ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΑ ΝΕΑ: Μια «ανάσα» 56 εκατ. ευρώ επιχειρεί να δώσει η κυβέρνηση στους κτηνοτρόφους που είδαν τα κοπάδια τους να αποδεκατίζονται από την ευλογιά και την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σύμφωνα με τη νέα δέσμη μέτρων που ανακοίνωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2025 θα τρέξουν δύο έκτακτες ενισχύσεις: αποζημίωση έως 70 ευρώ ανά θανατωθέν ζώο και επιπλέον 50% πριμ στις ενισχύσεις ζωοτροφών, με στόχο να καλυφθεί μέρος της τεράστιας ζημιάς που έχει ήδη συντελεστεί.
70€ το θηλυκό, 35€ τα υπόλοιπα – Πώς «χτίζεται» το ποσό
Ο πρώτος πυλώνας της έκτακτης ενίσχυσης αφορά την απώλεια εισοδήματος από τα θανατωθέντα αιγοπρόβατα των ετών 2024–2025 λόγω ευλογιάς και πανώλης. Το συνολικό κονδύλι φτάνει τα 28,5 εκατ. ευρώ, με αποζημίωση:
• 70 ευρώ για κάθε θηλυκό πρόβατο ή γίδα άνω των 6 μηνών
• 35 ευρώ (το 50% του ποσού) για τα υπόλοιπα ζώα: αμνοερίφια έως 6 μηνών και κριάρια/τράγοι αναπαραγωγής
Με βάση τα επίσημα στοιχεία, δικαιούχοι εκτιμάται ότι είναι περίπου 2.200 εκτροφείς, οι οποίοι έχουν αναγκαστεί να θανατώσουν γύρω στα 450.000 ζώα μέσα σε 13 μήνες, καθώς η ζωονόσος σάρωσε σταυλικές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα.
Το ύψος της αποζημίωσης «πατάει» σε οικονομικά δεδομένα: σύμφωνα με στοιχεία που αξιοποιεί το υπουργείο από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, το μέσο ετήσιο καθαρό κέρδος ανά αιγοπρόβατο για την τριετία 2022–2024 υπολογίζεται γύρω στα 62 ευρώ, γεγονός που εξηγεί γιατί η κύρια αποζημίωση διαμορφώθηκε στα 70 ευρώ για τα παραγωγικά ζώα.
Οι πληρωμές θα γίνουν από τον κρατικό προϋπολογισμό, αφού πρώτα οι Περιφέρειες στείλουν στο ΥΠΑΑΤ τα επικαιροποιημένα στοιχεία για τα θανατωθέντα ζώα, με βάση τις κτηνιατρικές αποφάσεις ευλογιάς/πανώλης και τις σχετικές ΚΥΑ. Οι εκτροφείς που έχουν ήδη αναγνωριστεί ως δικαιούχοι αποζημιώσεων λόγω υγειονομικής θανάτωσης εντάσσονται αυτομάτως στο μέτρο.
ΟΠΕΚΕΠΕ σε νέα εποχή: Τριπλό τσεκ έως το 2028 και ενίσχυση 5.000€ για μικροκαλλιεργητές
Πριμ ζωοτροφών +50% και «μαξιλάρι» για το 2025
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την ενίσχυση ζωοτροφών, εκεί όπου το κόστος εκτοξεύθηκε, καθώς επί μήνες πολλά κοπάδια βρίσκονταν σε καθεστώς καραντίνας, χωρίς ελεύθερη βόσκηση.
Ήδη έχει καταβληθεί σε 39.820 δικαιούχους ένα πρώτο πακέτο ενίσχυσης μέσω καθεστώτος De Minimis, συνολικού ύψους 44,7 εκατ. ευρώ, με ποσά 14, 6 και 4 ευρώ ανά ζώο, ανάλογα με την περιοχή και τη διάρκεια των περιορισμών. Απομένουν ακόμη γύρω στα 10 εκατ. ευρώ να πληρωθούν σε περίπου 34.000 παραγωγούς, μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων.
Πάνω σε αυτά, η κυβέρνηση προσθέτει τώρα επιπλέον 50% ενίσχυση, ανεβάζοντας τη συνολική αποζημίωση ζωοτροφών στα 21, 9 και 6 ευρώ ανά ζώο αντίστοιχα. Το νέο κονδύλι φτάνει τα 27,5 εκατ. ευρώ, με στόχο η καταβολή να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη του 2025, ώστε να καλυφθεί και η επέκταση της ασθένειας στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Συνολικά, αν συνυπολογιστούν τα ήδη καταβληθέντα ποσά για ζωοτροφές, οι αποζημιώσεις για θανατώσεις ζώων μέσω Περιφερειών, καθώς και οι νέες ενισχύσεις, το πακέτο στήριξης για τις ζωονόσους στην αιγοπροβατοτροφία υπολογίζεται να ξεπεράσει τα 180 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία έχει εγκρίνει το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων με βάση τον Κανονισμό 2022/2472.
