ΕΚΛΕΙΨΗ ΗΛΙΟΥ: Μπροστά σε ένα από τα σημαντικότερα αστρονομικά γεγονότα των τελευταίων δεκαετιών βρίσκεται σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, η Ευρώπη, καθώς η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει ένα μεγάλο τμήμα του Βόρειου Ημισφαιρίου προκαλώντας ολική έκλειψη Ηλίου σε συγκεκριμένες περιοχές και εντυπωσιακή μερική έκλειψη σε πολλές ακόμη.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη που είναι ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το 1999. Η ζώνη της ολικότητας θα περάσει από τη βόρεια Ρωσία, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τον Ατλαντικό, τη βόρεια Ισπανία και μια μικρή περιοχή της Πορτογαλίας.
Η έρευνα του tilegrafimanews.gr σε επικοινωνία με ειδικούς της αστρονομίας και επιστήμονες που παρακολουθούν τέτοιου είδους ουράνια φαινόμενα, καταγράφει τι ακριβώς θα συμβεί, τι μπορεί να δει κάποιος από την Ελλάδα και γιατί οι διαχειριστές των ευρωπαϊκών δικτύων ηλεκτρισμού έχουν προετοιμαστεί εδώ και καιρό.
Γιατί συμβαίνει η ολική έκλειψη
Η ολική έκλειψη Ηλίου δημιουργείται όταν η Σελήνη βρεθεί ακριβώς ανάμεσα στη Γη και στον Ήλιο, με αποτέλεσμα, για τους παρατηρητές που βρίσκονται στη σωστή γεωγραφική ζώνη, να καλύψει ολόκληρο τον ηλιακό δίσκο.
Η σχεδόν μοναδική αυτή εικόνα είναι δυνατή επειδή, παρότι ο Ήλιος είναι περίπου 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη, βρίσκεται περίπου 400 φορές μακρύτερα από τη Γη. Έτσι, τα δύο σώματα εμφανίζονται στον ουρανό με παρόμοιο φαινόμενο μέγεθος.
Όταν η Σελήνη καλύψει πλήρως τον Ήλιο, αποκαλύπτεται για λίγα λεπτά το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική και εξαιρετικά θερμή ατμόσφαιρα του Ήλιου. Η NASA επιβεβαιώνει ότι η σημερινή ζώνη ολικότητας διασχίζει Γροιλανδία, Ισλανδία, Ρωσία, Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας.
SOLAR ECLIPSE! This Wednesday, August 12th, the path of totality will go across Russia, Greenland, Iceland and Spain. Totality lasts about 1-2 minutes when the moon blocks the sun…leading to temporary darkness. Btw, the next total solar eclipse in the *contiguous* United States… pic.twitter.com/xacnwYSRa5
— Matt Devitt (@MattDevittWX) August 10, 2026
Πού θα πέσει «νύχτα» μέσα στην ημέρα
Η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί με μεγάλη ταχύτητα από τις αρκτικές περιοχές προς τον Ατλαντικό και στη συνέχεια προς την Ιβηρική Χερσόνησο.
Ιδιαίτερα προνομιούχες θα είναι περιοχές της Ισλανδίας και της Ισπανίας. Η ESA αναφέρει ότι η ολικότητα θα είναι ορατή στην ανατολική Γροιλανδία, τη δυτική Ισλανδία, στο βόρειο μισό της Ισπανίας και στο βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας, τονίζει η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία.
Για λίγες στιγμές, το φως θα πέσει απότομα, η θερμοκρασία μπορεί να μειωθεί και στον ορίζοντα να εμφανιστούν αποχρώσεις που θυμίζουν ηλιοβασίλεμα.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η εμπειρία της ολικότητας είναι εντελώς διαφορετική από μια ισχυρή μερική έκλειψη. Ακόμη και όταν έχει καλυφθεί πάνω από το 90% του Ήλιου, ένα μικρό ακάλυπτο τμήμα του εξακολουθεί να παράγει πολύ έντονο φως.
Τι θα δούμε στην Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται εκτός της ζώνης της ολικότητας και επομένως δεν θα σκοτεινιάσει όπως οι περιοχές της Ισπανίας ή της Ισλανδίας.
Το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο ως πολύ μικρή μερική έκλειψη στις δυτικότερες και βορειοδυτικές περιοχές της χώρας, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου.
Σύμφωνα με τους διαθέσιμους αστρονομικούς υπολογισμούς, στην Κέρκυρα η μερική έκλειψη αρχίζει περίπου στις 20:33, φτάνει στο μέγιστο περίπου στις 20:37 και ολοκληρώνεται γύρω στις 20:40, καθώς ο Ήλιος βρίσκεται πλέον εξαιρετικά χαμηλά στον ορίζοντα.
