Σπίτι μου ΙΙΙ: Σημαντικές τομές στην εγχώρια αγορά ακινήτων και ουσιαστική διεύρυνση των δικαιούχων κρατικής υποστήριξης φέρνει το νέο ολοκληρωμένο στεγαστικό σχέδιο της κυβέρνησης, όπως αυτό παρουσιάστηκε επίσημα στο βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Του Παντελή Χαριτάκη
Με κεντρικό πυλώνα τη χρηματοδότηση φθηνότερων στεγαστικών δανείων, το πρόγραμμα στοχεύει στην αποσυμφόρηση των πιέσεων που υφίστανται τα ελληνικά νοικοκυριά λόγω των υψηλών ενοικίων και των αυξημένων τιμών πώλησης.
Η νέα κυβερνητική παρέμβαση επιχειρεί να δώσει μια συνολική απάντηση στο οξύ στεγαστικό πρόβλημα της χώρας, συνδυάζοντας την άμεση δανειοδοτική διευκόλυνση, τη διεύρυνση των εισοδηματικών και ηλικιακών ορίων, τα φορολογικά κίνητρα για την επαναφορά κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά, αλλά και την επιβολή αντικινήτρων στην εξωτερική ζήτηση από αγοραστές τρίτων χωρών.
Σπίτι μου ΙΙΙ: Διεύρυνση Κριτηρίων και Δάνεια έως 230.000 Ευρώ
Στην αιχμή του δόρατος βρίσκεται το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με τον συνολικό του προϋπολογισμό να διαμορφώνεται στο εντυπωσιακό ποσό των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η έναρξη της εφαρμογής του τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2027, ενώ υπολογίζεται ότι θα προσφέρει στεγαστική κάλυψη σε επιπλέον 17.000 έως 20.000 νοικοκυριά. Αν υπολογιστούν και οι ωφελούμενοι των προηγούμενων φάσεων, ο συνολικός αριθμός των πολιτών που θα αποκτήσουν πρώτη κατοικία μέσω της κρατικής αρωγής αναμένεται να ξεπεράσει τις 40.000.
Για τη διασφάλιση των απαιτούμενων κεφαλαίων συμπράττουν η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα (HDB), η οποία συνεισφέρει 500 εκατομμύρια ευρώ από δικά της αποθεματικά και επιπλέον 500 εκατομμύρια ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και το εγχώριο τραπεζικό σύστημα που συμμετέχει με 1 δισεκατομμύριο ευρώ.
Οι βασικές αναβαθμίσεις του «Σπίτι μου ΙΙΙ» σε σχέση με το παρελθόν περιλαμβάνουν:
- Διεύρυνση ηλικίας: Το ανώτατο όριο ηλικίας των δικαιούχων αυξάνεται από τα 50 στα 55 έτη.
- Αύξηση αξίας ακινήτου: Η συμβολαιογραφική αξία της κατοικίας ανέρχεται πλέον έως τις 300.000 ευρώ (από 250.000 ευρώ).
- Ανώτατο ποσό δανείου: Το μέγιστο ύψος δανειοδότησης διαμορφώνεται στις 230.000 ευρώ (από 190.000 ευρώ), καλύπτοντας έως και το 90% της συνολικής αξίας του ακινήτου.
- Ενίσχυση για οικογένειες: Η προσαύξηση του οικογενειακού εισοδηματικού ορίου για κάθε εξαρτώμενο τέκνο αυξάνεται στα 7.000 ευρώ (από 5.000 ευρώ). Παράλληλα, διευρύνονται τα επιτρεπόμενα τετραγωνικά μέτρα για πολύτεκνους (άνω των 4 παιδιών), με το γενικό όριο να παραμένει στα 150 τ.μ.
Δομή Χρηματοδότησης και Νέα Εισοδηματικά Κριτήρια
Το χρηματοδοτικό μοντέλο παραμένει ιδιαιτέρως ελκυστικό: το 50% κάθε δανείου χορηγείται άτοκα μέσω της κρατικής χρηματοδότησης, ενώ το υπόλοιπο 50% παρέχεται έντοκα από τις εμπορικές τράπεζες. Ωστόσο, η πλήρωση των ηλικιακών και εισοδηματικών προϋποθέσεων δεν συνεπάγεται αυτόματη εκταμίευση, καθώς οι αιτούντες θα υπόκεινται στον καθιερωμένο τραπεζικό πιστοληπτικό έλεγχο και οφείλουν να διαθέτουν την απαιτούμενη ίδια συμμετοχή.
