ΟΠΕΚΕΠΕ: Το 2025 ξεκινά με νέα αγωνία για τους αγρότες, καθώς οι έλεγχοι μέσω του συστήματος Monitoringκαι τα «κίτρινα» ή «κόκκινα» αγροτεμάχια απειλούν να τινάξουν στον αέρα την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Ήδη, οι πρώτες ενδείξεις από την ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΕΑΕ 2025δείχνουν χιλιάδες περιπτώσεις όπου οι δορυφορικές εικόνες δεν αναγνωρίζουν σωστά τις καλλιεργητικές φροντίδες.
Αν δεν υπάρξουν άμεσες διορθώσεις, ένα μεγάλο μέρος των δικαιούχων κινδυνεύει να μείνει εκτός πληρωμής.
Αγωνία για τις διορθώσεις στα «κίτρινα» αγροτεμάχια
Ο χρόνος μετράει αντίστροφα. Σύμφωνα με την ΠΕΦΑΣΥ (Πανελλήνια Ένωση Φορέων Αγροτικής Συμβουλευτικής), ο διαθέσιμος χρόνος για υποβολή διορθώσεων είναι εξαιρετικά περιορισμένος, ενώ οι ΚΥΔ αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τον τεράστιο όγκο αιτημάτων. Η ΠΕΦΑΣΥ προειδοποιεί ότι αν δεν δοθεί παράταση, εκατοντάδες χιλιάδες αγροτεμάχια ενδέχεται να εξαιρεθούν από την προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης.
Στην ανακοίνωσή της, η ΠΕΦΑΣΥ ζητά:
1. Παράταση της περιόδου διορθώσεων για την ΕΑΕ 2025, εφόσον δεν επηρεάζεται η καταβολή της προκαταβολής.
2. Άμεση ενεργοποίηση της εφαρμογής Agrisnap, ώστε οι παραγωγοί να φωτογραφίζουν με γεωσήμανση τα «κίτρινα» αγροτεμάχια και να αποδεικνύουν την καλλιέργεια.
3. Αναπροσαρμογή του αλγορίθμου Monitoring, που συχνά «μπερδεύει» τις καλλιέργειες σε Κοφτολίβαδα, Αγρανάπαυση και Μηδική.
4. Εξαίρεση από τον έλεγχο των καλλιεργειών που δεν ζητούν συμπληρωματική ενίσχυση.
«Εάν δεν δοθεί εύλογο περιθώριο στους αγρότες, θα υπάρξουν άδικες απώλειες εισοδήματος», αναφέρει η ανακοίνωση, που στάλθηκε και στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ).
Ο κίνδυνος για αποκλεισμό από την προκαταβολή
Σύμφωνα με στοιχεία που διαρρέουν από το εσωτερικό του ΟΠΕΚΕΠΕ, ήδη έχουν εντοπιστεί «προβληματικά» αγροτεμάχια σε πάνω από 25% των δηλώσεων. Οποιαδήποτε καθυστέρηση στη διαδικασία επιβεβαίωσης ή αποστολής φωτογραφιών Agrisnap μπορεί να αποκλείσει αυτά τα αγροτεμάχια από την πρώτη πίστωση.
«Είναι σα να ζητάμε από τον παραγωγό να γίνει δορυφορικός αναλυτής μέσα σε δέκα ημέρες», σχολιάζει χαρακτηριστικά στέλεχος αγροτικού συνεταιρισμού στη Λάρισα. Οι αγρότες καλούνται να κινηθούν άμεσα, γιατί η τελική ημερομηνία για τις διορθώσεις δεν θα ξεπεράσει –σύμφωνα με τις εκτιμήσεις– τα μέσα Νοεμβρίου.
Πώς επηρεάζονται οι πληρωμές
Το πρόβλημα με το Monitoring δεν είναι νέο, αλλά φέτος λαμβάνει μεγαλύτερες διαστάσεις. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ενσωματώσει νέα δορυφορικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, τα οποία όμως σε πολλές περιοχές δείχνουν ψευδή αποτελέσματα. Σε χωράφια με μηδική, για παράδειγμα, το σύστημα «βλέπει» ακαλλιέργητη γη λόγω της πυκνότητας του πρασίνου.
Η κατάσταση αυτή, εάν δεν διορθωθεί, θα οδηγήσει σε εκτεταμένες περικοπές της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης. Ενδεικτικά, πέρσι με παρόμοια σφάλματα αποκλείστηκαν προσωρινά πάνω από 80.000 αγροτεμάχια από τις πληρωμές.
