ΣΕΙΣΜΟΣ: Παρότι η δόνηση έγινε ιδιαίτερα αισθητή σε Ηράκλειο και Ρέθυμνο, οι πρώτες επιστημονικές εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για ένα γεγονός που δεν προκαλεί ανησυχία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ωστόσο, η συζήτηση έχει ανοίξει ευρύτερα – τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό – για τη σεισμική δραστηριότητα στο ΝΑ Αιγαίο, την ελληνική λεκάνη και τα ρήγματα που θεωρούνται «ώριμα».
Ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμιος Λέκκας, υπογράμμισε ότι ο συγκεκριμένος σεισμός «έγινε σε μεγάλο βάθος, δεν συνδέεται με ενεργοποίηση ρηγμάτων και δεν αναμένεται μετασεισμική ακολουθία». Παράλληλα, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος επεσήμανε δημόσια ότι «δεν υπάρχει ένδειξη για κίνδυνο εξέλιξης», συμπληρώνοντας ότι οι βαθιοί σεισμοί είναι συχνοί σε αυτή τη ζώνη.
Τι λένε οι διεθνείς σεισμολόγοι – αυξημένες παρατηρήσεις για το ελληνικό τόξο
Η σεισμική ακολουθία στο ελληνικό τόξο, ωστόσο, βρίσκεται στο μικροσκόπιο ξένων ειδικών. Το EMSCέχει καταγράψει το τελευταίο δίμηνο περισσότερους από 40 σεισμούς άνω των 4 Ρίχτερ στον ευρύτερο χώρο Ανατολικής Μεσογείου – αριθμός που θεωρείται «αναμενόμενος, αλλά υψηλός» για τη συγκεκριμένη περίοδο.
Ο Γάλλος σεισμολόγος Μισέλ Μαλανσόν, συνεργάτης του EMSC, σημειώνει ότι «το ελληνικό τόξο παρουσιάζει συσσώρευση ενέργειας σε βάθη άνω των 50 χιλιομέτρων, κάτι που δείχνει φυσιολογική γεωδυναμική συμπεριφορά αλλά απαιτεί στενή παρακολούθηση». Παρόμοια άποψη διατυπώνει και ο Ιταλός σεισμολόγος Φαμπρίτσιο Μαρτίνι, ο οποίος εξηγεί ότι οι βαθιοί σεισμοί δεν αποτελούν προάγγελο μεγάλων επιφανειακών δονήσεων, αλλά «αναδεικνύουν τη δυναμική της λιθοσφαιρικής πλάκας της Ανατολίας που πιέζει προς το Αιγαίο».
Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά του σεισμολογικού τμήματος του USGS, το οποίο σε πρόσφατη ανάλυσή του για τη Μεσόγειο σημείωσε ότι «η Ελλάδα παραμένει από τις πιο σεισμικά ενεργές περιοχές του πλανήτη, με κύριο φορτίο στο ΝΑ τόξο». Οι Αμερικανοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το συγκεκριμένο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου «απελευθερώνει ενέργεια με συχνότητα που δεν υποδηλώνει ανωμαλία, αλλά δείχνει ότι η περιοχή έχει πάντα δυνατότητα για ισχυρό σεισμό της τάξης των 6,5–7 Ρίχτερ».
Πόσο πιθανό είναι μεγάλο σεισμικό γεγονός;
Σύμφωνα με Έλληνες και ξένους ειδικούς, το ενδεχόμενο ισχυρού σεισμού δεν συνδέεται με τη χθεσινή δόνηση, αλλά με τη φυσιολογική συμπεριφορά του ελληνικού τόξου. Ο καθηγητής Σάιμον Μπράουν από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον, που μελετά την ελληνική τάφρο, αναφέρει ότι «όλες οι ζώνες του τόξου μπορούν να δώσουν ισχυρούς σεισμούς, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει άμεση πρόβλεψη». Επισημαίνει, όμως, ότι «η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ευρώπης σε σεισμικότητα και η επιστημονική κοινότητα την παρακολουθεί στενά».
Διεθνείς αναλυτές που συνεργάζονται με το European Plate Observing System καταγράφουν το τελευταίο διάστημα μικρομετακινήσεις του λιθοσφαιρικού τόξου νότια της Κρήτης, οι οποίες «είναι μετρήσιμες αλλά όχι ανησυχητικές». Σε έκθεσή τους διευκρινίζουν ότι η ενεργοποίηση του συστήματος πλάκας Αιγαίου – Ανατολίας – Αφρικής «είναι συνεχής και αναμενόμενη», χωρίς ωστόσο να συνδέεται με άμεση απειλή.
Τι συμβαίνει στην Κρήτη – γιατί οι σεισμοί είναι τόσο συχνοί
Η Κρήτη βρίσκεται πάνω από μία από τις πιο δραστήριες τεκτονικές ζώνες της Μεσογείου. Η υποβύθιση της αφρικανικής πλάκας κάτω από το Αιγαίο προκαλεί βαθιούς σεισμούς – ακριβώς όπως αυτόν των 4,8 Ρίχτερ – που καταγράφονται σε βάθη 50 έως 120 χιλιομέτρων.
Οι σεισμολόγοι τονίζουν ότι αυτές οι δονήσεις:
– Δεν προκαλούν μετασεισμούς,
– Δεν σχετίζονται με μεγάλα επιφανειακά ρήγματα,
– Δεν προμηνύουν ισχυρότερη δόνηση,
– Κουνάνε περισσότερο λόγω του μεγάλου βάθους διάδοσης.
Παράλληλα, το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας έχει ήδη θέσει σε αυξημένη παρακολούθηση την περιοχή, σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr.
Τι λένε οι Έλληνες επιστήμονες – ψύχραιμες εκτιμήσεις
Ο Ευθύμιος Λέκκας επισημαίνει ότι «ο σεισμός αυτός είναι απολύτως συμβατός με την τεκτονική δραστηριότητα της περιοχής». Ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος, με εμπειρία δεκαετιών, τονίζει ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη για εξέλιξη: «Όταν μιλάμε για σεισμό άνω των 50 χλμ. βάθος, ξέρουμε ότι δεν συνδέεται με επιφανειακές ζώνες υψηλού κινδύνου».
Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο καθηγητής Ακίρα Γιαμαμότο από το Πανεπιστήμιο Κόμπε, ένας από τους κορυφαίους μελετητές των σεισμών μεγάλου βάθους. Ο Γιαμαμότο σε πρόσφατο συνέδριο στη Ρώμη σημείωσε ότι «η Ελλάδα έχει εξαιρετικά συστήματα παρακολούθησης και δεν υπάρχει κανένα ανησυχητικό μοτίβο τους τελευταίους μήνες».
ψυχραιμία αλλά και προσοχή
Η χθεσινή δόνηση στην Κρήτη δεν εντάσσεται σε σενάριο εξέλιξης. Όμως η διεθνής επιστημονική κοινότητα υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα είναι μια από τις πιο σεισμογενείς χώρες του κόσμου και χρειάζεται συνεχής εγρήγορση, όχι πανικός. Ο μηχανισμός των βαθιών σεισμών είναι ενεργός αλλά δεν αποτελεί προειδοποίηση.
Η αναδημοσίευση επιτρέπεται μόνο εάν προσθέσετε ενεργό σύνδεσμο στη πηγή του άρθρουΈντονο ενδιαφέρον έχει προκαλέσει ο σεισμός των 4,8 Ρίχτερ που σημειώθηκε τα ξημερώματα της Πέμπτης στην Κρήτη, με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο να καταγράφει εστιακό βάθος σχεδόν 60 χιλιομέτρων.
