Η επίδειξη όπλων στην Κρήτη έχει περάσει πλέον σε ένα ανησυχητικό επίπεδο επίδειξης και κοινωνικής αποδοχής, με όλο και περισσότερες εικόνες να κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Επιμέλεια- Γιώργος Θεοχάρης
Δεν πρόκειται μόνο για μπαλωθιές, αλλά για διακόσμηση και παρουσία όπλων σε γάμους, βαπτίσεις και κοινωνικές εκδηλώσεις, ακόμη και στο τραπέζι του γαμπρού και της νύφης.
Η πιο πρόσφατη περίπτωση, που αποκάλυψε το Creta24, δείχνει μια Typhoon F12 ημιαυτόματη καραμπίνα στολισμένη με κορδέλες, τοποθετημένη πάνω στο τραπέζι των νεόνυμφων. Η φωτογραφία –τραβηγμένη το περασμένο καλοκαίρι– αναρτήθηκε στα social media, προκαλώντας ποικίλες αντιδράσεις. Μετά τα γεγονότα στα Βορίζια, η ανάρτηση κατέβηκε, αλλά είχε ήδη κάνει τον γύρο του διαδικτύου.
«Παράδοση» ή επικίνδυνη συνήθεια;
Οι αρχές της Κρήτης αντιμετωπίζουν το φαινόμενο ως ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, αλλά και κουλτούρας βίας που έχει περάσει από γενιά σε γενιά. Όπως αναφέρει αξιωματικός της Ελληνικής Αστυνομίας, «δεν μιλάμε πλέον για απλές μπαλωθιές. Η επίδειξη όπλων έχει μετατραπεί σε στοιχείο κοινωνικού κύρους και προβολής. Είναι επικίνδυνο, γιατί τα παιδιά μεγαλώνουν θεωρώντας το όπλο διακοσμητικό ή σύμβολο ανδρείας».
Από τα Βορίζια και το Ζαρό μέχρι τον Μυλοπόταμο, δεν είναι σπάνιο να βλέπει κανείς όπλα σε σπίτια, σε τοίχους καφενείων ή ακόμη και σε γλέντια, με τους καλεσμένους να φωτογραφίζονται περήφανα δίπλα τους. «Η συνήθεια αυτή συντηρείται μέσα από τη λογική του “έτσι το βρήκαμε”», σχολιάζουν ειδικοί, προσθέτοντας ότι η οπλοκατοχή δεν είναι μόνο πολιτισμικό φαινόμενο, αλλά και κοινωνική παθογένεια που συνδέεται με τη ροπή προς τη βία.
Όταν το όπλο γίνεται στολίδι
Η χρήση στολισμένων όπλων σε κοινωνικές τελετές αποτελεί νέο φαινόμενο, που αντικατοπτρίζει τη διαστρεβλωμένη εικόνα του “παλικαρισμού”. Σε αρκετά χωριά, καραμπίνες και πιστόλια τοποθετούνται πλέον ως διακοσμητικά, με κορδέλες ή στεφάνια, δίπλα σε λουλούδια και ποτά. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, έχει ήδη ζητήσει από τις αστυνομικές διευθύνσεις της Κρήτης αυξημένους ελέγχους σε κοινωνικές εκδηλώσεις, με στόχο την αποτροπή τραγικών ατυχημάτων.
Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, πάνω από 50 περιστατικά τραυματισμών έχουν καταγραφεί την τελευταία πενταετία λόγω άσκοπων πυροβολισμών ή πλημμελούς φύλαξης όπλων. Η νοοτροπία της “περηφάνειας” γύρω από το όπλο, ωστόσο, παραμένει ισχυρή – και πολλές φορές ενισχύεται από την τοπική κοινωνική πίεση.
«Στα μάτια των παιδιών το όπλο γίνεται παιχνίδι»
Πέρα από την ασφάλεια, το φαινόμενο εγείρει σοβαρά παιδαγωγικά και κοινωνικά ζητήματα. Ψυχολόγοι που συνεργάζονται με το Υπουργείο Παιδείας επισημαίνουν ότι η έκθεση των παιδιών σε εικόνες όπλων και πυροβολισμών τα εξοικειώνει με τη βία από μικρή ηλικία. «Όταν ένα παιδί βλέπει τους γονείς του να χειρίζονται ή να επιδεικνύουν όπλα σε γιορτές, θεωρεί ότι πρόκειται για φυσιολογική συμπεριφορά», λέει παιδοψυχολόγος του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Η σύγχυση ανάμεσα στο “παραδοσιακό” και το επικίνδυνο είναι πλέον εμφανής. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αποδοχή της οπλοκατοχής ως στοιχείου ταυτότητας διαβρώνει τη συλλογική συνείδηση και καθιστά δυσκολότερη την πρόληψη φαινομένων παραβατικότητας.
Το μήνυμα της Πολιτείας
Η Πολιτεία, σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, σχεδιάζει εκστρατεία ενημέρωσης σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και μητροπόλεις της Κρήτης, με στόχο την καλλιέργεια νέας κουλτούρας ασφάλειας. Παράλληλα, η ΕΛ.ΑΣ. ετοιμάζει αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου αδειών οπλοκατοχής, ώστε να περιοριστεί η ανεξέλεγκτη κυκλοφορία όπλων σε κοινωνικές εκδηλώσεις.
Η Κρήτη έχει μια μακρά ιστορία αντίστασης και παράδοσης, αλλά όπως τόνισε πρόσφατα ένας τοπικός ιεράρχης, «άλλο η λεβεντιά, κι άλλο η επίδειξη βίας». Και όσο το όπλο παραμένει στο τραπέζι του γάμου, η συζήτηση για το πού τελειώνει το έθιμο και πού αρχίζει ο κίνδυνος, θα παραμένει ανοιχτή.
