ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Νέο, σύνθετο τοπίο διαμορφώνεται για τα ελληνικά γαλακτοκομικά και τυροκομικά προϊόντα, καθώς ο αφθώδης πυρετός φέρνει ταυτόχρονα πρόσθετες απαιτήσεις για τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ και έκτακτα μέτρα στήριξης για τη Λέσβο.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σύμφωνα με ενημέρωση που βασίζεται σε έγγραφα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, των αμερικανικών αρχών του USDA και της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται πλέον να κινηθούν με αυξημένη προσοχή, τόσο στο κομμάτι του εκτελωνισμού όσο και στη διαχείριση των υγειονομικών περιορισμών.
Στο tilegrafimanews.gr μίλησαν ανώτατα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία υπογραμμίζουν ότι η προτεραιότητα της κυβέρνησης κινείται σε δύο άξονες: πρώτον, να μην μπλοκαριστούν οι εμπορικές ροές των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό και, δεύτερον, να στηριχθεί άμεσα η παραγωγική βάση της Λέσβου, που δέχεται ασφυκτική πίεση από το υγειονομικό lockdown και τους περιορισμούς στη διακίνηση.
Όπως επισημαίνουν, «η αγορά δεν αντέχει άλλο χρόνο αβεβαιότητας» και γι’ αυτό εξετάζονται παράλληλα βιοασφαλείς λύσεις μεταφοράς τυριού και ταχύτερες αποζημιώσεις.
Νέα πιστοποιητικά για τις ΗΠΑ – Τι αλλάζει για φέτα και γαλακτοκομικά
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή αφορά τις εξαγωγές ελληνικών γαλακτοκομικών και τυροκομικών προϊόντων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν έχει επιβληθεί απαγόρευση εισαγωγών, όμως απαιτείται πλέον νέα μορφή κτηνιατρικού πιστοποιητικού για τον εκτελωνισμό φορτίων που περιέχουν γάλα ή άλλες σχετικές ζωικές πρώτες ύλες.
Το κρίσιμο είναι ότι η αμερικανική απαίτηση ισχύει αναδρομικά από τις 16 Φεβρουαρίου 2026, δηλαδή πριν από την επίσημη γνωστοποίηση των κρουσμάτων στην Ελλάδα, κάτι που σημαίνει ότι επηρεάζονται και φορτία που έχουν ήδη φτάσει ή βρίσκονται καθ’ οδόν προς αμερικανικά τελωνεία.
Η σχετική οδηγία προβλέπει ότι τα πιστοποιητικά πρέπει να περιλαμβάνουν αυτούσιο το κείμενο που απαιτεί η εισαγωγική άδεια VR, την οποία λαμβάνει από το USDA APHIS η αμερικανική εισαγωγική εταιρεία.
Το πρόβλημα για τις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις είναι ότι οι άδειες αυτές δεν είναι ενιαίες, αλλά διαφοροποιούνται ανά εταιρεία και ανά προϊόν. Επομένως, κάθε αποστολή χρειάζεται ξεχωριστό συντονισμό μεταξύ του Έλληνα εξαγωγέα, του Αμερικανού εισαγωγέα και των αρμόδιων κτηνιατρικών αρχών στην Ελλάδα.
Οι πιο εκτεθειμένες κατηγορίες είναι τα τυριά κωδικού CN0406, αξίας περίπου 71,3 εκατ. ευρώ το 2025, καθώς και τα προϊόντα αρτοποιίας CN1905, αξίας περίπου 35,7 εκατ. ευρώ, ενώ επηρεάζονται επίσης σε μικρότερο βαθμό προϊόντα όπως γιαούρτι, παγωτά, βρώσιμα μείγματα, ορισμένα παρασκευάσματα δημητριακών και ζυμαρικά που περιέχουν γάλα ή αυγά. Με απλά λόγια, η φέτα και ευρύτερα το ελληνικό τυροκομικό χαρτοφυλάκιο δεν σταματούν να εξάγονται, αλλά περνούν πλέον μέσα από πιο αυστηρό, πιο τεχνικό και πιο γραφειοκρατικό φίλτρο.
