Παπασταύρου: Η κυβέρνηση επενδύει στην αυτοπαραγωγή ενέργειας για να περιοριστούν οι λογαριασμοί νοικοκυριών και επιχειρήσεων – Ο Κάθετος Διάδρομος, η διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και ο νέος γεωπολιτικός ρόλος της χώρας
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης- tilegrafimanews
Στην αυτοκατανάλωση και στην εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων ακόμη και στα μπαλκόνια στρέφεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με στόχο τη σταδιακή μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο υπουργός Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση αναζητεί πρακτικές λύσεις που θα επιτρέπουν στους πολίτες να παράγουν μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Μιλώντας για το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, ο υπουργός εξήγησε ότι η μεγάλη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ελληνικό ενεργειακό μείγμα λειτουργεί ήδη ως ασπίδα απέναντι στις ακραίες διεθνείς ανατιμήσεις. Παρά ταύτα, η άνοδος του φυσικού αερίου και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές εξακολουθούν να επιβαρύνουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρόταση για φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης της αυτοκατανάλωσης. Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερη ενέργεια παράγει και καταναλώνει επιτόπου ένα νοικοκυριό, τόσο μικρότερη ποσότητα χρειάζεται να αγοράσει από το δίκτυο.
Πώς θα λειτουργούν τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Τα μικρά φωτοβολταϊκά μπορούν να τοποθετούνται σε μπαλκόνια, ταράτσες, μικρές αυλές ή άλλους κατάλληλους εξωτερικούς χώρους. Η παραγόμενη ενέργεια θα χρησιμοποιείται κυρίως για την κάλυψη βασικών αναγκών του ακινήτου, όπως η λειτουργία ψυγείων, ηλεκτρονικών υπολογιστών, κλιματιστικών και μικρών οικιακών συσκευών.
Το οικονομικό όφελος θα εξαρτάται από την ισχύ του συστήματος, τον προσανατολισμό των πάνελ, την ηλιοφάνεια και το προφίλ κατανάλωσης κάθε κατοικίας. Ένα νοικοκυριό που καταναλώνει μεγάλο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας θα μπορεί να αξιοποιεί αποτελεσματικότερα την παραγωγή του φωτοβολταϊκού.
Η χρήση μικρής μπαταρίας μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο την εξοικονόμηση. Η ενέργεια που δεν καταναλώνεται άμεσα θα αποθηκεύεται και θα χρησιμοποιείται τις βραδινές ώρες ή όταν η παραγωγή είναι χαμηλή.
Ωστόσο, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού δεν μπορούν να μηδενίσουν από μόνα τους έναν λογαριασμό. Μπορούν, όμως, να μειώσουν σταθερά την κατανάλωση από το δίκτυο και να προστατεύσουν τον πολίτη από ένα μέρος των μελλοντικών αυξήσεων.
Οι αλλαγές που εξετάζονται
Βασικό ζητούμενο του νέου πλαισίου είναι η απλοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών. Σήμερα, η εγκατάσταση ακόμη και ενός μικρού συστήματος μπορεί να συνδέεται με τεχνικές προϋποθέσεις, εγκρίσεις και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Η κυβέρνηση εξετάζει ένα πιο ευέλικτο μοντέλο, με σαφείς τεχνικούς κανόνες ασφαλείας και γρήγορη διαδικασία σύνδεσης. Θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να προσδιοριστούν τα επιτρεπόμενα όρια ισχύος, ο τρόπος σύνδεσης με το οικιακό δίκτυο και οι προδιαγραφές του εξοπλισμού.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις πολυκατοικίες. Η εξωτερική όψη του κτιρίου, οι αποφάσεις των συνιδιοκτητών και οι κανόνες πυρασφάλειας αποτελούν ζητήματα που πρέπει να ρυθμιστούν με σαφήνεια, ώστε να αποφεύγονται διαφωνίες και αυθαίρετες εγκαταστάσεις.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο χρηματοδοτικών κινήτρων. Ένα πρόγραμμα επιδότησης θα μπορούσε να βοηθήσει οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα να αποκτήσουν μικρό φωτοβολταϊκό και μπαταρία, μειώνοντας μόνιμα τις ενεργειακές τους δαπάνες.
Η σημασία της αυτοκατανάλωσης
Η αυτοκατανάλωση δεν προσφέρει όφελος μόνο στον τελικό καταναλωτή. Μπορεί να περιορίσει την πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα, ιδιαίτερα τις ώρες υψηλής ζήτησης, και να μειώσει τις απώλειες μεταφοράς ενέργειας.
Όταν η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται στο ίδιο σημείο όπου καταναλώνεται, δεν χρειάζεται να μεταφερθεί σε μεγάλες αποστάσεις. Έτσι περιορίζονται οι ανάγκες για νέες υποδομές και βελτιώνεται η συνολική αποδοτικότητα του συστήματος.
Η ενίσχυση της αποκεντρωμένης παραγωγής θεωρείται σημαντική και για τις μικρές επιχειρήσεις. Καταστήματα, γραφεία και επαγγελματικοί χώροι μπορούν να μειώσουν το λειτουργικό τους κόστος, ιδιαίτερα εφόσον λειτουργούν κυρίως τις ώρες της ημέρας.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου
Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, επισημαίνοντας ότι το έργο έχει προωθηθεί στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Στόχος είναι η προσέλκυση νέων επενδυτών και η εξασφάλιση της χρηματοδότησης που απαιτείται για την υλοποίησή του.
Η Κύπρος παραμένει ενεργειακά απομονωμένη από το ευρωπαϊκό δίκτυο, γεγονός που αυξάνει το κόστος και περιορίζει την ευελιξία του ηλεκτρικού της συστήματος. Η διασύνδεση με την Ελλάδα θα επιτρέψει τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και προς τις δύο κατευθύνσεις, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού.
Το έργο έχει και ισχυρή γεωπολιτική διάσταση. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή επηρεάζεται από συνεχείς εντάσεις, η δημιουργία νέων ενεργειακών διαδρόμων προσφέρει στην Ευρώπη περισσότερες επιλογές και περιορίζει την εξάρτηση από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών.
Ο Κάθετος Διάδρομος και οι νέες συμφωνίες
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου. Η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε βασική πύλη εισόδου φυσικού αερίου για τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη, αξιοποιώντας τους τερματικούς σταθμούς, τους αγωγούς και τις διασυνδέσεις της.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι εισαγόμενες ποσότητες φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί από περίπου 6 δισ. κυβικά μέτρα σε 17 δισ. κυβικά μέτρα. Από αυτά, περίπου 11 δισ. κυβικά μέτρα κατευθύνονται προς τις βόρειες αγορές.
Η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να συμμετάσχουν στον Κάθετο Διάδρομο, διευρύνοντας τη γεωγραφική και εμπορική σημασία του. Πιθανές συμφωνίες μεταξύ των διαχειριστών των δικτύων αναμένεται να εξεταστούν τον Σεπτέμβριο.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου και δημιουργεί νέες δυνατότητες για επενδύσεις, υποδομές και έσοδα. Παράλληλα, αυξάνει τη σημασία της χώρας στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών εφοδιασμού.
Το νέο ενεργειακό μοντέλο που περιέγραψε ο Σταύρος Παπασταύρου συνδέει την καθημερινότητα του πολίτη με τη μεγάλη γεωπολιτική εικόνα. Από ένα μικρό φωτοβολταϊκό σε μπαλκόνι μέχρι τους διεθνείς αγωγούς και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ο κοινός στόχος είναι η μείωση του κόστους, η ενεργειακή αυτονομία και η ενίσχυση της ασφάλειας της χώρας.
