ΟΣΔΕ: Σε μία από τις πιο δύσκολες χρονιές για τον πρωτογενή τομέα εξελίσσεται το 2026, καθώς τα προβλήματα στις δηλώσεις καλλιέργειας, τα ηλεκτρονικά μισθωτήρια και οι εκκρεμότητες του ΟΣΔΕ δημιουργούν ασφυκτικές πιέσεις σε χιλιάδες παραγωγούς.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Την ίδια στιγμή, η αύξηση στο κόστος παραγωγής και οι ανατιμήσεις στα λιπάσματα οδηγούν πολλούς αγρότες σε αλλαγή καλλιεργειών, ενώ το σκληρό σιτάρι εμφανίζεται ως μία από τις λίγες καλλιέργειες που διατηρούν προσδοκίες για καλύτερες τιμές.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέφεραν στο tilegrafimanews.gr ανώτατα στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το νέο σύστημα δηλώσεων που θα λειτουργήσει μέσω της ΑΑΔΕθεωρείται κομβικό για την επόμενη μέρα των αγροτικών ενισχύσεων, ωστόσο ήδη υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για τεχνικά προβλήματα και καθυστερήσεις.
Χάος με τα μισθωτήρια και τις δηλώσεις καλλιέργειας
Η φετινή χρονιά είναι η πρώτη κατά την οποία η διαδικασία των δηλώσεων καλλιέργειας θα περάσει ουσιαστικά μέσα από το νέο περιβάλλον της ΑΑΔΕ, με την πλατφόρμα να αναμένεται να ανοίξει μέχρι τις αρχές Ιουνίου.
Το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στα μισθωτήρια αγροτεμαχίων και στις εκκρεμότητες με:
• ΑΤΑΚ,
• αποδοχές κληρονομιάς,
• ποσοστά ιδιοκτησίας,
• αλλά και εκπρόθεσμες ηλεκτρονικές δηλώσεις.
Οι λογιστές και τα ΚΥΔ προειδοποιούν ότι χιλιάδες αγρότες κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με:
• μπλοκαρισμένες δηλώσεις,
• προβλήματα επιλεξιμότητας,
• ακόμη και απώλειες επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ιδιαίτερα δύσκολες θεωρούνται οι περιπτώσεις:
• αποβιωσάντων ιδιοκτητών,
• ακινήτων χωρίς ολοκληρωμένη αποδοχή κληρονομιάς,
• αλλά και αγροτεμαχίων που καλλιεργούνται μέσω άτυπων συμφωνιών.
Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι το πρόβλημα διογκώνεται από το γεγονός ότι πολλοί ιδιοκτήτες δεν έχουν ενημερωμένα στοιχεία στο Ε9 ή αποφεύγουν να δηλώσουν ακίνητα λόγω ΕΝΦΙΑ.
Ανταλλαγές χωραφιών και μπλοκάρισμα ενισχύσεων
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά τις ανταλλαγές χωραφιών μεταξύ παραγωγών, πρακτική που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες σε πολλές αγροτικές περιοχές.
Παρότι υπάρχουν ιδιωτικά συμφωνητικά ανταλλαγής:
• το σύστημα δεν τα αποδέχεται εύκολα,
• ενώ σε αρκετές περιπτώσεις δημιουργούνται προβλήματα με τις επιδοτήσεις.
Το αποτέλεσμα είναι παραγωγοί να εμφανίζονται με ασυμφωνίες στις δηλώσεις και να κινδυνεύουν με καθυστερήσεις ή περικοπές ενισχύσεων.
Στελέχη της αγοράς τονίζουν ότι απαιτείται άμεσα νέο πλαίσιο προσαρμοσμένο στην πραγματική εικόνα της ελληνικής υπαίθρου και όχι μόνο σε θεωρητικά μοντέλα γραφείου.
«Καμπανάκι» για το βαμβάκι – Αγρότες στρέφονται σε ηλίανθο και ελαιοκράμβη
Την ίδια στιγμή, η εκτόξευση του κόστους παραγωγής αλλάζει πλήρως τον χάρτη των καλλιεργειών.
