Είναι ευρέως γνωστό ότι τη Δευτέρα ο Σαντάμ Χαφτάρ συναντήθηκε στην Αθήνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γιώργο Γεραπετρίτη. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό στην Αθήνα είναι με ποιον συναντήθηκε την Κυριακή. Και αυτός ήταν ο Εμανουέλ Μακρόν τον οποίο, το «νούμερο 2» της κυβέρνησης της Βεγγάζης, επισκέφθηκε στο Παρίσι.
Ο Σαντάμ Χαφτάρ εξήρε τις διμερείς σχέσεις μεταξύ Λιβύης και Γαλλίας και την πρόοδο που έχουν σημειωθεί σε διάφορους τομείς, ιδίως στον τομέα της ασφάλειας και τον στρατιωτικό, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο Τύπου του.
Από πλευράς του, ο πρόεδρος Μακρόν τόνισε τη σημασία της συνέχισης του διαλόγου και του συντονισμού μεταξύ των δύο πλευρών και της υποστήριξης πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της σταθερότητας στη Λιβύη. Τόνισε επίσης τη σημασία της ανάπτυξης της διμερούς συνεργασίας με τρόπο που να εξυπηρετεί αμοιβαία συμφέροντα και να συμβάλλει στην ενίσχυση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή.
Να σημειωθεί ότι ο υπαρχηγός Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού θεωρείται ότι «αύριο» θα είναι ο… αρχηγός στη θέση του πατέρα του. Να σημειωθεί επίσης ότι το Παρίσι, έχει επίσης παραδοσιακά συμφέροντα και επιρροή τόσο στη Βεγγάζη όσο και τη Λιβύη, όπως άλλωστε η Αθήνα, η Ρώμη αλλά και η Ουάσινγκτον.
Επομένως, η Άγκυρα δεν παίζει «παιχνίδι» μόνη στη Λιβύη, κάθε άλλο, και η επίσκεψη του Χαφτάρ τον Μάιο στην Τουρκία, αλλά κατόπιν στη Γαλλία και αμέσως μετά στη σύμμαχό της Ελλάδα ασφαλώς λέει κάποια πράγματα.
Το μήνυμα των δύο ταμπλό
Το γεγονός ότι ο δρόμος Βεγγάζη–Αθήνα πέρασε πρώτα από το Ελιζέ, δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Κι αυτό, γιατί -όπως επισημαίνουν αναλυτές- στη Λιβύη οι συναντήσεις σπανίως είναι απλές εθιμοτυπίες και ακόμη σπανιότερα γίνονται τυχαία. Κάπως έτσι, η επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα διαβάστηκε και ως κομμάτι ενός ευρύτερου γεωπολιτικού παζλ.
Στα καθ ημάς λοιπόν, η πρώτη επίσκεψη του υπαρχηγού της Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα, εξελίχθηκε με σαφές πολιτικό βάρος, καθώς το πρόγραμμα δεν περιορίστηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών, αλλά περιέλαβε και συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η επιλογή αυτή, σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, δεν θεωρείται απλώς ένδειξη καλής φιλοξενίας, αλλά σαφές μήνυμα ότι η Αθήνα επιδιώκει πλέον να «κλειδώσει» τη σχέση της με τη Βεγγάζη σε ανώτατο επίπεδο, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τη βασική της γραμμή: διατήρηση ανοιχτών διαύλων και προς την Τρίπολη.
Η επίσκεψη έρχεται σε συνέχεια των επαφών του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βεγγάζη, με το διπλωματικό παζλ να αποκτά σταδιακά χαρακτηριστικά «διπλής τροχιάς», όπου η Αθήνα επιχειρεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με τις δύο πλευρές του λιβυκού διχασμού -χωρίς να εγκλωβιστεί αποκλειστικά σε καμία.
