ΜΕΡΚΕΛ: Συνεργάτες της στο Βερολίνο μιλούν στο tilegrafimanews.gr: «Δεν υπήρξε άλλο σχέδιο εκτός από την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη»
Ρεπορτάζ : Παντελής Χαριτάκης
Η Ελλάδα, το ευρώ και το παρασκήνιο μιας ιστορικής μάχης
Δέκα χρόνια μετά το πιο φορτισμένο καλοκαίρι της ελληνικής μεταπολίτευσης, η Άνγκελα Μέρκελ βρέθηκε στην Αθήνα για να μιλήσει, ελεύθερη πια από θεσμικά δεσμά, για την αλήθεια πίσω από την κρίση χρέους και τη σωτηρία της Ελλάδας από την έξοδο από το ευρώ. Στο πλαίσιο παρουσίασης της αυτοβιογραφίας της «Ελευθερία», στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, αποκάλυψε για πρώτη φορά δημόσια άγνωστες πτυχές από τη διαπραγμάτευση του 2015, συγκινημένη από τις μνήμες και την υποδοχή των Ελλήνων.
Μιλώντας στο tilegrafimanews.gr, συνεργάτες της πρώην Καγκελαρίου από την καγκελαρία στο Βερολίνο, επιβεβαίωσαν ότι «η παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη ήταν κόκκινη γραμμή για την ίδια από το 2011» και πως «ο Τσίπρας της προκάλεσε νευρική κατάρρευση εκείνο το βράδυ του δημοψηφίσματος».
Μια προσωπική διαδρομή που διασταυρώθηκε με την ελληνική τραγωδία
Η Μέρκελ περιέγραψε πώς η Ελλάδα έγινε κεντρικό θέμα της πολιτικής της διαδρομής. Από τις πρώτες της εμπειρίες με την Ανατολική Γερμανία, κατανόησε βαθιά τι σημαίνει κοινωνική κατάρρευση. «Εγώ είχα ζήσει 20-30% ανεργία στους νέους», είπε, εξηγώντας γιατί ποτέ δεν είδε την Ελλάδα ως οικονομικό πρόβλημα, αλλά ως πολιτική και κοινωνική βόμβα. Το πρώτο της «σοκ» ήρθε το 2010, όταν πληροφορήθηκε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να χρηματοδοτηθεί και ότι η ρήτρα μη διάσωσης δεν επέτρεπε απευθείας παροχή στήριξης.
Από τότε, η προσωπική της δέσμευση για τη σωτηρία της χώρας διαμόρφωσε την πολιτική της στρατηγική, κόντρα ακόμη και στους στενότερους συνεργάτες της, όπως ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, που τασσόταν υπέρ του Grexit.
Η διαπραγμάτευση με τον Τσίπρα και ο Ολάντ – Η νύχτα που έκρινε το μέλλον
Η πιο αποκαλυπτική στιγμή της ομιλίας της ήταν όταν περιέγραψε το βράδυ του δημοψηφίσματος το 2015. «Με πήρε τηλέφωνο και μου είπε “θα κάνω δημοψήφισμα”. Έμεινα άφωνη. Μετά από λίγα λεπτά απλώς έκλεισα το τηλέφωνο. Είχα χάσει τη φωνή μου», είπε. Σε εκείνο το κρίσιμο σημείο, η Γερμανία έμοιαζε έτοιμη να σπρώξει την Ελλάδα εκτός ευρώ, με την πίεση και από άλλες χώρες να αυξάνεται. Όμως, η ίδια, σε επικοινωνία με τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ, κράτησε τη γραμμή: «Όχι στην έξοδο, όχι στην κατάρρευση».
Σύμφωνα με συνεργάτες της που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr, εκείνο το βράδυ «η Μέρκελ έβαλε τα κλάματα. Η πίεση ήταν τεράστια, ακόμη και ο Ομπάμα ήθελε από εκείνη να ζητήσει από την ΕΚΤ να αυξήσει τη ρευστότητα». Όπως επιβεβαιώνουν, εκείνη αρνήθηκε: «Δεν ήταν απλώς νομικά αδύνατο, θα κατέρρεε και η εμπιστοσύνη στην ΕΕ».
