Ευρωπαϊκή Ένωση: Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικά η ένταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν φόβους για νέα ενεργειακή και οικονομική κρίση.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Στο επίκεντρο των συζητήσεων ενόψει της Συνόδου Κορυφής βρίσκεται η ανάγκη για άμεση αντίδραση, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητά ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σχέδιο, προκειμένου να μην επαναληφθούν τα λάθη του 2022, τονίζει κυβερνήσει αξιωματούχος στο tilegrafimanews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες που επιβεβαιώνονται από ευρωπαϊκές πηγές και έγγραφα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων βρίσκονται μέτρα που θυμίζουν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, αλλά και νέες «εκτός πλαισίου» παρεμβάσεις.
Κρίση στο Ιράν και φόβος για παγκόσμιο σοκ
Η πρόσφατη στρατιωτική ένταση στον Περσικό Κόλπο, με επιθέσεις σε ιρανικές εγκαταστάσεις και αυξημένη στρατιωτική κινητικότητα, έχει σημάνει συναγερμό στις αγορές ενέργειας. Η απειλή για περιορισμό ή ακόμη και κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκαλεί έντονη ανησυχία, καθώς από εκεί διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Αναλυτές που μίλησαν στο tilegrafimanews.gr επισημαίνουν ότι «αν διαταραχθεί η ροή πετρελαίου, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει άμεση αύξηση τιμών και νέο κύμα ακρίβειας».
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς ήδη διαφαίνονται πιέσεις σε ομόλογα και ενεργειακές αγορές.
Μητσοτάκης: «Κοινό σχέδιο τώρα – Όχι άλλη καθυστέρηση»
Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του Κυριάκου Μητσοτάκη, στέλνει σαφές μήνυμα στις Βρυξέλλες ότι απαιτείται άμεση ενεργοποίηση ενός κοινού πλαισίου δράσης. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, στόχος είναι να υπάρξει από τώρα συμφωνία για τα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν, εφόσον η κρίση κλιμακωθεί.
Στο τραπέζι τίθενται:
• Δημοσιονομική ευελιξία
• Κρατικές ενισχύσεις
• Παρεμβάσεις στη φορολογία
• Οροφές δαπανών
Η θέση της Αθήνας, όπως μεταφέρεται και μέσω κύκλων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, είναι ότι «οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν έγκαιρα και όχι κατόπιν εορτής».
Τα νέα μέτρα: Τηλεργασία και επιδότηση μετακίνησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα νέα μέτρα που εξετάζονται, τα οποία δεν είχαν εφαρμοστεί με την ίδια ένταση το 2022.
Σύμφωνα με πληροφορίες:
• Εξετάζεται η επέκταση της τηλεργασίας σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα
• Προωθείται επιδότηση μετακίνησης με ΜΜΜ
• Στόχος είναι η μείωση χρήσης ΙΧ και καυσίμων
Τα μέτρα αυτά εντάσσονται σε μια στρατηγική περιορισμού της κατανάλωσης ενέργειας και στήριξης της αγοραστικής δύναμης.
Η Eurostat καταγράφει ήδη αυξημένο κόστος μεταφορών σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για παρεμβάσεις.
Επιστροφή στα εργαλεία του 2022
Παράλληλα, στο τραπέζι επανέρχονται τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στην προηγούμενη κρίση:
• Επιδότηση ενέργειας
• Στήριξη νοικοκυριών
• Ενίσχυση επιχειρήσεων
Ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει ήδη επισημάνει ότι η Ευρώπη διαθέτει «εργαλειοθήκη» που μπορεί να ενεργοποιηθεί άμεσα.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων εξετάζει επίσης χρηματοδοτικά εργαλεία για τη στήριξη επενδύσεων και ενεργειακών έργων.
Εσωτερικές διαφωνίες στην ΕΕ
Ωστόσο, η επίτευξη κοινής γραμμής δεν είναι εύκολη. Ήδη έχουν καταγραφεί διαφωνίες μεταξύ κρατών-μελών, με χώρες του Βορρά να εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές ως προς τη λήψη άμεσων μέτρων.
Η σύγκρουση που σημειώθηκε μεταξύ υπουργών Ενέργειας σε πρόσφατη συνεδρίαση αποτυπώνει το χάσμα αντιλήψεων.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η συζήτηση στη Σύνοδο Κορυφής θα είναι «μαραθώνια και δύσκολη», με στόχο να υπάρξει συμβιβασμός.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή είναι κρίσιμη. Η χώρα επιδιώκει να προστατεύσει:
• Την αγοραστική δύναμη των πολιτών
• Τις τιμές ενέργειας
• Το κόστος μεταφορών
• Τη σταθερότητα της οικονομίας
Κυβερνητικές πηγές ξεκαθαρίζουν ότι δεν εξετάζονται άμεσα οριζόντια μέτρα τύπου «pass», αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις.
Ο κίνδυνος νέας ενεργειακής κρίσης
Οι εξελίξεις στο Ιράν και η πιθανή διαταραχή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα. Αν η κρίση κλιμακωθεί, οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες:
• Αύξηση τιμών καυσίμων
• Πίεση σε τρόφιμα και μεταφορές
• Πτώση αγοραστικής δύναμης
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να προλάβουν το φαινόμενο, πριν αυτό μετατραπεί σε νέα κρίση.
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα δοκιμασία. Η κρίση στο Ιράν λειτουργεί ως καταλύτης για την ενεργοποίηση μηχανισμών άμυνας, ενώ η Ελλάδα πιέζει για γρήγορες αποφάσεις.
Η τηλεργασία, η επιδότηση μετακινήσεων και η επιστροφή σε εργαλεία στήριξης συνθέτουν ένα νέο πλαίσιο αντιμετώπισης της κρίσης.
Το ζητούμενο πλέον είναι ένα: να μην επαναληφθεί το σενάριο του 2022. Και αυτή τη φορά, οι αποφάσεις θα κρίνουν όχι μόνο την οικονομία, αλλά και την κοινωνική συνοχή της Ευρώπης.
