Επιθέσεις από τζιχαντιστές σε δημοσιογραφικά γραφεία, αδικαιολόγητες συλλήψεις, επιθέσεις, παρενοχλήσεις, απειλές αλλά και νομικοί περιορισμοί έκαναν το έργο εκδοτών, δημοσιογράφων και φωτογράφων πιο δύσκολο το 2015.
Κάποιοι υποστηρίζουν πως τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους, προπαγανδίζουν, «θάβουν» θέματα, τα έχουν καλά με τους ισχυρούς και τους «τρέφουν». Ωστόσο, αυτό που ξεχνάνε είναι πως η ύπαρξη των Μέσων είναι ζήτημα έκφρασης της ελεύθερης γνώμης και κατ’ επέκταση Δημοκρατίας.
Οργανώσεις ΜΜΕ και ΜΚΟ ισχυρίζονται πως η χρονιά, που μόλις μας άφησε, ήταν από τις χειρότερες στην ιστορία των Μέσων. Ελπίζουν οι πολιτικοί πως θα αυξήσουν την προστασία των ανεξάρτητων Μέσων Ενημέρωσης μετά τη δολοφονική επίθεση στο Charlie Hebdo στο Παρίσι τον Ιανουάριο. Οταν εκείνοι, όμως, διακήρυξαν τη δέσμευσή τους για την ελευθερία του λόγου, ως θεμελιώδη αρχή της φιλελεύθερης δημοκρατίας, διαψεύστηκαν, σύμφωνα με τις οργανώσεις.
Αντ’ αυτού η ικανότητα του Τύπου να μιλήσει ελεύθερα και κριτικά περιορίστηκε το 2015 και όχι μόνο στις χώρες της Ευρώπης με αμφίβολες επιδόσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα.
«Ηταν μια φοβερή χρονιά», λέει ο Ρικάρντο Γκουτιέρεζ , γ.γ της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων, στο Politico. «Πρέπει να πω πως πριν από πέντε χρόνια κανείς δεν υποψιαζόταν μια τέτοια κακή εξέλιξη», προσθέτει.
Ο Ντούνια Μιγιάτοβιτς, εκπρόσωπος για την ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη δήλωσε: «Δυστυχώς, συνεχίσαμε να βλέπουμε δολοφονίες, επιθέσεις και απειλές με στόχο μέλη ΜΜΕ όλο το 2015. Είναι φανερό πως η κατάσταση ελευθερίας τους έχει επιδεινωθεί τον τελευταίο χρόνο».
«Παράλληλα, έχουμε δει αλλαγή στον τρόπο που γίνονται αυτές οι επιθέσεις, με την κλίμακα των απειλών να αυξάνεται τόσο σε μέγεθος όσο και σοβαρότητα», τονίζει.
Απειλές και δολοφονίες
Εντεκα δημοσιογράφοι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη, μεταξύ των οποίων οκτώ βρίσκονταν στο Charlie Hebdo, σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης, το οποίο ξεκίνησε τον Απρίλιο να παρακολουθεί περιπτώσεις κακοποίησης δημοσιογράφων. Τριάντα τρεις δημοσιογράφοι υπέστησαν σωματική κακοποίηση και δεκάδες δέχθηκαν απειλές ή εκφοβισμούς.
Η μείωση της ελευθερίας των ΜΜΕ ήταν πιο σοβαρή στη Ρωσία, τη Λευκορωσία, το Αζερμπαιτζάν και τη Τουρκία, σύμφωνα με τον κ. Μιγιάτοβιτς.
Στην Τουρκία οι ανεξάρτητες οργανώσεις Μέσων, που αντεπιτίθεται στην κυβέρνηση επικεντρώθηκαν στις αυταρχικές τάσεις του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οπως ενημερώνει η η Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων, δεκατέσσερα άτομα βρίσκονται στη φυλακή. Πιο πρόσφατες περιπτώσεις, αυτές του Can Dündar, editor-in-chief της εφημερίδας Cumhuriyet και συναδέλφου του Erdem Gül, οι οποίοι κατηγορούνται για κατασκοπεία, μετά την αποκάλυψή τους πως οι τουρκικές μυστικές υπηρεσίες κάνουν λαθρεμπόριο όπλων με τη Συρία.
Δεν είναι μόνο, όμως, αυτές οι περιπτώσεις στις συγκεκριμένες χώρες, μιας και η ελευθερία του Τύπου έχει αποδυναμωθεί και σε κράτη, όπως η Γερμανία. Δημοσιογράφοι στη χώρα έχουν επανειλημμένα υποστεί βία, ενώ στην Ιταλία όσοι έγραφαν για το οργανωμένο έγκλημα απειλήθηκαν.
Παρακολουθώντας αυτούς που… παρακολουθούν
Μέσα στο 2015 υπήρξαν, ωστόσο, και κάποιες θετικές εξελίξεις. Το Συμβούλιο της Ευρώπης, πύλη για την προστασία της Δημοσιογραφίας και των εργαζόμενων σε αυτή, συντάσσει εκθέσεις από διάφορες ΜΚΟ για επεισόδια κατά των Μέσων, δείχνοντας μια μεγαλύτερη προσοχή.
«Η ελευθερία των ΜΜΕ, ο πλουραλισμός και η προστασία των δημοσιογράφων είναι βάση μια ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας», δήλωσε εκπρόσωπος Επιτροπής, που εποπτεύει και καταγράφει επιθέσεις κατά της δημοσιογραφίας.
Υπάρχουν, ωστόσο, εκπρόσωποι του Τύπου και ομάδες που απογοητεύονται από τη δέσμευση της ΕΕ για ελευθερία των ΜΜΕ. Και αυτό διότι ανησυχούν πως οι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες σε αντάλλαγμα της βοήθεια του Ταγίπ Ερντογάν για το προσφυγικό θυσιάζουν το ζήτημα.
«Ελπίζουμε να έχουμε περισσότερες ενέργειες από την Κομισιόν σχετικά με την ελευθερία του Τύπου. Χρειαζόμαστε ιδέες και δέσμευση», αναφέρουν.
