ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Με εντυπωσιακή υπερκάλυψη και ιστορικό ρεκόρ απορρόφησης ολοκληρώθηκε, σύμφωνα με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ), το Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2022, σηματοδοτώντας το τέλος μιας δεκαετίας έντονων προκλήσεων αλλά και ουσιαστικών επενδύσεων για τον πρωτογενή τομέα.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- tilegrafimanews.gr
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 7,99 δισ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό κατά 102,1%. Η επίδοση αυτή καταγράφεται ως η υψηλότερη στην ιστορία των ελληνικών προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τη νέα προγραμματική περίοδο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027.
Χρονιά-ορόσημο το 2025: Ρεκόρ πληρωμών και ενεργοποίηση νέων δράσεων
Το έτος 2025 αποτέλεσε την πιο παραγωγική χρονιά του ΠΑΑ, με συνολικές πληρωμές που άγγιξαν 1,15 δισ. ευρώ. Οι επενδυτικές δράσεις, οι περιβαλλοντικές παρεμβάσεις και τα μέτρα κοινωνικής συνοχής απορρόφησαν σχεδόν το σύνολο των διαθέσιμων κοινοτικών πόρων.
Αναλυτικά, οι πόροι του προγράμματος κατευθύνθηκαν:
• 2,24 δισ. ευρώ σε επενδυτικά μέτρα (σχέδια βελτίωσης, αρδευτικά, LEADER).
• 4,45 δισ. ευρώ σε περιβαλλοντικές δράσεις (βιολογική γεωργία, νιτρορύπανση, κομφούζιο).
• 1,44 δισ. ευρώ σε κοινωνικές δράσεις και ενισχύσεις υπαίθρου.
• 150 εκατ. ευρώ σε δράσεις καινοτομίας και γνώσης.
Η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του ΥΠΑΑΤ, Αργυρώ Ζέρβα, δήλωσε ότι η επιτυχία οφείλεται «στη συνεργασία φορέων, περιφερειών και του Οργανισμού Πληρωμών», υπογραμμίζοντας πως «το κλείσιμο του ΠΑΑ δεν είναι το τέλος αλλά η αρχή για ένα νέο, πιο ευέλικτο μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης».
Ρεκόρ και για τον Πυλώνα ΙΙ της ΚΑΠ
Η χρονιά έκλεισε με συνολικές πληρωμές 1,447 δισ. ευρώ από το ΠΑΑ και το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ (ΣΣ ΚΑΠ), το οποίο έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται από το 2023. Από το ποσό αυτό, τα 295,24 εκατ. ευρώ προήλθαν από το ΣΣ ΚΑΠ, εστιάζοντας σε νέες μορφές στήριξης, όπως:
• Χρηματοδοτικά εργαλεία για πρόσβαση των αγροτών σε ρευστότητα,
• Επενδύσεις στη μεταποίηση αγροτικών προϊόντων,
• Προγράμματα εκπαίδευσης και κατάρτισης για νέους αγρότες,
• Καινοτόμες δράσεις με επιχειρησιακές ομάδες.
Μάλιστα, η υπογραφή της συμφωνίας με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB) για τη δημιουργία τριών νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, ύψους 160 εκατ. ευρώ, θεωρείται καθοριστική για την επιτάχυνση επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα. Τα εργαλεία αυτά διευκολύνουν τη χορήγηση δανείων με ευνοϊκούς όρους και μειωμένες εξασφαλίσεις, κάτι που ζητούσε επί χρόνια ο αγροτικός κόσμος.
Νέα χρηματοδοτικά ανοίγματα και δράσεις 2026
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για το 2026, έχουν ήδη δημοσιευθεί ή προδημοσιευθεί σημαντικές προσκλήσεις:
• Επενδύσεις εκσυγχρονισμού γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων (νέα Σχέδια Βελτίωσης).
• Θερμοκήπια και μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, με έμφαση στη μείωση ενεργειακού κόστους.
• Πρόσκληση για δημόσιες εγγειοβελτιωτικές υποδομές και αρδευτικά έργα.
• Δράσεις για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα σε καλλιέργειες βαμβακιού και βιομηχανικής ντομάτας.
Σύμφωνα με στελέχη του ΥΠΑΑΤ, πρόκειται για το «μεγαλύτερο επενδυτικό πακέτο της δεκαετίας», που στοχεύει στη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την κλιματική ανθεκτικότητα της ελληνικής γεωργίας.
