ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Αλλαγές στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), νέα σενάρια για 400.000 συνταξιούχους, αναδρομικά έως δύο έτη και όλα όσα ισχύουν σήμερα για τις επικουρικές συντάξεις των 33 Ταμείων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης – tilegrafimanews
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η αντίστροφη μέτρηση για σημαντικές αλλαγές στις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) έχει ξεκινήσει, καθώς η πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο μετατέθηκε για τον Οκτώβριο, με όλα τα ενδεχόμενα να παραμένουν ανοιχτά. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες συνταξιούχοι αναμένουν εξελίξεις τόσο στις κύριες όσο και στις επικουρικές συντάξεις, ενώ σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Tilegrafimanews.gr ο εργατολόγος Νίκος Παπαγιαννάκης, η υπόθεση μπορεί να οδηγήσει σε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές των τελευταίων ετών στον τρόπο υπολογισμού των κρατήσεων.
Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι εξετάζεται ένα πιο δίκαιο και αναλογικό σύστημα, ώστε η εισφορά να μην επιβάλλεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης αλλά μόνο στο τμήμα που υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο των 1.400 ευρώ.
Πώς λειτουργεί σήμερα η ΕΑΣ
Σήμερα, μόλις μία σύνταξη υπερβεί τα προβλεπόμενα όρια, η αντίστοιχη κλίμακα εφαρμόζεται στο σύνολο της σύνταξης.
Αυτό δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις, καθώς δύο συνταξιούχοι με μικρή διαφορά στις αποδοχές τους μπορεί να έχουν δυσανάλογη επιβάρυνση.
Ο εργατολόγος Νίκος Παπαγιαννάκης επισημαίνει ότι η φιλοσοφία της προσφυγής είναι η εφαρμογή ενός πραγματικά αναλογικού συστήματος, αντίστοιχου με εκείνο της φορολογικής κλίμακας, όπου η επιβάρυνση αφορά μόνο το επιπλέον ποσό και όχι ολόκληρη τη σύνταξη.
Τα παραδείγματα που αλλάζουν τα δεδομένα
Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρέθεσε ο εργατολόγος στο Tilegrafimanews.gr, οι διαφορές είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Παράδειγμα 1
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 2.000 ευρώ.
• Σήμερα επιβάλλεται εισφορά 6% σε ολόκληρο το ποσό.
• Δηλαδή η κράτηση φθάνει τα 120 ευρώ μηνιαίως.
Με το νέο σύστημα:
• η εισφορά θα επιβαλλόταν μόνο στα 600 ευρώ που υπερβαίνουν τα 1.400 ευρώ,
• συνεπώς η κράτηση θα διαμορφωνόταν στα 36 ευρώ.
Το μηνιαίο όφελος θα έφθανε τα 84 ευρώ.
Παράδειγμα 2
Σύνταξη 2.500 ευρώ.
Σήμερα:
• εφαρμόζεται συντελεστής 7% σε όλη τη σύνταξη,
• η κράτηση φτάνει περίπου τα 175 ευρώ.
Με αναλογικό υπολογισμό:
• η εισφορά θα αφορά μόνο τα 900 ευρώ,
• η μηνιαία κράτηση περιορίζεται περίπου στα 63 ευρώ.
Το μηνιαίο όφελος ξεπερνά τα 110 ευρώ.
Παράδειγμα 3
Σύνταξη 1.600 ευρώ.
Σήμερα:
• επιβάλλεται εισφορά 3% σε ολόκληρο το ποσό,
• κράτηση περίπου 48 ευρώ.
Εάν εφαρμοστεί το σενάριο των νέων κλιμάκων:
• η επιβάρυνση θα αφορά μόνο τη διαφορά από τα 1.468 έως τα 1.600 ευρώ,
• δηλαδή τα 132 ευρώ.
Με συντελεστή 10%, η κράτηση θα περιοριζόταν περίπου στα 13 ευρώ.
Ποιοι είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι
Οι μεγαλύτερες μειώσεις αναμένεται να αφορούν:
• συνταξιούχους με αποδοχές από περίπου 1.800 έως 2.100 ευρώ,
• όσους λαμβάνουν υψηλές συντάξεις άνω των 2.500 ευρώ,
• συνταξιούχους του Δημοσίου,
• απόστρατους,
• δικαστικούς,
• πανεπιστημιακούς,
• στελέχη πρώην ΔΕΚΟ και τραπεζών.
Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 400.000 συνταξιούχους που θα μπορούσαν να δουν μειωμένες κρατήσεις.
Αναδρομικά έως δύο χρόνια
Εφόσον η δικαστική απόφαση κρίνει ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, ανοίγει ο δρόμος και για αναδρομικές επιστροφές.
Όπως εξηγεί ο Νίκος Παπαγιαννάκης, οι αξιώσεις θα μπορούν να ξεκινήσουν από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης και να φθάσουν, υπό προϋποθέσεις, μέχρι δύο έτη, ανάλογα με το περιεχόμενο της δικαστικής κρίσης και τις νομοθετικές παρεμβάσεις που θα ακολουθήσουν.
Στο τραπέζι νέο σύστημα κλιμάκωσης
Παράλληλα εξετάζεται και δεύτερο σενάριο.
Αυτό προβλέπει περισσότερες ασφαλιστικές κλίμακες, ώστε κάθε ποσοστό να εφαρμόζεται αποκλειστικά στο αντίστοιχο τμήμα της σύνταξης.
Έτσι αποφεύγονται οι απότομες αυξήσεις στις κρατήσεις όταν κάποιος υπερβαίνει οριακά μία κλίμακα.
Το συγκεκριμένο μοντέλο θεωρείται περισσότερο συμβατό με τις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.
Τι ισχύει για τις επικουρικές συντάξεις
Παράλληλα με τις εξελίξεις στην ΕΑΣ, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα των επικουρικών συντάξεων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος», σημαντικές αποκλίσεις εξακολουθούν να καταγράφονται μεταξύ των 33 πρώην επικουρικών Ταμείων που έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ.
Η υψηλότερη μέση επικουρική σύνταξη γήρατος καταβάλλεται από το πρώην ταμείο της ΑΤΕ, όπου φθάνει τα 438 ευρώ, ενώ ακολουθεί το επικουρικό της πρώην Εμπορικής Τράπεζας με 417 ευρώ.
Αντίθετα, η μέση επικουρική του πρώην ΙΚΑ διαμορφώνεται στα 186 ευρώ, ενώ του Δημοσίου περίπου στα 185 ευρώ.
Στις πρώην ΔΕΚΟ, το επικουρικό της ΔΕΗ εμφανίζει μέση σύνταξη περίπου 340 ευρώ, ενώ του ΟΤΕ κινείται κοντά στα 241 ευρώ.
Στις συντάξεις λόγω θανάτου, οι υψηλότερες μέσες παροχές καταγράφονται επίσης στα ειδικά ταμεία τραπεζών, ενώ στο σύνολο των Ταμείων η μέση επικουρική χηρείας παραμένει περίπου στα 120 ευρώ.
Γιατί δεν αυξάνονται οι επικουρικές
Παρά το γεγονός ότι ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης παρουσιάζει ταμειακό πλεόνασμα, μέχρι σήμερα δεν έχει ληφθεί απόφαση για αυξήσεις.
Η βασική αιτία είναι ότι, σύμφωνα με τις μακροπρόθεσμες αναλογιστικές εκτιμήσεις, το σύστημα θεωρείται ότι θα αντιμετωπίσει μελλοντικές πιέσεις, γεγονός που οδηγεί την Πολιτεία σε στάση αναμονής.
Προς το παρόν, οι επικουρικές εξακολουθούν να καταβάλλονται στα ίδια επίπεδα, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα αναπροσαρμογών από τον e-ΕΦΚΑ.
Τι πρέπει να περιμένουν οι συνταξιούχοι
Το επόμενο καθοριστικό ορόσημο είναι η εκδίκαση της υπόθεσης στο Ελεγκτικό Συνέδριο τον Οκτώβριο. Η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ αλλά και τις μελλοντικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης στο ασφαλιστικό σύστημα.
Εάν επικρατήσει η λογική του αναλογικού υπολογισμού, εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν αισθητά μικρότερες κρατήσεις στις κύριες συντάξεις τους, ενώ δεν αποκλείεται να δημιουργηθεί και δικαίωμα επιστροφής ποσών από τις υπερβολικές κρατήσεις που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, οι εξελίξεις στις επικουρικές παραμένουν στο επίκεντρο, με τους συνταξιούχους να αναμένουν τις αποφάσεις για ενδεχόμενες αυξήσεις μόλις το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές και αναλογιστικές συνθήκες.
ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ – ΤΕΑ: Οι 7 αλλαγές που αυξάνουν συντάξεις και παροχές