Το “όχι” του δημοψηφίσματος και η σωτηρία με το τρίτο μνημόνιο
Μετά το δημοψήφισμα, οι ώρες ήταν δραματικές. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν στο tilegrafimanews.gr ότι «η Μέρκελ δούλευε ασταμάτητα 72 ώρες, με μόνες διακοπές για νερό και χάπια πίεσης». Στη 17ωρη διαπραγμάτευση, η πρώην καγκελάριος έθεσε το πλαίσιο για το τρίτο μνημόνιο, στο οποίο συμμετείχε και η ελληνική πλευρά με πρόσωπα όπως ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, σε ένα διαφορετικό πολιτικό κλίμα από αυτό του πρώτου εξαμήνου της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Η ίδια παραδέχθηκε: «Δεν ήθελα να φύγει η Ελλάδα από το ευρώ και ήξερα ότι ο Τσίπρας δεν ήθελε νέο μνημόνιο. Τελικά, το 3ο μνημόνιο ήταν καλύτερα προετοιμασμένο, πιο ρεαλιστικό και με μεγαλύτερη συμμετοχή της ελληνικής πλευράς».
Μεταναστευτικό, Τουρκία και Realpolitik
Η Μέρκελ περιέγραψε επίσης τις πιέσεις από τη μεταναστευτική κρίση του 2015. Με 10.000 αφίξεις την ημέρα, η Ελλάδα ήταν σε οριακή κατάσταση. Όπως είπε: «Η κατάσταση ήταν δραματική. Η Τουρκία δεν έκανε τίποτα. Χρειαζόταν μια συμφωνία ΕΕ – Τουρκίας και την υποστήριξα». Αναγνωρίζει ωστόσο πως η Frontex από μόνη της δεν μπορούσε να διασφαλίσει τα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας, προσθέτοντας: «Μόνο μέσω συνομιλιών μπορούμε να αποφύγουμε ελληνοτουρκικό επεισόδιο».
Ο Πούτιν, η Κριμαία και ο Τραμπ – «Δεν δίνω δεύτερες ευκαιρίες σε ψέματα»
Μιλώντας για τον Πούτιν, η Άνγκελα Μέρκελ αποκάλυψε ότι «μου είπε ψέματα στην υπόθεση της Κριμαίας, κι αυτό δεν το ξέχασα ποτέ». Αν και προσπάθησε να κρατήσει ανοιχτούς διαύλους με τη Μόσχα, τόνισε ότι «μετά το 2022 μπήκαμε σε νέα εποχή – αυτό που έκανε ήταν κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου». Παράλληλα, απέδωσε στον Ντόναλντ Τραμπ έναν εντελώς διαφορετικό κώδικα: «Για εκείνον όλα είναι ένα deal. Ο κόσμος δεν λειτουργεί έτσι. Αλλά θα πρέπει να τον αντιμετωπίσουμε όπως είναι».
«Δεν ζητώ συγγνώμη – Υποκλίνομαι στην αντοχή των Ελλήνων»
Συγκινημένη, έκλεισε την ομιλία της απευθυνόμενη στους Έλληνες πολίτες. «Δεν ζητώ συγγνώμη, γιατί έπραξα με βάση τις ευθύνες μου. Αλλά υποκλίνομαι στην αντοχή σας. Δεν μπορώ να φανταστώ την Ευρώπη χωρίς την Ελλάδα». Και συμπλήρωσε: «Οι Γερμανοί δεν θα άντεχαν τα 60 ευρώ την ημέρα. Εσείς αντέξατε».
Με την παρουσία της, η Μέρκελ υπενθύμισε πως η πολιτική δεν είναι μόνο αριθμοί και γραφήματα. Είναι ευθύνη, πίεση και κρίσιμες αποφάσεις που κρίνουν το μέλλον λαών. Και σε εκείνες τις στιγμές του 2015, η ίδια, παρά τις αντιδράσεις, επέλεξε να κρατήσει την Ελλάδα στην καρδιά της Ευρώπης.
