ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ: Η πραγματικότητα για το μέλλον των συντάξεων στη χώρα μας γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Έκθεση της ΕΝΥΠΕΚΚ και τα τελευταία στοιχεία του συστήματος ΗΛΙΟΣ δείχνουν ότι οι νέες συντάξεις θα κινούνται σε ρυθμούς χαμηλότερους από κάθε προηγούμενη περίοδο, με μέσο όρο τα 700–800 ευρώ μετά το 2028.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Παράλληλα, οι συνταξιούχοι βρίσκονται εν αναμονή μιας μεγάλης έκτακτης εξέλιξης: την καταβολή αναδρομικών έως 3.751 ευρώ σε περίπου 380.000 δικαιούχους, εξέλιξη που αλλάζει δραματικά το τοπίο.
Οι έξι λόγοι που ρίχνουν τις νέες συντάξεις
Σύμφωνα με την ανάλυση των ειδικών της κοινωνικής ασφάλισης, οι αιτίες που κρατούν τις νέες συντάξεις καθηλωμένες είναι:
1. Ο νόμος Κατρούγκαλου και τα χαμηλά ποσοστά αναπλήρωσης, καθώς ο υπολογισμός γίνεται με βάση τον μισθό όλου του εργασιακού βίου και όχι της καλύτερης πενταετίας.
2. Οι χαμηλοί μισθοί και οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης. Ένας στους τέσσερις εργάζεται με μερική απασχόληση και καθαρό μισθό γύρω στα 500 ευρώ.
3. Η ΕΑΣ και οι κρατήσεις που φτάνουν έως 22%, δημιουργώντας μια μορφή «διπλής φορολογίας» στις συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ.
4. Οι χαμηλές εισφορές των αυτοαπασχολούμενων και αγροτών, με αποτέλεσμα 9 στους 10 να είναι «καταδικασμένοι» σε συντάξεις έως 850 ευρώ μετά από 40 χρόνια δουλειάς.
5. Οι περίοδοι ανεργίας, που «τρώνε» χρόνια ασφάλισης και μειώνουτο τελικό ποσό.
6. Η προσωπική διαφορά, που δεν επιτρέπει σε 770.000 συνταξιούχους να δουν αυξήσεις μέχρι να μηδενιστεί.
Τα αναδρομικά που έρχονται – Έκτακτη εξέλιξη
Μέσα στο καλοκαίρι του 2025, αναμένεται η καταβολή αναδρομικών που θα αγγίξουν τις τσέπες περίπου 380.000 συνταξιούχων. Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η διαδικασία θα είναι fast track, με στόχο να εξοφληθούν πλήρως μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025.
Τα ποσά κυμαίνονται από 800 ευρώ έως 3.751 ευρώ, και αφορούν:
• Συνταξιούχους του Δημοσίου που είχαν κρατήσεις ΕΑΣ και κρίθηκαν παράνομες.
• Απόστρατους που δικαιώνονται με βάση μισθολογικούς νόμους και αποφάσεις δικαστηρίων.
• Συνταξιούχους ΔΕΚΟ και Τραπεζών, που είχαν μειώσεις σε επικουρικές και εφάπαξ.
Παραδείγματα καταβολών
• Συνταξιούχος ΙΚΑ με 35 έτη ασφάλισης και κύρια σύνταξη 1.200 ευρώ: 1.150 ευρώ αναδρομικά.
• Απόστρατος με κύρια και επικουρική 1.800 ευρώ: 2.700 ευρώ αναδρομικά.
• Συνταξιούχος ΔΕΚΟ με συνολική σύνταξη 2.000 ευρώ: 3.200 ευρώ αναδρομικά.
• Συνταξιούχος Δημοσίου με 30 έτη: 950 ευρώ αναδρομικά.
• Συνταξιούχος ΤΣΑΥ με χαμηλές εισφορές: 850 ευρώ αναδρομικά.
Η πρώτη δόση αναμένεται Μάιο 2025, η δεύτερη Ιούλιο και η τρίτη Αύγουστο, ώστε έως τον Σεπτέμβριο να έχουν εξοφληθεί όλοι οι δικαιούχοι.
Η προσωπική διαφορά και οι προοπτικές
Η προσωπική διαφορά παραμένει το μεγάλο αγκάθι. Όπως τονίζουν στελέχη του Υπουργείου, ο στόχος είναι σταδιακά να μειώνεται και να μηδενιστεί έως το 2030, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για πραγματικές αυξήσεις.
Ήδη, με τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί, 650.000 συνταξιούχοι θα δουν την προσωπική διαφορά τους να μειώνεται χρόνο με τον χρόνο, γεγονός που θα επιτρέψει σε επόμενες αυξήσεις να αποτυπωθούν στις αποδοχές τους.
Οι αποφάσεις των δικαστηρίων
Η Δικαιοσύνη παραμένει καταλύτης στο ζήτημα των αναδρομικών. Αρκετές υποθέσεις εκκρεμούν στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Η πιθανή έκδοσή τους μέσα στο 2025 θα κρίνει αν θα δοθούν πρόσθετα ποσά για επικουρικές συντάξεις και Δώρα.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει ήδη κρίνει παράνομες συγκεκριμένες κρατήσεις, ενώ το Συμβούλιο της Επικρατείας επεξεργάζεται προσφυγές που αφορούν περίπου 200.000 συνταξιούχους.
Πηγές χρηματοδότησης
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, έχουν δεσμευθεί κονδύλια 1,2 δισ. ευρώ για την τριετία 2025–2027. Στόχος είναι να καλυφθούν τόσο οι καταβολές των αναδρομικών όσο και η σταδιακή κατάργηση της ΕΑΣ.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) θα παίξει ρόλο στον έλεγχο και τη διασταύρωση των στοιχείων, ώστε οι καταβολές να γίνουν χωρίς λάθη και καθυστερήσεις.
Η κοινωνική διάσταση
Για τους περισσότερους συνταξιούχους, τα αναδρομικά αυτά δεν είναι πολυτέλεια αλλά θέμα επιβίωσης. Οι αυξήσεις στο κόστος διαβίωσης, η ακριβή ενέργεια και τα φάρμακα έχουν εξανεμίσει το διαθέσιμο εισόδημα.
Στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το 28% των συνταξιούχων δηλώνει πως δεν μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες, ενώ 1 στους 4 συνεχίζει να στηρίζει τα παιδιά ή τα εγγόνια του οικονομικά.
Η Ελλάδα βαδίζει σε μια νέα εποχή χαμηλών συντάξεων, με μέσο όρο 700–800 ευρώ μετά το 2028. Ωστόσο, η έλευση των αναδρομικών έως 3.751 ευρώ για 380.000 δικαιούχους φέρνει μια έκτακτη ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά.
Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι διπλή: αφενός να εξασφαλίσει την ταχεία καταβολή των αναδρομικών, αφετέρου να σχεδιάσει πολιτικές που θα αποτρέψουν το «κλείδωμα» μιας γενιάς συνταξιούχων σε συντάξεις φτώχειας.