Τα «αδιάθετα» κονδύλια πάνε σε eco-schemes
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, σε πρόσφατη παρέμβασή του, αποκάλυψε ότι τα αδιάθετα κονδύλια από τις επιδοτήσεις θα ανακατανεμηθούν στις συνδεδεμένες ενισχύσεις και στα eco-schemes του 2025, προκειμένου να αυξηθούν τα πριμ των πραγματικών δικαιούχων. Αυτό σημαίνει πως τα ποσά που δεν θα καταβληθούν στους αποκλεισμένους παραγωγούς, θα γίνουν «συμπλήρωμα» για άλλες δράσεις.
Η απόφαση, αν και ενισχύει προσωρινά όσους περάσουν τον έλεγχο, προκαλεί δυσαρέσκεια στις αγροτικές ενώσεις. «Δεν είναι δυνατόν να κόβονται επιδοτήσεις λόγω λανθασμένων αλγορίθμων και τα λεφτά να μεταφέρονται αλλού», ανέφερε στο tilegrafimanews.gr πρόεδρος συνεταιρισμού της Βοιωτίας.
Eco-schemes και συνδεδεμένες: ποιοι θα ωφεληθούν
Στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, το περιθώριο αύξησης του προϋπολογισμού είναι μικρό. Η Ελλάδα δαπανά ήδη το 14,1% του εθνικού φακέλου και μπορεί να φτάσει το πολύ στο 15%, δηλαδή γύρω στα 260 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, στα οικολογικά σχήματα (eco-schemes) δεν υπάρχει ανώτατο όριο. Έτσι, τα 425 εκατ. ευρώ που είναι διαθέσιμα μπορούν να αυξηθούν έως ότου εξαντληθούν τα αδιάθετα κονδύλια.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, φέτος η συνολική δαπάνη δεν θα ξεπεράσει τα 700 εκατ. ευρώ, γεγονός που αφήνει «χώρο» για αύξηση των πριμ στα βιολογικά και στα μέτρα αναδάσωσης. Για πρώτη φορά, μάλιστα, είναι πιθανό τα πριμ των βιολογικών παραγωγών να καταβληθούν χωρίς μειώσεις, λόγω του μικρότερου αριθμού δικαιούχων.
ΟΣΔΕ: Επιστροφή στην άνοιξη για το 2026
Παράλληλα, ο κ. Χατζηδάκης ανακοίνωσε ότι από το 2026 οι δηλώσεις ΟΣΔΕ θα επιστρέψουν στην άνοιξη, όπως συμβαίνει στα περισσότερα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Στόχος είναι να υπάρξει καλύτερος προγραμματισμός και ταχύτερη εκκαθάριση των ενισχύσεων.
«Δεν μπορεί η Ελλάδα να υποβάλλει δηλώσεις το φθινόπωρο και να περιμένει πληρωμές ως τον Δεκέμβριο. Η κανονικότητα πρέπει να επιστρέψει», τόνισε ο υπουργός, αφήνοντας αιχμές για την προηγούμενη διοίκηση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι παραγωγοί ζητούν λύσεις τώρα
Στον αγροτικό κόσμο, πάντως, επικρατεί αναστάτωση. Οι ενώσεις παραγωγών ζητούν άμεση παράταση διορθώσεων, ενεργοποίηση της Agrisnap και επικαιροποίηση των δορυφορικών εικόνων. «Δεν είναι δυνατόν ο παραγωγός να χάνει λεφτά επειδή η φωτογραφία τραβήχτηκε με σύννεφα», λέει χαρακτηριστικά γεωπόνος από τα Φάρσαλα.
Το ζήτημα έχει ήδη φτάσει στη Βουλή, όπου βουλευτές της αντιπολίτευσης ζητούν από τον υπουργό να καταθέσει χρονοδιάγραμμα ενεργειών και σαφές σχέδιο αποφυγής αποκλεισμών.
Τι προμηνύεται για το τσεκ του 2025
Το πιθανότερο σενάριο είναι να καταβληθεί προκαταβολή περίπου 70% της βασικής ενίσχυσης έως τα τέλη Νοεμβρίου, με την εξόφληση να μετατίθεται για τον Φεβρουάριο του 2026. Όμως, για να γίνει αυτό, πρέπει πρώτα να ολοκληρωθούν οι διορθώσεις στα αγροτεμάχια και να περάσουν οι τελικοί έλεγχοι του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αν δεν υπάρξει ευελιξία, η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί ξανά μπροστά σε κύμα αποκλεισμών, που θα επηρεάσει όχι μόνο τους παραγωγούς, αλλά και την εικόνα της Ελλάδας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η προειδοποίηση είναι σαφής:
Το Monitoring μπορεί να εξελιχθεί σε «κόφτη» επιδοτήσεων, αν δεν προσαρμοστούν οι διαδικασίες. Και τότε, το «καμπανάκι» που χτυπά σήμερα για τις διορθώσεις, μπορεί να γίνει ο ήχος μιας ακόμη χαμένης χρονιάς για τον αγροτικό κόσμο.
