ΤΡΑΜΠ: Εκτεθειμένη η Ελλάδα στις διεθνείς αναταράξεις
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης- tilegrafimanews.gr
Η νέα περίοδος εμπορικής έντασης που πυροδοτεί η πολιτική Τραμπ επαναφέρει τον κίνδυνο παγκόσμιας ύφεσης, ενώ η Ελλάδα, παρότι εξάγει μικρό όγκο προϊόντων στις ΗΠΑ, παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Η έκθεσή της δεν αφορά μόνο τις εμπορικές σχέσεις, αλλά κυρίως την εξάρτηση από τον τουρισμό, τη σταθερότητα των ομολόγων και τις μεγάλες δανειακές ανάγκες της.
Η ευρωπαϊκή και η ελληνική οικονομία είναι βαθιά συνδεδεμένες με τη διεθνή ρευστότητα και τις χρηματαγορές. Ειδικά για την Ελλάδα, οι αλλαγές στο κόστος δανεισμού και την κίνηση κεφαλαίων μπορεί να αποδειχθούν κρίσιμες, αν η αστάθεια συνεχιστεί. Ήδη τα σήματα από τις αγορές ομολόγων στις ΗΠΑ είναι ανησυχητικά.
Το πάγωμα των δασμών δεν καθησυχάζει την αγορά
Η τρίμηνη αναστολή στην εφαρμογή νέων δασμών δίνει μια ανάσα, αλλά δεν αλλάζει το βασικό πλαίσιο: ο εμπορικός πόλεμος εντείνεται και το ενδεχόμενο παγκόσμιας ύφεσης προκαλεί προβληματισμό. Αν και οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ είναι περιορισμένες (περίπου 2 δισ. δολάρια), η αβεβαιότητα πλήττει το γενικότερο επενδυτικό κλίμα. Ο Οργανισμός Προώθησης Εξαγωγών παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις για να προστατεύσει τη διεθνή παρουσία ελληνικών προϊόντων.
Το ελληνικό κρασί, το λάδι και οι ελιές εξάγονται σε niche αγορές υψηλής ποιότητας, και προς το παρόν φαίνεται να αντέχουν. Όμως, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι η τιμή τους, αλλά η συνολική μείωση της αγοραστικής δύναμης των Αμερικανών – ειδικά αν το δολάριο αποδυναμωθεί και προκληθεί πληθωριστική πίεση στις ΗΠΑ.
Ο τουρισμός στο επίκεντρο του κινδύνου
Ο μεγαλύτερος φόβος της ελληνικής κυβέρνησης δεν αφορά τα προϊόντα, αλλά τον τουρισμό. Αν μειωθεί η καταναλωτική ικανότητα των Αμερικανών – αλλά και των Ευρωπαίων – λόγω της ευρύτερης ύφεσης, οι αφίξεις θα επηρεαστούν αρνητικά. Ο ελληνικός τουρισμός στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε εισοδήματα μεσαίων στρωμάτων από ΗΠΑ και Ευρώπη. Οι αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο μπορεί να έχουν έμμεσες, αλλά σημαντικές συνέπειες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΤΕ, η Αμερική αποτελεί σημαντική αγορά για την Ελλάδα, κυρίως τους θερινούς μήνες. Μπορεί φέτος οι περισσότερες κρατήσεις να έχουν ήδη γίνει, ωστόσο από το φθινόπωρο και μετά, οι επιπτώσεις ενδέχεται να φανούν, ειδικά αν συνεχιστεί η αβεβαιότητα.
Ξένες επενδύσεις: Το επόμενο θύμα της κρίσης;
Η ελληνική οικονομία παραμένει σε φάση ανάκαμψης, εξαρτώμενη σε μεγάλο βαθμό από τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Εάν οι διεθνείς χρηματαγορές συνεχίσουν να βρίσκονται σε κρίση, οι επενδυτές θα στραφούν σε πιο «ασφαλείς» αγορές, εγκαταλείποντας τις περιφερειακές, όπως η ελληνική.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης βρίσκεται σε επιφυλακή, γνωρίζοντας ότι από το real estate, μέχρι τα τουριστικά projects και την αγορά μετοχών, το ενδιαφέρον των ξένων μπορεί να ανακοπεί – ή και να αντιστραφεί.
Η επίδραση θα είναι άμεση και πολυεπίπεδη: από τις τιμές ακινήτων και τα έργα υποδομής, μέχρι τις νέες θέσεις εργασίας και τα κρατικά έσοδα. Η χρηματοδότηση μεγάλων projects, κυρίως μέσω ομολόγων και ευρωπαϊκών μηχανισμών, εξαρτάται από το πόσο σταθερές θα μείνουν οι διεθνείς αγορές.
Οι ομόλογες αγορές και το ρίσκο δανεισμού
Από την πρώτη στιγμή που ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιστροφή σε επιθετική δασμολογική πολιτική, τα αμερικανικά ομόλογα αντέδρασαν με πτώση των τιμών και αύξηση των αποδόσεων. Το γεγονός αυτό επηρεάζει παγκοσμίως το κόστος δανεισμού. Η Ελλάδα, με τις γνωστές της υψηλές δανειακές ανάγκες, είναι ευάλωτη σε κάθε τέτοια μεταβολή.
Αν η αναταραχή οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης για αμερικανικά και ευρωπαϊκά ομόλογα, τα επιτόκια θα αυξηθούν παντού – και το ελληνικό Δημόσιο θα πρέπει να δανείζεται ακριβότερα. Αυτό επηρεάζει άμεσα τόσο τον κρατικό προϋπολογισμό όσο και την ευρύτερη οικονομική σταθερότητα.
Αβέβαιες οι επόμενες κινήσεις των Κεντρικών Τραπεζών
Η Fed πιέζεται από την κυβέρνηση Τραμπ να μειώσει τα επιτόκια για να τονωθεί η ανάπτυξη, όμως η αύξηση του πληθωρισμού την καθιστά επιφυλακτική. Από την άλλη πλευρά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εμφανίζεται πιο έτοιμη να προχωρήσει σε μείωση επιτοκίων, καθώς ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη παραμένει χαμηλός.
Ωστόσο, οποιαδήποτε λάθος κίνηση μπορεί να επηρεάσει την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών αγορών και κατ’ επέκταση, τις επενδυτικές ροές προς χώρες όπως η Ελλάδα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα επόμενα βήματα των Κεντρικών Τραπεζών και οι γεωπολιτικές ισορροπίες θα καθορίσουν όχι μόνο τη νομισματική πορεία, αλλά και την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών – μεταξύ αυτών και των Ελλήνων.
