ΣΥΝΤΑΞΗ: Η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης ανοίγει τον δρόμο για πρόωρη έξοδο στη σύνταξη σε χιλιάδες ασφαλισμένους, μειώνοντας το όριο ηλικίας έως και επτά χρόνια.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – tilegrafimanews.gr
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η διαδικασία, που προβλέπεται από το ασφαλιστικό πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ, αποτελεί το βασικό εργαλείο για όσους επιθυμούν να αποχωρήσουν πριν από τα 67, συμπληρώνοντας τον απαιτούμενο χρόνο με αναγνώριση πλασματικών ετών όπως σπουδές, στρατιωτική θητεία, τέκνα ή ανεργία.
Την ίδια ώρα, νέα δεδομένα διαμορφώνονται και για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), καθώς η κυβέρνηση προωθεί ρύθμιση που διατηρεί τις κρατήσεις στα ίδια κλιμάκια ακόμη κι όταν αυξάνεται η σύνταξη από επιπλέον έτη ασφάλισης. Με αυτό τον τρόπο, περισσότεροι από 120.000 εργαζόμενοι συνταξιούχοι θα αποφύγουν την αυτόματη μετάβαση σε ανώτερο ποσοστό κράτησης, που θα μείωνε το καθαρό εισόδημά τους.
Τι είναι τα πλασματικά έτη και ποιοι τα αξιοποιούν
Η εξαγορά πλασματικών ετών δίνει τη δυνατότητα σε ασφαλισμένους του Δημοσίου, του ιδιωτικού τομέα και των ελεύθερων επαγγελματιών να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο ασφαλιστικό χρόνογια θεμελίωση ή κατοχύρωση δικαιώματος σύνταξης. Σύμφωνα με τον νόμο 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), μπορούν να αναγνωριστούν έως και επτά πλασματικά έτη, ανάλογα με τον φορέα και το έτος ασφάλισης.
Στην πράξη, τα πλασματικά χρόνια αξιοποιούνται:
• Για τη συμπλήρωση 40ετίας και έξοδο στα 62 αντί στα 67.
• Για την κατοχύρωση ευνοϊκού ορίου ηλικίας (όπως το 2010, 2011 ή 2012).
• Για αύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης έως 250 ευρώ τον μήνα.
Οι παλαιοί ασφαλισμένοι πριν το 1993 επωφελούνται διπλά, καθώς μπορούν να κατοχυρώσουν δικαίωμα με βάση τα παλιά όρια, ενώ οι νεότεροι (μετά το 1993) κερδίζουν χρόνο και σύνταξη, συνδυάζοντας εξαγορές με πραγματική εργασία.
Ποιοι κερδίζουν με τα πλασματικά
Η αναγνώριση πλασματικών ετών συμφέρει σχεδόν σε όλους τους φορείς ασφάλισης. Ενδεικτικά:
• Γονείς ανηλίκων ή τρίτεκνοι στο Δημόσιο που κατοχυρώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με βάση τα έτη 2010–2012.
• Μητέρες ανηλίκων στο ΙΚΑ, που με την εξαγορά συμπληρώνουν 5.500 ημέρες ασφάλισης.
• Μητέρες σε ΔΕΚΟ και Τράπεζες, που θεμελιώνουν 25ετία αναδρομικά.
• Δημόσιοι υπάλληλοι, άνδρες και γυναίκες, για συμπλήρωση 35ετίας, 36ετίας ή 37ετίας.
• Ασφαλισμένοι σε ΕΤΑΑ ή ΟΑΕΕ για συμπλήρωση 40ετίας.
• Εργαζόμενοι σε βαρέα επαγγέλματα, που χρειάζονται επιπλέον έτη για πλήρη σύνταξη.
Για όλες τις παραπάνω κατηγορίες, η χρήση πλασματικών ετών αποφέρει κέρδος, είτε μέσω συντόμευσης του ορίου ηλικίας, είτε μέσω αύξησης της ανταποδοτικής σύνταξης.
Πώς γίνεται η αίτηση – ευελιξία και κόστος
Η αίτηση εξαγοράς πλασματικών ετών μπορεί να υποβληθεί οποιαδήποτε στιγμή, είτε ανεξάρτητα είτε ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης. Ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέξει το έτος θεμελίωσης που επιθυμεί, αρκεί να συμπληρώνει τις απαιτούμενες ημέρες ή έτη ασφάλισης.
Το κόστος εξαγοράς εξαρτάται από τον φορέα:
• Στο Δημόσιο, κυμαίνεται από 6,67% έως 20% των συντάξιμων αποδοχών, ανάλογα με το έτος αίτησης.
• Στον ιδιωτικό τομέα, ανέρχεται στο 20% επί των μεικτών αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν την αίτηση.
• Για ελεύθερους επαγγελματίες, ισούται με το ποσοστό εισφοράς κύριας σύνταξης που αντιστοιχεί στην ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει.