Σε πανελλαδικό επίπεδο η μερική φάση εμφανίζεται περίπου μεταξύ 20:30 και 20:40, όμως δεν είναι ορατή από το μεγαλύτερο μέρος της χώρας λόγω της γεωγραφικής θέσης και της δύσης του Ηλίου.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και στις περιοχές όπου υπάρχει θεωρητικά δυνατότητα παρατήρησης, το φαινόμενο θα είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτό χωρίς κατάλληλες συνθήκες στον δυτικό ορίζοντα.
On Aug. 12, you have the chance to experience a total solar eclipse from anywhere in the world.
Starting at 1:15pm ET (1715 UTC), we’ll stream live as the Moon passes in front of the Sun, bringing the views and the science straight to you.
Get safe viewing tips in this video. pic.twitter.com/AMkUR50Fo7
— NASA (@NASA) August 5, 2026
Μεγάλη προσοχή στα μάτια
Οι αστρονόμοι επιμένουν σε έναν κανόνα: δεν κοιτάζουμε ποτέ απευθείας τον Ήλιο κατά τη μερική έκλειψη.
Τα απλά γυαλιά ηλίου δεν προστατεύουν. Απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα φίλτρα παρατήρησης ηλιακών εκλείψεων. Η θέαση χωρίς προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον αμφιβληστροειδή.
Μόνο στη σύντομη περίοδο της πλήρους ολικότητας και μόνο για όσους βρίσκονται πραγματικά μέσα στη ζώνη ολικής έκλειψης επιτρέπεται η στιγμιαία παρατήρηση του στέμματος χωρίς ηλιακό φίλτρο.
Γιατί κινητοποιήθηκαν τα ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα
Η έκλειψη δεν ενδιαφέρει μόνο τους αστρονόμους. Αποτελεί και ένα πραγματικό τεστ για το σύγχρονο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα, το οποίο εξαρτάται πλέον σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τα φωτοβολταϊκά σε σχέση με το 1999.
Ο ENTSO-E έχει ανακοινώσει ότι, υπό συνθήκες καθαρού ουρανού, η παραγωγή των φωτοβολταϊκών στην Ευρώπη μπορεί να μειωθεί προσωρινά έως και κατά 9,7 γιγαβάτ, καθώς η σκιά της Σελήνης θα περιορίζει απότομα την ηλιακή ακτινοβολία.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η απώλεια παραγωγής αλλά και η ταχύτητα με την οποία αυτή θα πέσει και στη συνέχεια θα επανέλθει.
Οι διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς έχουν, ωστόσο, προετοιμαστεί, καθώς το φαινόμενο είναι απολύτως προβλέψιμο ως προς τον χρόνο και τη διαδρομή του. Ο ENTSO-E εκτιμά την κυριότερη επίδραση μεταξύ περίπου 19:15 και 21:30 ώρα Κεντρικής Ευρώπης, χωρίς να αναμένει πρόβλημα στην ασφάλεια της ηλεκτροδότησης εφόσον εφαρμοστούν τα προβλεπόμενα μέτρα εξισορρόπησης.
Ένα φυσικό εργαστήριο για τους επιστήμονες
Για τους επιστήμονες, κάθε ολική έκλειψη αποτελεί ένα τεράστιο φυσικό εργαστήριο.
Η απόκρυψη του φωτεινού ηλιακού δίσκου επιτρέπει την παρατήρηση του στέμματος και την πραγματοποίηση μετρήσεων που σχετίζονται με το μαγνητικό πεδίο, το ηλιακό πλάσμα και τον διαστημικό καιρό.
Η NASA έχει οργανώσει ειδικές επιστημονικές παρατηρήσεις ακόμη και από αεροσκάφη μεγάλου ύψους για τη σημερινή έκλειψη.
Για την Ελλάδα, το θέαμα θα είναι περιορισμένο. Για την Ευρώπη όμως η 12η Αυγούστου 2026 περνά ήδη στην αστρονομική ιστορία: μετά από 27 χρόνια, η σκιά της Σελήνης επιστρέφει στην ηπειρωτική Ευρώπη και για λίγες μοναδικές στιγμές μετατρέπει την ημέρα σε νύχτα.
The UK will experience a partial solar eclipse on Wednesday 12 August.
The extent of the Sun’s coverage and the timing of maximum obscuration will differ across the country.
Never look directly at the sun; use a pinhole projector or certified eclipse glasses to view it. pic.twitter.com/lRfh8fq5uq
— Met Office (@metoffice) August 8, 2026
