Ρούμπιο: Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας, ενώ ο Γιώργος Γεραπετρίτης ανοίγει υπό προϋποθέσεις το ενδεχόμενο ναυτικής συνδρομής στα Στενά του Ορμούζ.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Στο επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής για την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια τοποθετείται η Ελλάδα, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο και του Γιώργου Γεραπετρίτη στην Αθήνα, κατά τον έκτο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ. Η επίσκεψη της 7ης Οκτωβρίου συνδέει την αμυντική συνεργασία, το πρόγραμμα των F-35 και τον Κάθετο Διάδρομο με την ανάγκη προστασίας ενεργειακών υποδομών και θαλάσσιων εμπορικών οδών.
Σύμφωνα με τη ζωντανή καταγραφή των δηλώσεων, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα σταθερό και σπουδαίο σύμμαχο, εκφράζοντας ισχυρή προσήλωση στην ενεργειακή συνεργασία. Ο Γεραπετρίτης παρουσίασε τη χώρα ως πάροχο ασφάλειας, με ενεργό παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο και στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Ο Κάθετος Διάδρομος και η ενεργειακή ασφάλεια
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε τον Κάθετο Διάδρομο με τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Η πολιτική σημασία του εγχειρήματος βρίσκεται στη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας και στην ενίσχυση της ελληνικής θέσης ως πύλης εισόδου και διαμετακόμισης.
Ο Ρούμπιο αντιμετώπισε την ενεργειακή ασφάλεια ως μέρος της εθνικής ασφάλειας, επισημαίνοντας την ανάγκη εναλλακτικών πηγών. Ωστόσο, η γενική αμερικανική υποστήριξη δεν συνοδεύτηκε, στο απόσπασμα των δηλώσεων, από συγκεκριμένες εγγυήσεις για κάθε επιμέρους έργο.
Το Reuters, παρουσιάζοντας την περιοδεία πριν από την άφιξη του Αμερικανού υπουργού, είχε προσδιορίσει την ενέργεια, την άμυνα και την περιφερειακή ασφάλεια ως βασικούς άξονες του διαλόγου. Η ατζέντα αυτή επιβεβαιώνει ότι η επίσκεψη εντάσσεται σε ευρύτερο σχεδιασμό διμερούς συνεργασίας.
Τι αναδεικνύει το Γαλλικό Πρακτορείο
Το AFP συνδέει την επίσκεψη με την ευπάθεια των ενεργειακών αλυσίδων που ανέδειξαν οι πόλεμοι στο Ιράν και στην Ουκρανία. Παρουσιάζει την Ελλάδα ως χώρα που επιδιώκει να εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Το γαλλικό πρακτορείο αναφέρεται επίσης στην παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών, καταγράφοντας συμφωνίες με κοινοπραξίες υπό τη Chevron και την ExxonMobil για δραστηριότητες στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο. Οι αναφορές αυτές αποτυπώνουν τη σύνδεση της διπλωματικής συνεργασίας με συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα. Δεν προδικάζουν, όμως, την έκβαση των ερευνών ή την εμπορική αξιοποίηση πιθανών κοιτασμάτων.
F-35, Σούδα και Αλεξανδρούπολη
Ο Γεραπετρίτης ανέδειξε τα F-35 ως στοιχείο της σταθερής αμυντικής σχέσης με τις ΗΠΑ. Στο ίδιο πλαίσιο τοποθέτησε τη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη, υπογραμμίζοντας τον ρόλο τους στην αμερικανική παρουσία και στην περιφερειακή στρατηγική ασφαλείας.
Η αναφορά στα μαχητικά αφορά τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της συνεργασίας. Δεν συνιστά ανακοίνωση άμεσης επιχειρησιακής ένταξης. Το AFP καταγράφει την προβλεπόμενη απόκτηση 20 F-35 και αναφέρει, επικαλούμενο τον Έλληνα πρωθυπουργό, έναρξη εκπαίδευσης πιλότων το 2027.
Στην ατζέντα του Στρατηγικού Διαλόγου περιλαμβάνονται ακόμη ζητήματα ναυτιλίας, τεχνολογίας, επενδύσεων και εφαρμογής του νόμου, καθώς και η προβλεπόμενη συνεργασία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.
Η προσεκτική διατύπωση για τα ενεργειακά έργα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση Ρούμπιο ότι ορισμένα έργα συνδέονται με ευαίσθητες καταστάσεις και άλλες χώρες, με την ιδιωτική πρωτοβουλία να μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπισή τους.
Η δήλωση αφήνει περιθώριο ερμηνειών, αλλά δεν αρκεί για να αποδοθεί στον Αμερικανό υπουργό συγκεκριμένη θέση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ή για τις τουρκικές αξιώσεις. Στο παρατιθέμενο απόσπασμα δεν κατονομάζονται ούτε το καλώδιο ούτε η Τουρκία. Η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς μια γενική διπλωματική διατύπωση δεν αποτελεί συμφωνία επίλυσης συγκεκριμένης διαφοράς.
Ορμούζ και Κυπριακό
Ο Γεραπετρίτης δήλωσε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε, εφόσον καταστεί αναγκαίο, να προσφέρει ναυτική συνδρομή στις ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση βιώσιμης ειρηνευτικής διαδικασίας. Πρόκειται για τοποθέτηση υπό όρους, χωρίς ανακοίνωση αποστολής πλοίων ή συγκεκριμένου επιχειρησιακού σχεδίου.
Παράλληλα, επανέλαβε την ανάγκη επανένωσης της Κύπρου στη βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αναφέρθηκε επίσης στην ελληνοϊσραηλινή συνεργασία και στο σχήμα «3+1», που περιλαμβάνει Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Η Πνύκα στο επίκεντρο της διεθνούς κάλυψης
Το Associated Press δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προγραμματισμένη ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα. Παρουσιάζει την επιλογή της Αθήνας ως συμβολική αφετηρία μηνύματος προς Ευρώπη και Αμερική για τις δημοκρατικές καταβολές και την κοινή πολιτισμική κληρονομιά. Η κάλυψη αφορά την αναμενόμενη ομιλία, όχι ήδη εκφωνημένες θέσεις.
Το ουσιαστικό ζητούμενο μετά τις δηλώσεις είναι η εφαρμογή: συγκεκριμένες συμφωνίες, επενδυτικές αποφάσεις και σαφείς δεσμεύσεις. Αυτά θα καθορίσουν πόσο βαθιά θα μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση Αθήνας–Ουάσιγκτον σε διαρκές στρατηγικό όφελος, τονίζει έλληνας διπλωμάτης στο tilegrafimanews.gr
