ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ: Πρωτογενές πλεόνασμα-έκπληξη ύψους 11,4 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 4,8% του ΑΕΠ, κατέγραψε η ελληνική οικονομία για το έτος 2024, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ.
Του Παντελή Χαριτάκη
Η επίδοση αυτή ξεπερνά κάθε προηγούμενη πρόβλεψη και δημιουργεί ένα νέο δημοσιονομικό τοπίο, δίνοντας στην κυβέρνηση περιθώρια για στοχευμένα μέτρα στήριξης, αλλά και πολιτικούς ελιγμούς ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων ή κοινωνικών πιέσεων, τονίζει στο tilegrafimanews.gr ο οικονομικός αναλυτής Περικλής Παναγόπουλος.
Ο στόχος που είχε τεθεί στον κρατικό προϋπολογισμό για το 2024 ήταν αισθητά χαμηλότερος – λίγο πάνω από 500 εκατ. ευρώ – και η απόκλιση υπέρ της οικονομικής επίδοσης ερμηνεύεται από το οικονομικό επιτελείο ως ένδειξη σταθερότητας και πειθαρχίας, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον διεθνών αβεβαιοτήτων.
Τι δείχνουν τα στοιχεία – Ποιες δαπάνες «μαζεύτηκαν»
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, η υπεραπόδοση οφείλεται τόσο στην αύξηση των εσόδων όσο και στη συγκράτηση των δαπανών. Η εκτίναξη των φορολογικών εσόδων – ειδικά από ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος – αποτέλεσε την κύρια πηγή ενίσχυσης του πρωτογενούς αποτελέσματος. Παράλληλα, αρκετές δαπάνες μετατέθηκαν χρονικά, ενώ περιορίστηκε η ταχύτητα εκτέλεσης επενδυτικών έργων σε φορείς της γενικής κυβέρνησης.
Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και ο περιορισμός του ενεργειακού κόστους, όπως επίσης και η μη ανανέωση ορισμένων επιδοματικών πολιτικών, οι οποίες είχαν θεσπιστεί κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Οικονομικών, το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης για το 2024 έκλεισε οριακά θετικό, με πλεόνασμα 0,2% ή και 0,3% του ΑΕΠ.
Προετοιμασία για μέτρα στήριξης – Σενάρια και ερωτηματικά
Το υπερπλεόνασμα δημιουργεί προσδοκίες για νέο γύρο ενισχύσεων προς τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ήδη στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για παροχή έκτακτου βοηθήματος στους συνταξιούχους με χαμηλό εισόδημα, επέκταση του Market Pass σε περιφέρειες που πλήττονται από ανατιμήσεις, αλλά και νέες παρεμβάσεις στο πεδίο της φορολογίας.
Ωστόσο, τα δημοσιονομικά όρια που θέτουν οι ευρωπαϊκοί κανόνες σταθερότητας αναμένεται να επανέλθουν πλήρως το 2025, κάτι που περιορίζει την ευελιξία της κυβέρνησης. Η Κομισιόν θα εξετάσει αν το πλεόνασμα είναι δομικό ή συγκυριακό, καθώς και το αν υπάρχουν «κρυφές» υποχρεώσεις στο δεύτερο εξάμηνο του 2025.
Εκλογικός απόηχος και πολιτικά μηνύματα
Το πλεόνασμα αυτό φέρνει τον Πρωθυπουργό σε πλεονεκτική θέση, ειδικά αν επιλεγεί η διοχέτευση μέρους του σε κοινωνικά μέτρα με προεκλογικό χαρακτήρα. Οι εξαγγελίες που αναμένονται ενόψει του καλοκαιριού θα κρίνουν και τον ρυθμό ανάκαμψης της κατανάλωσης, αλλά και τη στάση της αντιπολίτευσης, η οποία ζητά ήδη διαφάνεια και ανακατεύθυνση πόρων προς τα νοικοκυριά.
