ΠΑΤΡΑ: Την πλήρη απαξίωση του θεσμού της ιατροδικαστικής υπηρεσίας προκαλεί η υπόθεση Μουρτζούκου, μετά τις αποκαλύψεις για τέσσερις παιδοκτονίες που αρχικά είχαν αποδοθεί σε παθολογικά αίτια από τους ίδιους ιατροδικαστές της Πάτρας.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η Ιατροδικαστική Υπηρεσία Πάτρας τέθηκε σε αναστολή λειτουργίας με εντολή του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, ενώ στο στόχαστρο της κοινωνίας, της επιστήμης και πλέον και της πολιτείας βρίσκονται οι ιατροδικαστές που υπέγραψαν τις επίμαχες εκθέσεις.
Τα ερωτήματα που δεν απαντήθηκαν ποτέ
Οι αποκαλύψεις για την Ειρήνη Μουρτζούκου, η οποία ομολόγησε την ασφυκτική θανάτωση τεσσάρων βρεφών –ανάμεσά τους και δύο παιδιά άλλων γυναικών που της είχαν εμπιστευθεί τη φύλαξή τους– φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τη συντριπτική αποτυχία ορισμένων ιατροδικαστών να εντοπίσουν βασικά ευρήματα ασφυξίας. Οι εκθέσεις που συντάχθηκαν τότε, ανέφεραν «διάμεση πνευμονίτιδα», «παθολογικά αίτια» και γενικόλογες αιτιολογίες, ενώ οι έμπειροι επιστήμονες της τετραμελούς επιτροπής της Ελληνικής Αστυνομίας εντόπισαν ευκρινή σημάδια υποξίας, σε όργανα όπως ο θύμος αδένας, ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες και το ήπαρ.
Απόλυτη σιωπή από την ιατροδικαστική κοινότητα
Στελέχη του Υπουργείου Δικαιοσύνης που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr αποκάλυψαν ότι «η παθητικότητα της υπηρεσίας της Πάτρας και η αδυναμία εντοπισμού των βασικών αιτιών θανάτου δημιούργησε την ανάγκη έκτακτης παρέμβασης». Η ίδια υπηρεσία είχε χειριστεί και την πολύκροτη υπόθεση Πισπιρίγκου, με τα ερωτήματα να πληθαίνουν: Πώς γίνεται ο ίδιος ιατροδικαστής να κάνει λάθος σε τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις, που τελικά αποδείχθηκαν εγκληματικές ενέργειες;
Η Ένωση Ιατροδικαστών Ελλάδος τηρεί σιγή ιχθύος για τις εξελίξεις, την ώρα που χιλιάδες αναγνώστες του tilegrafimanews.gr αποστέλλουν μηνύματα οργής: «Θα τιμωρηθούν ποτέ αυτοί οι επιστήμονες που έβαλαν λάθος υπογραφή;», «Ποιος προστατεύει την ατιμωρησία στην Πάτρα;», «Και αν δεν υπήρχε ομολογία, τι θα γινόταν;».
Οι «αθώες» ιατροδικαστικές εκθέσεις
Ας θυμηθούμε ενδεικτικά:
• Περίπτωση 1: Ένα εξάμηνο βρέφος πεθαίνει ενώ το προσέχει η Μουρτζούκου. Η έκθεση ιατροδικαστή αναφέρει «διάμεση πνευμονίτιδα παιδικής ηλικίας». Δύο χρόνια μετά, διαπιστώνεται ασφυξία.
• Περίπτωση 2: Το ίδιο πρόσωπο προκαλεί το θάνατο στο δικό της παιδί. Πάλι, ο ίδιος ιατροδικαστής αναφέρει «παθολογικά αίτια». Τελικά αποδεικνύεται και αυτός ασφυκτικός θάνατος.
• Περίπτωση 3: Το δίμηνο βρέφος της Μουρτζούκου πεθαίνει στο νοσοκομείο «Αγία Σοφία». Εκθέσεις μιλούν για «επιληψία». Νεότερες πραγματογνωμοσύνες αποκλείουν την επιληπτική αιτία.
Ποιος θα ελέγξει αυτούς που υπέγραψαν τις αρχικές εκθέσεις; Υπάρχει πλαίσιο εποπτείας για τέτοια περιστατικά ή όλα επαφίενται στην τύχη και την ομολογία ενός δολοφόνου;
Έρευνα σε βάθος ζητά η κυβέρνηση
Ο υπουργός Δικαιοσύνης έχει διατάξει, σύμφωνα με πληροφορίες, αναλυτική έρευνα από το Γενικό Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης. Όπως τονίζουν στελέχη του υπουργείου, «το θέμα δεν είναι μόνο η αδυναμία εντοπισμού εγκληματικής ενέργειας, αλλά και η πιθανότητα συγκάλυψης ή συστηματικής αμέλειας». Η αναστολή λειτουργίας της υπηρεσίας Πάτρας ήταν μονόδρομος, καθώς η αξιοπιστία της είχε καταρρεύσει.
Τι λένε τα διεθνή ΜΜΕ
Η υπόθεση δεν άφησε αδιάφορα τα μεγάλα διεθνή πρακτορεία. Το Reuters και το BBC μετέδωσαν την είδηση, εστιάζοντας στη διαφορά ανάμεσα στις ιατροδικαστικές εκθέσεις και την ομολογία της δράστιδος. Το BBC μάλιστα κάνει λόγο για «συστημικό πρόβλημα αξιολόγησης θανάτων στην Ελλάδα» και θέτει το ερώτημα: Μπορεί να καταδικαστεί σωστά ένας εγκληματίας όταν οι ιατροδικαστές δεν εντοπίζουν τα βασικά σημάδια;
Επικίνδυνα προηγούμενα
Αν δεν είχε υπάρξει η ομολογία, τα εγκλήματα θα είχαν «κλειδώσει» ως παθολογικά περιστατικά. Το ερώτημα είναι, πόσες ακόμα τέτοιες περιπτώσεις έχουν περάσει απαρατήρητες; Πόσοι θάνατοι έχουν αποδοθεί σε «πνευμονίτιδες» ή «αιφνίδιο θάνατο» ενώ πρόκειται για δολοφονίες;
Ο θεσμός της Ιατροδικαστικής στην Ελλάδα κλονίζεται και μαζί του η εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη. Αν δεν υπάρξουν κυρώσεις, αναδιοργάνωση και διαρκής εποπτεία, τέτοιες περιπτώσεις θα συνεχίσουν να πλήττουν την κοινωνία και τη μνήμη των θυμάτων.
Η ιστορία της Μουρτζούκου είναι ένα τραγικό παράδειγμα, αλλά και ένα ηχηρό καμπανάκι: Όχι μόνο για την εγκληματική δράση, αλλά και για τις κρατικές δομές που είτε δεν λειτούργησαν είτε λειτούργησαν επικίνδυνα λανθασμένα.