Η συμβολή του ΟΠΕΚΕΠΕ και το μέλλον των πληρωμών
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ως βασικός φορέας πληρωμών, κατέγραψε τη μεγαλύτερη επιχειρησιακή δραστηριότητα των τελευταίων ετών. Πάνω από 400.000 δικαιούχοι έλαβαν ενισχύσεις, ενώ η αυτοματοποίηση των διασταυρωτικών ελέγχων με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) συνέβαλε στη μείωση λαθών και καθυστερήσεων.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν αγροτικοί σύμβουλοι, τα προβλήματα με τους κωδικούς ΑΤΑΚ, το monitoring και τα layers του Κτηματολογίου δεν έχουν ακόμη εξαλειφθεί. Η πρόκληση της νέας περιόδου είναι να ενοποιηθεί το πληροφοριακό περιβάλλον όλων των φορέων σε ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο διαχείρισης πληρωμών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, σε πρόσφατη έκθεσή της, χαρακτήρισε το ελληνικό ΠΑΑ «παράδειγμα καλής πρακτικής» για την απορρόφηση, αλλά τόνισε ότι η επόμενη φάση πρέπει να επικεντρωθεί στην «απλούστευση των διαδικασιών και στη μείωση της γραφειοκρατίας».
ΠΑΑ και κοινωνική συνοχή: τα νούμερα πίσω από τις επενδύσεις
Πέρα από τους οικονομικούς δείκτες, το ΠΑΑ 2014-2022 άφησε απτό αποτύπωμα στην ύπαιθρο. Χρηματοδότησε:
• Περισσότερους από 17.000 νέους αγρότες,
• Χιλιάδες ιδιωτικές επενδύσεις εκσυγχρονισμού,
• Και δεκάδες τοπικές πρωτοβουλίες LEADER, που ενίσχυσαν την απασχόληση σε μικρούς δήμους.
Επιπλέον, πάνω από 1,4 δισ. ευρώ διοχετεύθηκαν σε προγράμματα κοινωνικής συνοχής και εξισορρόπησης εισοδημάτων, με έμφαση σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Αυτές οι παρεμβάσεις βοήθησαν να περιοριστεί το δημογραφικό κενό και να στηριχθούν μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.
Νέες προκλήσεις: ρευστότητα και πράσινη μετάβαση
Παρά τα θετικά αποτελέσματα, το 2026 αναμένεται δύσκολο για την αγροτική οικονομία. Η αύξηση του κόστους παραγωγής, η έλλειψη εργατικών χεριών και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής πιέζουν τα εισοδήματα. Το νέο χρηματοδοτικό πλαίσιο, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, επιχειρεί να καλύψει το κενό ρευστότητας, ενώ ταυτόχρονα εισάγονται προγράμματα «πράσινης γεωργίας» με επιβράβευση για μείωση ρύπων και εξοικονόμηση νερού.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η επιτυχία του Στρατηγικού Σχεδίου ΚΑΠ 2023-2027 θα εξαρτηθεί από τον ρυθμό με τον οποίο θα προκηρυχθούν οι νέες δράσεις και θα καταβληθούν οι ενισχύσεις χωρίς τις καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν το παρελθόν. Ήδη το ΥΠΑΑΤ έχει δεσμευθεί να επιταχύνει τις πληρωμές με απλούστερες διαδικασίες και διαφάνεια.
Ένα νέο παραγωγικό μοντέλο για την ελληνική ύπαιθρο
Η ολοκλήρωση του ΠΑΑ 2014-2022 λειτουργεί ως σημείο καμπής για τη χάραξη ενός νέου παραγωγικού μοντέλου. Ένα μοντέλο που συνδυάζει βιώσιμες πρακτικές, εξωστρέφεια και τεχνολογική καινοτομία.
Όπως σημειώνει το ΥΠΑΑΤ, ο στόχος είναι «να μετατραπεί ο πρωτογενής τομέας σε μοχλό ανάπτυξης, να δοθεί ευκαιρία στους νέους και να προστατευτεί το περιβάλλον». Η επιτυχία του ΠΑΑ, πέρα από τα νούμερα, δείχνει ότι η ελληνική γεωργία μπορεί να εξελιχθεί – αρκεί οι επόμενες πολιτικές να χτιστούν πάνω στη διαφάνεια, τη γνώση και την πραγματική στήριξη της υπαίθρου.