Ενδεικτικά, για την αγορά ακινήτου αξίας 200.000 ευρώ, το δάνειο μπορεί να φτάσει τις 180.000 ευρώ, απαιτώντας ελάχιστη ίδια συμμετοχή 20.000 ευρώ. Σε ακίνητο οριακής αξίας 300.000 ευρώ, το μέγιστο δάνειο των 230.000 ευρώ προϋποθέτει ίδια κεφάλαια τουλάχιστον 70.000 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα λοιπά έξοδα μεταβίβασης.
Τα ανώτατα όρια εισοδήματος διαμορφώνονται ως εξής:
- Άγαμοι / Διαζευγμένοι: 25.000 ευρώ.
- Έγγαμοι / Σύμφωνο Συμβίωσης: 35.000 ευρώ (+7.000 ευρώ για κάθε παιδί). Έτσι, ζευγάρι με 1 παιδί φτάνει τις 42.000€, με 2 παιδιά τις 49.000€ και με 3 παιδιά τις 56.000€.
- Μονογονεϊκές Οικογένειες: 39.000 ευρώ (+7.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί μετά το πρώτο). Οικογένεια με 2 παιδιά διαμορφώνεται στις 46.000€ και με 3 παιδιά στις 53.000€.
Κομβικό σημείο που αναμένεται να διευκρινιστεί από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αποτελεί το όριο παλαιότητας των ακινήτων. Η πιθανή μετακίνηση ή κατάργηση του προηγούμενου χρονικού περιορισμού (κατασκευή έως το 2007) εκτιμάται ότι θα διευρύνει σημαντικά τη διαθέσιμη γκάμα επιλογών, αποτρέποντας την τεχνητή άνοδο των τιμών στα παλαιότερα σπίτια.
Φορολογικά Κίνητρα, Βραχυχρόνιες Μισθώσεις και ΕΝΦΙΑ
Για την ενίσχυση της προσφοράς στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης, το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) παρατείνουν έως το 2027 μια σειρά από σημαντικές ελαφρύνσεις:
- Τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για κλειστά ακίνητα που εκμισθώνονται μακροχρόνια.
- Φορολογικές εκπτώσεις για εργασίες ενεργειακής και λειτουργικής αναβάθμισης κτιρίων.
- Διατήρηση της αναστολής επιβολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
- Διατήρηση των περιορισμών στις νέες εγγραφές βραχυχρόνιων μισθώσεων (τύπου Airbnb) στα τρία κεντρικά δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και στο Α’ Διαμέρισμα Θεσσαλονίκης.
«Χρειαζόμαστε περισσότερα σπίτια. Χρειαζόμαστε να αναπτύξουμε το κτιριακό μας δυναμικό», τόνισε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον σχεδιασμό για αξιοποίηση εκτάσεων όπως στον Ελαιώνα και την παροχή κινήτρων στον ιδιωτικό τομέα.
Παράλληλα, από το 2027 επεκτείνεται η πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους (και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία). Η απόφαση αυτή διευρύνει την απαλλαγή σε επιπλέον 131 οικισμούς και 62.000 ιδιοκτήτες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ωφελούμενων στους 650.000 πολίτες σε 12.855 οικισμούς της επικράτειας. Τα αποτελέσματα θα φανούν στα εκκαθαριστικά του Μαρτίου του 2027.
Φόρος Μεταβίβασης 15% για Αγοραστές Εκτός Ε.Ε.
Τέλος, με στόχο την συγκράτηση της τεχνητής αύξησης των τιμών από την εξωτερική ζήτηση, θεσπίζεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 η αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικίας από το 3% στο 15% για πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μέτρο αφορά αποκλειστικά οικιστικά ακίνητα και όχι επαγγελματικούς χώρους ή οικόπεδα. Αν και δεν καταργεί το πρόγραμμα Golden Visa, αυξάνει αισθητά το επενδυτικό κόστος: για μια κατοικία αξίας 300.000 ευρώ ο φόρος εκτινάσσεται από τις 9.000 στις 45.000 ευρώ (+36.000€), ενώ για ακίνητο 500.000 ευρώ ο φόρος ανέρχεται στα 75.000 ευρώ (από 15.000€), λειτουργώντας ως αποτελεσματικό αντικίνητρο για κερδοσκοπικές τοποθετήσεις.