Στο παρασκήνιο, η στρατηγική αυτή ερμηνεύεται ως προσπάθεια να παραμείνει η Ελλάδα παρούσα σε κάθε πιθανό σενάριο για την επόμενη μέρα της Λιβύης, ιδίως στο ευαίσθητο πεδίο της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Δεν είναι τυχαίο ότι διπλωματικές πηγές επισημαίνουν πως η Βεγγάζη ουδέποτε έπαψε να αποτελεί σημείο αναφοράς στις ελληνικές επαφές, με σταθερή διπλωματική παρουσία από το 2021.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου συζητήθηκαν -πέρα από τα καθιερωμένα- και ζητήματα οικονομικής συνεργασίας, μεταναστευτικών ροών και ενεργειακής διασύνδεσης. Σε πιο χαμηλούς τόνους διπλωματίας, ωστόσο, η ουσία της επίσκεψης φαίνεται πως συνοψίζεται σε ένα μήνυμα: η Αθήνα επενδύει πλέον σε ένα μοντέλο σχέσεων με τη Λιβύη που δεν αποκλείει κανέναν δίαυλο, αλλά επιχειρεί να τους κρατά όλους ανοιχτούς ταυτόχρονα.
Το αν αυτή η ισορροπία μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα, παραμένει -όπως λένε όσοι παρακολουθούν στενά τον λιβυκό φάκελο- το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τις φωτογραφίες των συναντήσεων.
Στην Κίνα, το Μουντιάλ χωράει στο κινητό
Στις μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις επικρατούσε ανέκαθεν ένας άγραφος νόμος της αγοράς. Αυξάνονταν οι πωλήσεις τηλεοράσεων. Οσο μεγαλύτερη η διοργάνωση, τόσο μεγαλύτερη η τηλεόραση.
Πλέον στην Κίνα, αυτός ο κανόνας δείχνει να αλλάζει. Όχι επειδή το ποδόσφαιρο δεν τραβάει. Το αντίθετο. Το άθλημα παραμένει δημοφιλές ακόμη κι αν η εθνική ομάδα δεν έχει προκριθεί σε Μουντιάλ από το 2002.
Η… θέαση όμως γίνεται πλέον από το κινητό. Όπως λέει χαρακτηριστικά θεατής στο Πεκίνο, «βλέπουμε κυρίως από smartphones, σχεδόν καθόλου από τηλεόραση». Η τηλεόραση στο σπίτι, όπως περιγράφει ο ίδιος, υπάρχει περισσότερο ως διακοσμητικό έπιπλο παρά ως μέσο.
Η νέα κανονικότητα στην Κίνα έχει και πλατφόρμες-κλειδιά. Η Xiaohongshu (γνωστή και ως Little Red Book) εξασφάλισε φέτος δικαιώματα streaming του Μουντιάλ δωρεάν για όλους τους χρήστες, σε συνεργασία με τον κρατικό όμιλο China Media Group, που ελέγχει και την CCTV.
Το streaming γίνεται έτσι ακόμη ένα πεδίο όπου η Κίνα δεν «βλέπει» απλώς περιεχόμενο, αλλά το οργανώνει, το διανέμει και το ελέγχει μέσα από ένα πλήρως ψηφιοποιημένο οικοσύστημα.
Και αν κάποτε το Μουντιάλ σήμαινε μαζικές εξόδους σε μπαρ, σήμερα στο Πεκίνο η εικόνα είναι πιο ήσυχη. Οι περισσότεροι προτιμούν να μένουν σπίτι. Όχι μόνο από συνήθεια, αλλά και από ανάγκη αφού τα παιχνίδια στη φετινή διοργάνωση συχνά διεξάγονται σε ώρες που δεν βοηθούν, καθώς η διαφορά ώρας τα φέρνει είτε μέσα στη νύχτα είτε σε ώρες εργασίας.
Η μετατόπιση αυτή στο κινητό, δεν θεωρείται τυχαία. Η Κίνα έχει ήδη περάσει βαθιά στη λογική του mobile-first. Το 2022, σχεδόν οι μισές ώρες θέασης του Μουντιάλ παγκοσμίως σε digital πλατφόρμες προέρχονταν από κινεζικό κοινό, σύμφωνα με τη FIFA.
Και η εξήγηση είναι πολύ απλή. Ακουμπάει στην πανταχού παρούσα 5G συνδεσιμότητα, στα φθηνά πακέτα δεδομένων και σε μια κοινωνία που ήδη περνά τεράστιο μέρος της ημέρας της σε short-video apps.
