ΚΑΙΡΟΣ: Ένα ασυνήθιστα «βαρύ» για τα μέσα Νοεμβρίου σκηνικό, με ήπιες θερμοκρασίες, αυξημένη υγρασία και μεταφορά αφρικανικής σκόνης, διαμορφώνει ο καιρός έως και την Τετάρτη, σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ).
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Οι μετεωρολόγοι μιλούν για ένα σύντομο, αλλά έντονο επεισόδιο θερμών νοτιάδων και θολής ατμόσφαιρας, πριν την επιστροφή του κλασικού φθινοπωρινού καιρού από την Πέμπτη, με πτώση της θερμοκρασίας, βροχές και ενίσχυση των βοριάδων.
Το Σαββατοκύριακο ήδη έδειξε τις δύο «όψεις» του φετινού Νοέμβρη: από τη μία τον παγετό νωρίς το πρωί σε ηπειρωτικές περιοχές, με το Λιβάδι Παρνασσού να «βυθίζεται» κοντά στους -3°C, και από την άλλη τις διψήφιες μέγιστες θερμοκρασίες και την αίσθηση σχετικής ζέστης μέσα στην ημέρα, όπως καταγράφει το δίκτυο αυτόματων σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών / meteo.gr.
Θερμές αέριες μάζες, σκόνη και υγρασία μέχρι την Τετάρτη
Σήμερα και τα επόμενα 24ωρα, ο καιρός παραμένει γενικά αίθριος στις περισσότερες περιοχές, με αραιές νεφώσεις και κατά τόπους περιορισμένη ορατότητα τις πρωινές και βραδινές ώρες λόγω ομίχλης και υγρασίας. Η θερμοκρασία διατηρείται πάνω από τα κλιματικά για την εποχή επίπεδα:
• Στα ηπειρωτικά, οι μέγιστες τιμές φτάνουν τους 22–24°C.
• Στην Αττική, η θερμοκρασία κυμαίνεται περίπου από 10–21°C, με ήπιους νοτιάδες.
• Στη Θεσσαλονίκη, η μέγιστη αγγίζει τους 22°C, με πρόσκαιρες νεφώσεις και υγρασία.
Το κύριο χαρακτηριστικό είναι η μεταφορά αφρικανικής σκόνης, η οποία «κουμπώνει» πάνω σε ένα πεδίο νοτίων ανέμων. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων μπορεί να επιβαρύνει άτομα με άσθμα ή χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, γι’ αυτό και το Υπουργείο Υγείας επαναλαμβάνει τις συστάσεις για περιορισμό έντονης σωματικής δραστηριότητας σε εξωτερικούς χώρους όταν η ατμόσφαιρα είναι εμφανώς θολή.
Η αυξημένη υγρασία, ειδικά στα δυτικά και νότια, δημιουργεί μια «βαριά» αίσθηση στην ατμόσφαιρα, παρά το ότι οι θερμοκρασίες δεν θυμίζουν χειμώνα. Οι ομίχλες τις πρώτες πρωινές ώρες, σε στεριά και θάλασσα, θέλουν προσοχή από τους οδηγούς και τους ναυτιλλόμενους.
Σάββατο με παγετό – Η αντίφαση του Νοεμβρίου
Την ίδια στιγμή που ο καιρός στα πεδινά θυμίζει… Οκτώβρη, στα ηπειρωτικά ορεινά ο χειμώνας κάνει ήδη «προπονήσεις». Σύμφωνα με τα στοιχεία του meteo.gr, το πρωί του Σαββάτου καταγράφηκαν ελάχιστες τιμές κοντά στους -3°C στο Λιβάδι Παρνασσού, ενώ σε αρκετές περιοχές της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας σημειώθηκε παγετός.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την έντονη θερμοκρασιακή διακύμανση: χαμηλές τιμές τη νύχτα και νωρίς το πρωί, έντονη ψύχρα στις κοιλάδες, αλλά ήπιες έως και σχετικά θερμές συνθήκες στη διάρκεια της ημέρας. Το φαινόμενο είναι τυπικό των καθαρών, αντικυκλωνικών καταστάσεων του φθινοπώρου, όπου η απουσία νεφώσεων επιτρέπει την ισχυρή νυχτερινή ψύξη του εδάφους.
Προειδοποιήσεις για σκόνη και ευπαθείς ομάδες
Η μεταφορά σκόνης από τη Βόρεια Αφρική δεν έχει μόνο οπτικό αποτύπωμα στον ουρανό, αλλά και υγειονομικό. Οι υπηρεσίες παρακολούθησης ποιότητας αέρα και οι μετεωρολογικές δομές της χώρας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, παρακολουθούν την εξέλιξη των συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων.
Για τις ευπαθείς ομάδες –άτομα με καρδιοπάθειες, ΧΑΠ, άσθμα, ηλικιωμένους και μικρά παιδιά– συστήνεται:
• Αποφυγή έντονης σωματικής άσκησης στην ύπαιθρο.
• Κλείσιμο παραθύρων όταν η σκόνη είναι ορατή και χρήση κλιματισμού με φίλτρα όπου είναι δυνατό.
• Συχνή ενυδάτωση και, σε περίπτωση συμπτωμάτων, επικοινωνία με γιατρό ή δομή Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του ΕΟΔΥ.