Οι αυξήσεις:
• στα λιπάσματα,
• στο πετρέλαιο,
• και στην ενέργεια,
έχουν οδηγήσει πολλούς παραγωγούς –κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα– να εγκαταλείπουν το βαμβάκι και να στρέφονται σε πιο «ήπιες» καλλιέργειες όπως:
• ο ηλίανθος,
• η ελαιοκράμβη,
• αλλά και ορισμένα σιτηρά.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκά στοιχεία, οι τιμές των λιπασμάτων έχουν αυξηθεί δραματικά μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ενεργειακή κρίση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ήδη νέο σχέδιο στήριξης για τους αγρότες, καθώς ο κίνδυνος εγκατάλειψης καλλιεργειών θεωρείται πλέον ορατός σε αρκετές χώρες της Ευρώπης.
Προσδοκίες για το σκληρό σιτάρι και τα 250 ευρώ ο τόνος
Μέσα στο δύσκολο αυτό περιβάλλον, το σκληρό σιτάρι εμφανίζεται ως μία από τις λίγες καλλιέργειες που διατηρούν προσδοκίες για καλύτερες τιμές.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η νέα εμπορική σεζόν μπορεί να ξεκινήσει:
• με βάση τα 240-250 ευρώ ο τόνος,
• ενώ δεν αποκλείεται ανοδική πορεία εφόσον συνεχιστούν οι διεθνείς πιέσεις στην αγορά.
Σύμφωνα με ανθρώπους του κλάδου:
• η παραγωγή στην Ελλάδα αναμένεται ελαφρώς μειωμένη,
• οι εκτάσεις είναι λιγότερες περίπου κατά 5%,
• ενώ η ποιότητα θεωρείται μέχρι στιγμής καλή.
Ωστόσο, οι συνεχείς βροχοπτώσεις σε ορισμένες περιοχές έχουν ήδη δημιουργήσει φόβους για:
• μυκητιάσεις,
• μειωμένες αποδόσεις,
• και απώλειες ποιοτικών χαρακτηριστικών.
Ο ρόλος της Τουρκίας και οι διεθνείς πιέσεις
Μεγάλος «αστάθμητος παράγοντας» για την αγορά θεωρείται η Τουρκία, η οποία αναμένεται να εμφανίσει παραγωγή άνω των 4 εκατ. τόνων σκληρού σίτου.
Οι διεθνείς αναλυτές φοβούνται ότι αν η Άγκυρα αποφασίσει να διαθέσει μεγάλες ποσότητες αποθεμάτων στην αγορά:
• θα πιέσει τις διεθνείς τιμές,
• επηρεάζοντας άμεσα και τις ελληνικές εξαγωγές.
Την ίδια ώρα, η Παγκόσμια Τράπεζα προβλέπει αυξήσεις στις τιμές των σιτηρών την περίοδο 2026-2027, λόγω:
• μειωμένης παραγωγής,
• γεωπολιτικών κινδύνων,
• αλλά και προβλημάτων στις μεταφορές.
Αγωνία στην ελληνική ύπαιθρο
Παραγωγοί και συνεταιρισμοί εκφράζουν πλέον έντονη ανησυχία για τη βιωσιμότητα πολλών εκμεταλλεύσεων.
Το βασικό πρόβλημα, όπως λένε αγρότες:
• δεν είναι μόνο οι τιμές,
• αλλά η αβεβαιότητα,
• οι καθυστερήσεις,
• και το διαρκώς αυξανόμενο κόστος.
Στην αγορά επικρατεί η εκτίμηση ότι:
• αν δεν υπάρξουν παρεμβάσεις,
• αρκετές καλλιέργειες θα περιοριστούν σημαντικά,
• ενώ μικρομεσαίοι παραγωγοί θα δυσκολευτούν να συνεχίσουν.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο τόσο για:
• το άνοιγμα του νέου ΟΣΔΕ,
• όσο και για τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και των λιπασμάτων στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
