ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε κομβικό σημείο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες για την αρχιτεκτονική της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ).
Του Παντελή Χαριτάκη
ΕΛΓΑ – ΟΣΔΕ 2026: Αποζημιώσεις έως 100%, απλήρωτες εισφορές και αγωνία για την προκαταβολή
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί χιλιάδες παραγωγούς είναι το εξής: ποιοι θα θεωρούνται δικαιούχοι των κοινοτικών ενισχύσεων και ποια αγροτεμάχια θα προσμετρώνται ως επιλέξιμα για πληρωμή. Οι ορισμοί αυτοί αποτελούν το κύριο σημείο τριβής μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς καθορίζουν την κατανομή των κονδυλίων για τα επόμενα έτη.
Ποιοι είναι οι πραγματικοί δικαιούχοι των νέων ενισχύσεων
Η βασική φιλοσοφία του προτεινόμενου πλαίσιου εστιάζει στην κατεύθυνση των πόρων σε όσους ασκούν πραγματική παραγωγική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, οι ενισχύσεις ανά εκτάριο προορίζονται πρωτίστως για τους καλλιεργητές που διαχειρίζονται ενεργά τις εκμεταλλεύσεις τους και συμβάλλουν στην επισιτιστική επάρκεια. Προτεραιότητα δίνεται στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν ως κύριο βιοποριστικό αντικείμενο τη γεωργία.
Η μέριμνα για τους παραγωγούς με συμπληρωματικό εισόδημα
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο παρέχει δικλείδες ασφαλείας για τους πολυαπασχολούμενους παραγωγούς. Οι μικροκαλλιεργητές, για τους οποίους η γεωργία δεν αποτελεί την κύρια πηγή εισοδήματος, διατηρούν το δικαίωμα ενίσχυσης εφόσον καλύπτουν ένα ελάχιστο όριο παραγωγικής δραστηριότητας. Η ρύθμιση αυτή κρίνεται καθοριστική για την ελληνική ύπαιθρο, όπου χιλιάδες πολίτες συμπληρώνουν το εισόδημά τους από ελαιώνες, αμπελώνες ή μικρές εκτάσεις. Το ακριβές ύψος του ελάχιστου αυτού ορίου θα καθοριστεί στο εθνικό στρατηγικό σχέδιο από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Τα νέα κριτήρια για τα «επιλέξιμα εκτάρια»
Για να θεωρηθεί μια έκταση επιλέξιμη προς επιδότηση, πρέπει να βρίσκεται στη νόμιμη διάθεση του παραγωγού και να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις ελέγχου και χρήσης.
| Κατηγορία Έκτασης | Προϋποθέσεις Επιλεξιμότητας | Στόχος & Παρατηρήσεις |
|---|---|---|
| Γεωργικές Εκτάσεις | Πλήρης έλεγχος διαχείρισης, καρπώσεων και οικονομικού ρίσκου. | Υπερισχύει η γεωργική χρήση έναντι άλλων παράλληλων δραστηριοτήτων. |
| Περιβαλλοντικές Εκτάσεις | Έκταση εκτός παραγωγής λόγω περιβαλλοντικών δεσμεύσεων. | Προστασία του εισοδήματος όσων συμμετέχουν σε προγράμματα βιοποικιλότητας. |
| Τοπιακά Στοιχεία | Διατήρηση αναβαθμίδων, φρακτών, πεζουλών και δεντροστοιχιών. | Επιλεξιμότητα εφόσον δεν παρεμποδίζεται η καλλιέργεια (κατά κρίση του κράτους). |
Διαχείριση, οφέλη και οικονομικός κίνδυνος: Τέλος στα εικονικά μισθώματα
Η εισαγωγή των κριτηρίων του ουσιαστικού ελέγχου και της ανάληψης του οικονομικού ρίσκου αλλάζει τα δεδομένα στις μισθώσεις γης. Οι κοινοτικές ενισχύσεις θα καταβάλλονται αποκλειστικά σε εκείνον που πραγματικά καλλιεργεί τη γη και επωμίζεται τις ζημίες ή τα κέρδη, βάζοντας τέλος σε φαινόμενα άτυπων ενοικιάσεων και εικονικών δηλώσεων βοσκοτόπων.
Παράλληλα, καταργείται οριστικά η φιλοσοφία των ιστορικών δικαιωμάτων. Οι ενισχύσεις θα υπολογίζονται ανά επιλέξιμο εκτάριο και θα κλιμακώνονται βάσει των πραγματικών αναγκών των ομάδων παραγωγών ή των ιδιαίτερων μειονεκτημάτων κάθε περιοχής, μεταβαίνοντας από το μοντέλο των ιστορικών κεκτημένων στο μοντέλο των πραγματικών παραγωγικών αναγκών.
Η πορεία των διαπραγματεύσεων και τα επόμενα βήματα
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκεται υπό διαμόρφωση και απαιτεί την έγκριση του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι συζητήσεις σε επίπεδο υπουργών ανέδειξαν την ανάγκη για περαιτέρω απλούστευση των κανόνων, ενώ τα κράτη-μέλη επιζητούν μεγαλύτερη ευελιξία στον ορισμό του ενεργού αγρότη.
Χρονοδιάγραμμα και ορόσημα της διαπραγμάτευσης
- Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας: Καταγράφηκε σύγκλιση απόψεων, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής θέσης των κρατών-μελών εντός των επόμενων εβδομάδων.
- Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Εξετάζονται χιλιάδες τροπολογίες. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν την κατάργηση της φθίνουσας μείωσης των ενισχύσεων, την επιβολή υποχρεωτικού πλαφόν 500.000 ευρώ και την καθιέρωση υποχρεωτικής αναδιανεμητικής ενίσχυσης σε ποσοστό 15%.
- Προϋπολογισμός ΕΕ: Τα τελικά κονδύλια θα καθοριστούν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034.
Έως το τέλος του 2027 διατηρείται το υφιστάμενο καθεστώς του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ, ενώ το νέο κανονιστικό πλαίσιο προγραμματίζεται να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2028.
ΟΣΔΕ 2026: Οι 4 ημερομηνίες που κρίνουν το τσεκ – Στους δρόμους οι αγρότες για νερό και κόστος
