ΣΕΙΣΜΟΣ: Ένας ισχυρότατος σεισμός μεγέθους 7,8 Ρίχτερ σημειώθηκε τα ξημερώματα στην περιοχή του Πορθμού Ντρέικ, στα όρια της Χιλής και της Ανταρκτικής, προκαλώντας άμεση κινητοποίηση των διεθνών γεωφυσικών ινστιτούτων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Το USGS (Αμερικανικό Γεωλογικό Ινστιτούτο) επιβεβαίωσε ότι το επίκεντρο εντοπίστηκε σε θαλάσσια περιοχή μεγάλης σεισμικής δραστηριότητας, ενώ το Κέντρο Προειδοποίησης για Τσουνάμι του Ειρηνικού (PTWC) εξέδωσε προειδοποίηση για πιθανό κύμα που θα μπορούσε να πλήξει ακτές της Νότιας Αμερικής και της Ανταρκτικής.
Η νέα αυτή σεισμική διέγερση επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους για μια παγκόσμια σεισμική ακολουθία, καθώς, σύμφωνα με επιστήμονες, η δραστηριότητα των τεκτονικών πλακών εμφανίζει αυξημένες εντάσεις τα τελευταία δύο χρόνια. Ο διεθνής αναλυτής γεωφυσικών φαινομένων Δρ. Μάθιου Λένερ δήλωσε στο tilegrafimanews.gr ότι «η ανθρωπότητα βρίσκεται μπροστά σε έναν νέο κύκλο σεισμικών μετατοπίσεων, που δεν αφορά μόνο την περιοχή του Ειρηνικού, αλλά και τη Μεσόγειο».
Η ανησυχία των επιστημόνων και το “σεισμικό ντόμινο”
Οι αναφορές των διεθνών παρατηρητηρίων δείχνουν πως οι μετασεισμικές δονήσεις στη Χιλή ενδέχεται να ενεργοποιήσουν δευτερεύουσες ρηξιγενείς ζώνες στον Νότιο Ειρηνικό. Το European-Mediterranean Seismological Centre (EMSC) σε ενημέρωσή του ανέφερε πως το παγκόσμιο σύστημα πλακών βρίσκεται «σε φάση αυξημένης κινητικότητας».
Ο γεωφυσικός και αναλυτής φυσικών καταστροφών Νίκος Ανδριανόπουλος, με έδρα τη Ζυρίχη, μιλώντας στο tilegrafimanews.gr, τόνισε:
«Οι σεισμοί άνω των 7 Ρίχτερ δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Παρατηρούμε έναν κύκλο ενεργοποίησης που συνδέει τα ρήγματα της Χιλής, της Ιαπωνίας και του Αιγαίου. Το ελληνικό τόξο έχει ήδη μπει σε φάση προετοιμασίας για σημαντικά γεγονότα, και αυτό φαίνεται από τις μικρές σεισμικές δονήσεις που καταγράφονται σε τακτά διαστήματα».
Το βλέμμα στρέφεται στη Μεσόγειο και την Ελλάδα
Η Γεωδυναμική Υπηρεσία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών επιβεβαιώνει αυξημένη σεισμικότητα τις τελευταίες εβδομάδες στο Νότιο Αιγαίο, στην Κρήτη και στη Ρόδο, όπου καταγράφονται μικροσεισμοί έως 4,1 Ρίχτερ. Ο καθηγητής Σεισμολογίας Αλέξανδρος Παπαδάκηςανέφερε στο tilegrafimanews.gr ότι «η σεισμική ενέργεια που εκτονώνεται αυτή την περίοδο στο ελληνικό τόξο είναι χαμηλής έντασης, όμως δείχνει πως τα ρήγματα “ξυπνούν” σταδιακά».
Η Ελλάδα, ως μέρος της ζώνης σύγκλισης της Ευρασιατικής και της Αφρικανικής πλάκας, θεωρείται από τις πλέον σεισμογενείς χώρες του κόσμου. Τα δεδομένα από το Global Seismographic Network (GSN) δείχνουν ότι η περιοχή του Ιονίου και το Νότιο Αιγαίο συγκεντρώνουν την περισσότερη τεκτονική ενέργεια στην Ευρώπη.
Η θεωρία του «σεισμικού συντονισμού»
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Earth Systems, οι σεισμοί μεγάλης έντασης μπορεί να προκαλέσουν «σεισμικό συντονισμό» σε άλλα μέρη του πλανήτη. Η καθηγήτρια γεωδυναμικής Κάρεν Μοντάνα εξήγησε ότι «όταν σημειώνεται ένας ισχυρός σεισμός σε ένα σημείο, η ενεργειακή ταλάντωση μπορεί να επηρεάσει μακρινές ρηξιγενείς ζώνες, ιδίως σε περιοχές με παλαιά γεωλογική αστάθεια όπως η Μεσόγειος».
Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι ένας σεισμός στη Χιλή ή στην Ιαπωνία θα μπορούσε, θεωρητικά, να επιταχύνει την απελευθέρωση ενέργειας σε σεισμογενή τμήματα της Ελλάδας ή της Τουρκίας, εφόσον υπάρχουν ήδη συσσωρευμένες τάσεις στο υπέδαφος.
Οι επόμενες επικίνδυνες ζώνες
Διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν για τρεις περιοχές που μπορεί να βιώσουν ισχυρές δονήσεις το επόμενο εξάμηνο:
1. Καραϊβική και Κεντρική Αμερική, λόγω μετακίνησης της Καραϊβικής πλάκας.
2. Ανατολική Μεσόγειος, με επίκεντρο την Κύπρο και την Κρήτη.
3. Ινδονησία – Νέα Γουινέα, όπου η πλάκα της Ινδίας πιέζει την αυστραλιανή.
Ο σεισμολόγος Ρομπέρτο Σαντιάγο, μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Σεισμικών Προβλέψεων, δήλωσε:
«Η Χιλή και η Ιαπωνία είναι οι “βαρόμετρο” της Γης. Όταν αυτές οι περιοχές δονηθούν, η Μεσόγειος θα αισθανθεί την αντανάκλαση. Δεν μιλάμε για τυχαία φαινόμενα, αλλά για παγκόσμιο κύκλο γεωλογικής πίεσης».
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα – τα κρίσιμα ρήγματα
Η σεισμολόγος Ελένη Θεοδωρίδου υπογραμμίζει ότι «το ελληνικό τόξο από τη Ρόδο έως τη Ζάκυνθο βρίσκεται σε διαρκή σεισμική ένταση». Τα πιο επικίνδυνα ρήγματα σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα είναι:
• Το ρήγμα του Κορινθιακού, που μπορεί να δώσει σεισμούς έως 6,5 Ρίχτερ.
• Το ρήγμα του Νοτίου Αιγαίου, που συνδέεται με το μεγάλο σεισμό της Αμοργού το 1956.
• Το ρήγμα της Κρήτης, που παρουσιάζει επαναδραστηριοποίηση τα τελευταία δύο χρόνια.
• Το ρήγμα του Ιονίου, που έχει δώσει τους ισχυρότερους σεισμούς της τελευταίας δεκαετίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, στελέχη του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας παρακολουθούν στενά τα δεδομένα σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις για άμεσο κίνδυνο, αλλά με διαρκή ετοιμότητα.
Η διάσταση της προετοιμασίας και τα “μαθήματα” από την Ιαπωνία
Η Ιαπωνία αποτελεί διεθνές πρότυπο για την αντισεισμική της ετοιμότητα. Όπως γράφει το Japan Times, η επιτυχία της οφείλεται στον αυστηρό οικοδομικό κανονισμό και στην εκπαίδευση του πληθυσμού από τα σχολεία. Αντίθετα, στη Μεσόγειο –και ιδίως στην Ελλάδα– η ατομική προετοιμασία παραμένει χαμηλή.
Ο αναλυτής φυσικών κινδύνων Γιώργος Σταματίου σημειώνει:
«Οι Έλληνες πρέπει να κατανοήσουν ότι ζουν σε μια από τις πιο σεισμογενείς χώρες του κόσμου. Η ενημέρωση και η ψυχραιμία είναι η πρώτη γραμμή άμυνας».
Προς έναν “σεισμικό αιώνα”;
Πολλοί ερευνητές θεωρούν πως η Γη εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωδυναμικής δραστηριότητας. Ο καθηγητής γεωφυσικής Πάτρικ Λιβερμόρ του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ υποστήριξε πρόσφατα ότι «οι τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζονται από έντονες τεκτονικές ανακατατάξεις που επηρεάζουν ταυτόχρονα την Αμερική, την Ασία και την Ευρώπη».
Ο ίδιος εκτιμά ότι μέσα στα επόμενα 20 χρόνια, ο πλανήτης θα βιώσει «σεισμικά φαινόμενα που θα θυμίσουν τον 20ό αιώνα», υπογραμμίζοντας ότι η παγκόσμια υποδομή πρέπει να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.
Ο σεισμός των 7,8 Ρίχτερ στη Χιλή είναι, όπως λένε οι επιστήμονες, μια υπενθύμιση του πόσο «ζωντανός» είναι ο πλανήτης. Τα φαινόμενα αυτά, που εξελίσσονται σε πραγματικό χρόνο, δείχνουν ότι η Γη δεν είναι στατική αλλά συνεχώς μεταβαλλόμενη. Για την Ελλάδα, η πρόκληση δεν είναι ο φόβος, αλλά η προετοιμασία: ενημέρωση, πρόληψη και επαγρύπνηση.
Όπως κατέληξε ο διεθνής αναλυτής Δρ. Λένερ στο tilegrafimanews.gr:
«Οι σεισμοί είναι η φωνή της Γης. Το ζήτημα δεν είναι αν θα έρθουν, αλλά πόσο έτοιμοι θα είμαστε να τους αντιμετωπίσουμε».