Η εξόφληση μπορεί να γίνει εφάπαξ με έκπτωση ή με δόσεις που παρακρατούνται από τη σύνταξη. Ο e-ΕΦΚΑ παρέχει ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων και εκτίμηση κόστους, ενώ το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει ανακοινώσει ότι μέσα στο 2026 θα εφαρμοστεί ψηφιακός υπολογιστής εξαγοράς, με αυτόματη σύνδεση στα στοιχεία μισθοδοσίας.
Παραδείγματα συνταξιοδότησης με πλασματικά
Ένας δημόσιος υπάλληλος που έχει 35 έτη ασφάλισης και χρειάζεται 37 για θεμελίωση, μπορεί να αναγνωρίσει δύο έτη στρατιωτικής θητείας ή τέκνων και να κατοχυρώσει σύνταξη στα 62 αντί για 67.
Μητέρα ανηλίκου ασφαλισμένη στο ΙΚΑ με 5.000 ημέρες το 2011 μπορεί να εξαγοράσει 500 ημέρες από χρόνο ανεργίας και παιδιών, ώστε να κατοχυρώσει δικαίωμα πρόωρης συνταξιοδότησης πριν το νέο καθεστώς.
Στους ελεύθερους επαγγελματίες του πρώην ΟΑΕΕ, η εξαγορά επτά πλασματικών ετών μειώνει τον χρόνο ασφάλισης που απαιτείται για πλήρη σύνταξη, ανεβάζοντας παράλληλα τη βάση υπολογισμούτης ανταποδοτικής παροχής.
Πώς επηρεάζει η εξαγορά τη σύνταξη
Η εξαγορά πλασματικών ετών όχι μόνο μειώνει την ηλικία συνταξιοδότησης, αλλά αυξάνει τη σύνταξη. Για κάθε επιπλέον έτος που προσμετράται, ο συντάξιμος χρόνος ανεβαίνει, με αποτέλεσμα να αυξάνεται και ο συντελεστής αναπλήρωσης.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος που αποχωρεί με 40 έτη αντί για 35 κερδίζει αύξηση έως 250 ευρώ τον μήνα. Επιπλέον, όσοι αναγνωρίζουν έγκαιρα τα πλασματικά πριν υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης, κατοχυρώνουν χαμηλότερο κόστος εξαγοράς.
Νέα ρύθμιση για την ΕΑΣ – ποιοι ωφελούνται
Σημαντική αλλαγή έρχεται και για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Όπως αναφέρουν πηγές του Υπουργείου Οικονομικών, ψηφίζεται μέσα στον Οκτώβριο διάταξη που «παγώνει» την αλλαγή κλιμακίου στις κρατήσεις. Έτσι, όσοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι αποκτούν αύξηση λόγω πρόσθετων ενσήμων δεν θα μετακινούνται αυτόματα σε υψηλότερη κατηγορία ΕΑΣ.
Στην πράξη, συνταξιούχος που έχει κράτηση 3% δεν θα ανέβει σε 6% όταν αυξηθεί το εισόδημά του από επιπλέον συντάξιμα χρόνια. Το μέτρο αφορά περίπου 120.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ, ενώ σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, θα εξοικονομήσουν κατά μέσο όρο 600 έως 900 ευρώ τον χρόνο.
Το νέο πλαίσιο στοχεύει να αντιμετωπίσει στρεβλώσεις του προηγούμενου συστήματος, όπου η εργασία οδηγούσε σε μείωση καθαρού εισοδήματος. Πλέον, η συνέχιση της επαγγελματικής δραστηριότητας ενθαρρύνεται, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση.
Τι να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Οι ειδικοί συνιστούν έγκαιρη ενημέρωση και υποβολή αίτησης πριν από αλλαγές συντελεστών ή αυξήσεις στις εισφορές. Όπως εξηγεί το Κέντρο Πληροφόρησης ΕΦΚΑ, τα αιτήματα για εξαγορά που υποβάλλονται μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος υπολογίζονται με τις ισχύουσες εισφορές της χρονιάς, χωρίς αναδρομικές αναπροσαρμογές.
Επιπλέον, οι ασφαλισμένοι πρέπει να εξετάσουν αν τους συμφέρει η εφάπαξ πληρωμή, καθώς προβλέπεται έκπτωση 2% για κάθε έτος που εξαγοράζεται, εφόσον το ποσό καταβληθεί εξ ολοκλήρου.
Η εξαγορά πλασματικών ετών παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο πρόωρης συνταξιοδότησης. Με σωστό σχεδιασμό και υπολογισμό, μπορεί να μειώσει έως και επτά χρόνια το όριο ηλικίας και να αυξήσει σημαντικά τη σύνταξη.
Παράλληλα, η νέα ρύθμιση για την ΕΑΣ δημιουργεί ένα δικαιότερο περιβάλλον για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, που πλέον δεν θα «τιμωρούνται» για την ενεργή παραμονή στην αγορά εργασίας. Με την πλήρη ψηφιοποίηση του ΕΦΚΑ και την ενεργοποίηση των πλατφορμών εξαγοράς, η διαδικασία γίνεται πιο απλή, διαφανής και οικονομικά συμφέρουσα για όλους.