Γεωργιάδης για ΟΠΕΚΕΠΕ: «Εξωφρενικά αδύναμη έως και αστεία η δικογραφία που ήρθε στη Βουλή»
Λέσβος: Σχέδιο για μερική άρση της απαγόρευσης διακίνησης τυριού
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι η Λέσβος. Στην έκτακτη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο ΥΠΑΑΤ με κτηνοτρόφους, τυροκόμους και τοπικούς φορείς, ανακοινώθηκε ότι προετοιμάζεται σχέδιο για μερική άρση της απαγόρευσης διακίνησης τυριού από το νησί, υπό αυστηρές προϋποθέσεις βιοασφάλειας. Παράλληλα, αποφασίστηκε η μετάβαση 10 κτηνιάτρων του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ για να συνδράμουν στην κλινική επιτήρηση, καθώς και η λειτουργία ειδικής ομάδας διαχείρισης κρίσης στη Λέσβο, που θα συντονίζει τις επιτόπιες δράσεις.
Η απόφαση αυτή έρχεται μετά από εβδομάδες ασφυκτικής πίεσης. Οι κτηνοτρόφοι ζητούν άμεση λύση για την παράδοση γάλακτος, ταχεία αποζημίωση για τα ζώα που θανατώθηκαν, προσλήψεις κτηνιάτρων και πάγωμα οικονομικών υποχρεώσεων προς ΕΛΓΑ και ΕΦΚΑ. Το κλίμα στο νησί παραμένει βαρύ, καθώς ο αποκλεισμός διακίνησης είχε οδηγήσει ακόμη και σε κινητοποιήσεις στο λιμάνι της Μυτιλήνης.
Το πακέτο των 8 εκατ. ευρώ και πώς θα δοθούν οι αποζημιώσεις
Παράλληλα, ενεργοποιήθηκε πακέτο αποζημιώσεων έως 8 εκατ. ευρώ για τις τυροκομικές επιχειρήσεις της Λέσβου. Η ρύθμιση αφορά επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή τυριού στο νησί και προμηθεύτηκαν γάλα από τοπικούς κτηνοτρόφους στο διάστημα 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου 2026. Η ενίσχυση δίνεται με τη μορφή αποζημίωσης de minimis και υπολογίζεται βάσει της τεκμηριωμένης απώλειας εισοδήματος, με όριο το 1/12 του ετήσιου κύκλου εργασιών ΦΠΑ του 2025 και χωρίς να ξεπερνά το 100% των επιλέξιμων δαπανών.
Οι επιχειρήσεις οφείλουν να καταθέσουν δικαιολογητικά στην αρμόδια κτηνιατρική αρχή της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου εντός 15 ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης, ενώ εντός 20 ημερών προβλέπεται η επαλήθευση των στοιχείων και η αποστολή των καταστάσεων δικαιούχων στο ΥΠΑΑΤ. Ο υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς, σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, έχει δηλώσει ότι η κατάσταση στη Λέσβο απαιτεί σοβαρότητα, συντονισμό και μετρήσιμες παρεμβάσεις, τονίζοντας παράλληλα τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα μέτρα βιοασφάλειας που εφαρμόζει η Ελλάδα.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Το πραγματικό στοίχημα πλέον είναι διπλό: να μην υπάρξει μακροχρόνια ζημιά στις εξαγωγές ελληνικών τυροκομικών προς τις ΗΠΑ και να μη χαθεί πολύτιμη παραγωγική δυναμική στη Λέσβο. Η κυβέρνηση επιχειρεί να κερδίσει χρόνο με βιοασφαλείς εξαιρέσεις, πρόσθετη κτηνιατρική επιτήρηση και χρηματοδοτική ανάσα. Το αν αυτά τα μέτρα θα αποδώσουν, θα κριθεί τις αμέσως επόμενες εβδομάδες, τόσο στα τελωνεία των ΗΠΑ όσο και στις αποθήκες και τα τυροκομεία της Λέσβου, όπου η οικονομική αντοχή εξαντλείται.
