ΟΠΕΚΕΠΕ: Με σκηνικό έντασης, αδειανά έδρανα και μεταμεσονύχτιες εκρήξεις, η Βουλή έκλεισε ένα από τα πιο επεισοδιακά κοινοβουλευτικά διήμερα των τελευταίων ετών, με φόντο την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η Νέα Δημοκρατία απέρριψε τελικώς τις προτάσεις για σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής κατά των υπουργών Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη, επιλέγοντας μια υβριδική τακτική που της επέτρεψε να «παραμείνει» χωρίς να φαίνεται πως αποχωρεί, κρατώντας τον κοινοβουλευτικό έλεγχο στα χέρια της.
Μια ασυνήθιστη διαδικασία, σε ασυνήθιστες ώρες
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε λίγο πριν τις 01:00 τα ξημερώματα της Πέμπτης, έπειτα από αίτημα αναβολής από το ΠΑΣΟΚ που απορρίφθηκε. Οι βουλευτές της ΝΔ ήταν ελάχιστοι εντός της αίθουσας, αλλά συνοδεύονταν από επιστολικές ψήφους, ώστε να καλύπτεται το όριο απαρτίας. Όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης αποχώρησαν, καταγγέλλοντας διαδικαστικές ακροβασίες και πολιτικό εμπαιγμό. Η συζήτηση περί Προανακριτικής μετατίθεται πλέον ουσιαστικά για τον Σεπτέμβριο, όπου αναμένεται η έναρξη Εξεταστικής Επιτροπής.
Η στροφή της κυβέρνησης προς την επιλογή της Εξεταστικής, έναντι της Προανακριτικής, ερμηνεύεται από την αντιπολίτευση ως προσπάθεια καθυστέρησης και πολιτικής διαχείρισης του φακέλου ΟΠΕΚΕΠΕ, που αφορά κακοδιαχείριση, αδιαφάνεια και ανεξήγητες πληρωμές την περίοδο 2022–2023. Οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες παραμένουν ανοιχτές για την έναρξη της Επιτροπής τον Σεπτέμβριο, με χρονικό ορίζοντα τριών μηνών.
Οι πρωταγωνιστές: Βορίδης και Αυγενάκης σε ρόλο απολογητικό και επιθετικό
Ο Μάκης Βορίδης υπερασπίστηκε τον εαυτό του με επιχειρήματα δικονομικού χαρακτήρα, λέγοντας ότι δεν μπορεί να ελεγχθεί ηθική αυτουργία χωρίς ύπαρξη ρητής κατηγορίας κατά φυσικού προσώπου. Σημείωσε μάλιστα ότι η παρέμβασή του αφορούσε τη διαχείριση προσώπων και όχι τη διαχείριση χρημάτων ή ευρωπαϊκών ενισχύσεων. Από την πλευρά του, ο Λευτέρης Αυγενάκης πέρασε στην αντεπίθεση, καταγγέλλοντας ως πρωταγωνιστή της υπόθεσης τον πρώην πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Δημήτρη Σημανδράκο, τον οποίο κατηγόρησε για αμφισβητούμενες πληρωμές σε αγρότες και οργανισμούς κατά τη διάρκεια της θητείας του.
Παράλληλα, ο κ. Αυγενάκης «έδειξε» και πολιτικά τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Νίκο Ανδρουλάκη, τον οποίο κατηγόρησε για «ανεπαρκή στρατηγική» και σιωπή σε ό,τι αφορά υποθέσεις μελών του κόμματός του στον αγροτικό τομέα. Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει την πολιτική συζήτηση στο πεδίο της ευθύνης των προηγούμενων διοικήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και να αποφύγει την άμεση ποινικοποίηση του θέματος μέσω Προανακριτικής.
Η αντίδραση των κομμάτων και ο φόβος της παραγραφής
Σύσσωμη η αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση και Νίκη) αποχώρησε, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία παρωδία. Οι ενστάσεις επικεντρώθηκαν στη χρονική συγκυρία (λίγο πριν την παύση της Ολομέλειας για το καλοκαίρι) αλλά και στον κίνδυνο παραγραφής για τυχόν αδικήματα, καθώς τυχόν ποινικές ευθύνες υπουργών υπόκεινται σε προθεσμίες που ρυθμίζονται με βάση το Σύνταγμα και τον νόμο περί ευθύνης υπουργών. Όπως τόνισε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος, «η κυβερνητική πλειοψηφία προσπαθεί να αποδράσει μέσω διαδικαστικών τεχνασμάτων».
Η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας είχε ήδη κληθεί από την αντιπολίτευση να αναλάβει δράση προτού τεθεί το αίτημα για Προανακριτική, αλλά η πρόταση δεν υιοθετήθηκε. Επιπλέον, η αντιπολίτευση φέρεται να πιέζει για να κληθούν εκ νέου πρώην διοικήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και υπηρεσιακοί παράγοντες που ενέχονται σε χειρισμούς ύποπτων πληρωμών.
Το φόντο των επιδοτήσεων και η ανησυχία των αγροτών
Το πολιτικό θερμόμετρο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν ανεβαίνει μόνο στο Κοινοβούλιο αλλά και στις αγροτικές περιοχές. Ήδη υπάρχουν αναφορές από ενώσεις παραγωγών και περιφερειακές υπηρεσίες πως αρκετοί έλεγχοι για συνδεδεμένες ενισχύσεις και βιολογικά προγράμματα έχουν παγώσει, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις παρατηρούνται καθυστερήσεις πληρωμών λόγω εσωτερικών εκκρεμοτήτων. Η υπόθεση αφορά κυρίως την περίοδο 2022–2023 και φαίνεται να αγγίζει ζητήματα διαχείρισης Κοινοτικών πόρων, κάτι που επιβεβαίωσε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω έγγραφης επικοινωνίας με το ΥΠΑΑΤ τον Ιούνιο.
Αγροτικοί σύλλογοι ήδη εκφράζουν τον φόβο ότι «το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ» θα μετατραπεί σε «κατάρρευση πληρωμών» αν δεν ξεκαθαρίσει η κατάσταση, ενώ θεωρούν ότι ο πολιτικός χειρισμός υποβαθμίζει τις ευθύνες και διογκώνει τη δυσπιστία προς το κράτος.
Ραντεβού τον Σεπτέμβριο με Εξεταστική
Η κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να αποσυμπιέσει την πίεση, δεσμεύτηκε για Εξεταστική Επιτροπή τον Σεπτέμβριο, με τρίμηνη διάρκεια και ευρύ χρονικό πεδίο. Το ερώτημα παραμένει: θα φτάσει το μαχαίρι στο κόκαλο ή θα επικρατήσει η λογική της συγκάλυψης; Όσο πλησιάζει το φθινόπωρο, τα ερωτήματα θα εντείνονται – και όχι μόνο στο Κοινοβούλιο.