Από Πέμπτη έρχεται «στροφή» – Επιστροφή στο φθινόπωρο
Από την Πέμπτη, η εικόνα αλλάζει. Σύμφωνα με τα τελευταία προγνωστικά της ΕΜΥ, μια διαταραχή από τα δυτικά και η σταδιακή επικράτηση βορείων ανέμων θα φέρουν:
• Αύξηση νεφώσεων, αρχικά σε Ιόνιο, Ήπειρο και Δυτική Στερεά.
• Τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες, κυρίως στο Ιόνιο και τα δυτικά ηπειρωτικά.
• Μικρή αλλά αισθητή πτώση της θερμοκρασίας, πρώτα στα βόρεια και δυτικά και στη συνέχεια στην υπόλοιπη χώρα.
Μέχρι το τέλος της εβδομάδας, το κλασικό φθινοπωρινό σκηνικό αναμένεται να έχει επικρατήσει παντού: περισσότερη δροσιά, περισσότερες συννεφιές, και σποραδικές βροχές σε ηπειρωτικά και νησιωτικά τμήματα. Η υγρασία θα παραμείνει αυξημένη σε περιοχές όπου θα βρέχει, αλλά η σκόνη σταδιακά θα απομακρυνθεί, προσφέροντας πιο καθαρή ατμόσφαιρα.
Τι θα γίνει σε Αττική και Θεσσαλονίκη
Στην Αττική, έως την Τετάρτη κυριαρχεί ηλιοφάνεια με λίγες νεφώσεις και κατά τόπους περιορισμένη ορατότητα πρωί–βράδυ. Οι άνεμοι θα είναι μεταβλητοί, με τάση να γίνονται νότιοι έως 4 μποφόρ, ενώ η θερμοκρασία θα κινείται μεταξύ 11–20°C, με ελαφρώς χαμηλότερες τιμές στα βόρεια προάστια. Από την Πέμπτη, αναμένονται περισσότερες νεφώσεις, πιθανές τοπικές βροχές και σταδιακή πτώση της θερμοκρασίας.
Στη Θεσσαλονίκη, το μοτίβο είναι παρόμοιο: ηλιοφάνεια με αραιές νεφώσεις και περιορισμένη ορατότητα, θερμοκρασία από 8–17°C και ασθενείς μεταβλητούς ανέμους στον Θερμαϊκό. Προς τα μέσα της εβδομάδας, η ενίσχυση των νοτιάδων θα ανεβάσει λίγο τις μέγιστες τιμές, όμως από Πέμπτη–Παρασκευή προβλέπεται στροφή σε βορειάδες και πτώση της θερμοκρασίας, με την υγρασία να παραμένει σε σχετικά υψηλά επίπεδα κοντά στη θάλασσα.
Θα επανέλθουν οι παγετοί;
Με την επικράτηση πιο ψυχρών αερίων μαζών και βορείων ανέμων, δεν αποκλείεται από τα τέλη της εβδομάδας να δούμε ξανά παγετό σε ορεινές και ημιορεινές περιοχές της κεντρικής και βόρειας χώρας. Οι ελάχιστες θερμοκρασίες, ειδικά σε κλειστές λεκάνες και οροπέδια, μπορεί να πέσουν και πάλι κοντά ή κάτω από το μηδέν.
Οι πολίτες της υπαίθρου, οι αγρότες αλλά και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς μια περίοδος επαναλαμβανόμενων παγετών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε καλλιέργειες ή στο οδικό δίκτυο. Για τους οδηγούς, τα τμήματα με πιθανό πάγο τις πρωινές ώρες θέλουν ιδιαίτερη προσοχή, γι’ αυτό και οι ανακοινώσεις της Πολιτικής Προστασίαςπαραμένουν κρίσιμο εργαλείο ενημέρωσης, ειδικά για τις ορεινές ζώνες.
Τι να προσέξουν οι πολίτες τις επόμενες ημέρες
Μέχρι την Τετάρτη:
• Περιορισμένη ορατότητα σε πεδινές περιοχές τις πρωινές ώρες, ομίχλες και «βαριά» ατμόσφαιρα.
• Αφρικανική σκόνη και επιβάρυνση για άτομα με αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα.
• Μικρή πιθανότητα για τοπικές ασθενείς βροχές, κυρίως στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και στα δυτικά.
Από Πέμπτη και μετά:
• Στροφή του καιρού σε πιο τυπικό φθινοπωρινό: περισσότερες βροχές, ενίσχυση ανέμων, υποχώρηση της θερμοκρασίας.
• Πιθανότητα παγετού ξανά σε ορεινά και ημιορεινά, κυρίως σε κεντρική και βόρεια Ελλάδα.
• Ανάγκη προσαρμογής στην καθημερινότητα – ετοιμότητα για βροχές και πιο κρύες νύχτες.
Σε κάθε περίπτωση, οι αναλυτικές προγνώσεις ανά περιοχή, οι χάρτες βροχής και οι προειδοποιήσεις επικίνδυνων καιρικών φαινομένων είναι διαθέσιμες μέσα από την ΕΜΥ αλλά και από την ενότητα πολιτικής προστασίας στο gov.gr, ώστε οι πολίτες να σχεδιάζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τις μετακινήσεις και τις δραστηριότητές τους.
