνικής σταθερότητας.
Καραμανλής: Η «σιωπή» που λέει περισσότερα από λόγια
Εντυπωσιακό σημείο του βιβλίου αποτελεί η απόλυτη απουσία κριτικής προς τον Κώστα Καραμανλή. Ο Τσίπρας αποφεύγει οποιοδήποτε σχόλιο, αφήνοντας ένα έμμεσο αλλά σαφές μήνυμα πολιτικού σεβασμού, σε αντίθεση με άλλους πρωταγωνιστές της εποχής.