Τι γίνεται με την ευλογιά των προβάτων σήμερα – Ζώνες, απαγορεύσεις, αγωνία στην ύπαιθρο
Την ώρα που ανοίγει η συζήτηση για τις αποζημιώσεις, η ευλογιά αιγοπροβάτων παραμένει ενεργή και απειλητική. Επικαιροποιημένα στοιχεία δείχνουν ότι έχουν καταγραφεί 1.754 επιβεβαιωμένα κρούσματα σε 2.192 εκτροφές σε όλη τη χώρα, ενώ έχουν θανατωθεί πάνω από 423.000 ζώα στο διάστημα των τελευταίων 13 μηνών.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει σε ισχύ ειδικό Πρόγραμμα επιτήρησης και μέτρων για ευλογιά και πανώλη των μικρών μηρυκαστικών, με ζώνες προστασίας και επιτήρησης γύρω από κάθε εστία, όπως προβλέπεται από τη σχετική υπουργική απόφαση και το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Σαμοθράκης, όπου τις τελευταίες ημέρες θεσπίστηκαν νέες ζώνες προστασίας 5 και 20 χιλιομέτρων γύρω από τις εστίες, με:
• απογραφή όλων των εκμεταλλεύσεων με ευαίσθητα είδη
• απαγόρευση μετακίνησης αιγοπροβάτων από και προς τις ζώνες
• περιορισμό των ζώων μέσα στις σταβλικές εγκαταστάσεις
• αυστηρούς ελέγχους από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες
Σε άλλες περιοχές, όπως η Κρήτη, οι Περιφέρειες παρατείνουν τα προληπτικά μέτρα βιοασφάλειας, καλώντας τους κτηνοτρόφους να ελέγχουν την προέλευση των ζωοτροφών, να αποφεύγουν τη χρήση κοινών εργαλείων και να ενημερώνουν άμεσα τον κτηνίατρο για κάθε ύποπτο σύμπτωμα στο κοπάδι.
Με απλά λόγια, η ενίσχυση δεν έρχεται σε μια «ήρεμη» φάση, αλλά την ώρα που η ασθένεια εξακολουθεί να πιέζει την παραγωγή και να κρατά ζωντανές τις καραντίνες.
Ο ρόλος του ΟΠΕΚΕΠΕ, του ΕΛΓΑ και τι να προσέξουν οι κτηνοτρόφοι
Κρίσιμος στην πράξη θα είναι ο ρόλος του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς οι ενισχύσεις συνδέονται με τα στοιχεία των δηλώσεων ΟΣΔΕ, τα μητρώα των εκμεταλλεύσεων και τις καταγραφές των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Οι εκτροφείς που έχουν «περάσει» από διαδικασία θανάτωσης ζώων λόγω ευλογιάς ή πανώλης πρέπει να βεβαιωθούν ότι τα στοιχεία τους είναι πλήρη και ταυτίζονται με αυτά που αποστέλλονται στο ΥΠΑΑΤ από τις Περιφέρειες.
Παράλληλα, ο ΕΛΓΑ παραμένει σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες κτηνιατρικές αρχές για την αποτύπωση των ζημιών και τον έλεγχο τυχόν επικαλύψεων με άλλα καθεστώτα στήριξης, ώστε οι ενισχύσεις να μην θεωρηθούν υπερβολικές ή ασύμβατες με τους ευρωπαϊκούς κανόνες κρατικών ενισχύσεων.
Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να έχουν κατά νου ότι:
• οι ενισχύσεις για τα θανατωθέντα ζώα δεν είναι αποζημίωση «ανά κεφάλι χωρίς όρους», αλλά συνδεδεμένη με τη νόμιμη διαδικασία θανάτωσης και τις αποφάσεις των κτηνιατρικών αρχών
• τα πριμ ζωοτροφών συνδέονται με τις υπεύθυνες δηλώσεις, τα τιμολόγια ζωοτροφών και τον χρόνο ισχύος των περιορισμών ανά περιοχή
• κάθε λάθος ή έλλειψη στα μητρώα εκμετάλλευσης, στο ΟΣΔΕ ή στα φορολογικά δεδομένα μπορεί να καθυστερήσει ή να «κόψει» το ποσό
Το μήνυμα που περνά από τους θεσμούς είναι σαφές: η βιοασφάλεια και η ακριβής καταγραφήγίνονται πλέον προϋπόθεση όχι μόνο για να μείνει υγιές το κοπάδι, αλλά και για να φτάσουν στον κτηνοτρόφο τα χρήματα που δικαιούται. Στο φόντο μιας κρίσης όπου πάνω από 423.000 ζώα έχουν ήδη θανατωθεί, οι ενισχύσεις των 70 ευρώ το κεφάλι και το 50% πριμ ζωοτροφών δεν σβήνουν τη ζημιά, αλλά είναι το ελάχιστο «δίχτυ» που προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή την αιγοπροβατοτροφία της χώρας.
Τσιάρας για ΟΠΕΚΕΠΕ: Στόχος να γίνει η πληρωμή της βασικής ενίσχυσης τέλος της εβδομάδας