Η Douyin, το κινεζικό TikTok της ByteDance, έχει μετατρέψει την κατανάλωση αθλητικού περιεχομένου σε scroll. Στο Πεκίνο, αρκετοί δεν παρακολουθούν καν ολόκληρα παιχνίδια, αλλά «πιάνουν τον ρυθμό» από feeds και highlights.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και η στρατηγική των πλατφορμών αλλάζει. Η Douyin, με πάνω από 1 δισ. χρήστες, επενδύει σε σχολιαστές, creators και AI φίλτρα για να κρατήσει το κοινό μέσα στην εφαρμογή, ενώ η Xiaohongshu προσπαθεί να βρει τον δικό της χώρο σε ένα ήδη κορεσμένο οικοσύστημα.
Με άλλα λόγια, το Μουντιάλ συνεχίζει να είναι παγκόσμιο, αλλά η εμπειρία του γίνεται όλο και πιο προσωπική, μικρή, κάθετη και… mobile.
Ίσως τελικά το ερώτημα δεν είναι πού βλέπεις το παιχνίδι. Αλλά αν το βλέπεις ακόμα ολόκληρο.
Από τα δάκρυα στα πάνω από 5 εκατομμύρια followers
Οι φίλοι του Ισπανίας το βράδυ της Δευτέρας υπέστησαν ένα σοκ. Ο αγώνας των “Φούριας Ρόχας” με το Πράσινο Ακρωτήρι έληξε ισόπαλος. Κι αυτό οι πρωταθλητές Ευρώπης σίγουρα δεν το περίμεναν.
Έτσι, όταν το τελευταίο σφύριγμα ήχησε στο γήπεδο της Ατλάντα, οι κάμερες δεν έψαξαν πρώτα τους σκόρερ. Έμειναν στον τερματοφύλακα του Πράσινου Ακρωτηρίου, Vozinha (όπως είναι το παρατσούκλι του Josimar Jose Evora Dias).
Ο 40χρονος έμεινε για λίγα δευτερόλεπτα ακίνητος κάτω από τα δοκάρια. Και μετά λύγισε.
Δεν ήταν εικόνα απογοήτευσης. Ήταν κάτι πιο δύσκολο να εξηγηθεί, σαν να έσπασαν μαζί όλες οι διαδρομές που τον έφεραν ως εκεί.
Οι εξέδρες είχαν πάρει φωτιά. Οι φίλοι του Πράσινου Ακρωτηρίου τραγουδούσαν, αγκαλιάζονταν, ζούσαν κάτι που έμοιαζε με μικρή εθνική στιγμή υπέρβασης.
Μέσα στο γήπεδο, απέναντι στην Ισπανία, ο τερματοφύλακας είχε κάνει το παιχνίδι της ζωής του. Μετά το ματς, όταν πήρε το βραβείο του MVP, δεν μίλησε για τακτικές. Μίλησε για ανθρώπους που δεν ήταν εκεί. Για τους παππούδες του που τον μεγάλωσαν και δεν πρόλαβαν να τον δουν. Και για τη μητέρα του, που δεν μπόρεσε να ταξιδέψει. Η βίζα. Τα χρήματα. «Ήθελα να είναι εδώ», είπε απλά.
Μέσα σε λίγες ώρες, ο άνθρωπος που είχε μόλις κρατήσει την Ισπανία στο 0-0 έγινε παγκόσμιο ψηφιακό φαινόμενο. Από περίπου 50.000 followers, ο Josimar Dias είχε βρεθεί με πάνω από 5 εκατομμύρια ακολούθους, καθώς το παιχνίδι έγινε viral στα social media.
Κι όμως, πίσω από το viral, έμενε η ίδια φράση. «Δεν το πιστεύω. Ευχαριστώ πολύ.»
Για τον ίδιο, όλα εξακολουθούσαν να ανήκουν αλλού: στο Πράσινο Ακρωτήρι, στην ομάδα του, στη στιγμή που έζησε μέσα στο γήπεδο.
«Είναι όλα για τη χώρα μου», είπε. «Είμαι ευγνώμων σε όλους.»
Και ίσως εκεί να συναντιούνται οι δύο κόσμοι αυτής της ιστορίας. Ο ένας, που μετράει σε αποκρούσεις. Και ο άλλος, που μετράει σε followers.
Και για λίγες ώρες, ο ίδιος άνθρωπος ανήκε και στους δύο.
