Τουρκία – Αιγαίο: Με ένα νομοσχέδιο «πακέτο» που τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο του στρατηγικού ενδιαφέροντος των ΗΠΑ, οι Αμερικανοί γερουσιαστές Μπομπ Μενέντεζ και Μάρκο Ρούμπιο επιδιώκουν να παγιώσουν το ενδιαφέρον…
της αμερικανικής διπλωματίας για την Ανατολική Μεσόγειο και να προχωρήσουν σε μια ουσιαστική αναθεώρηση της αμερικανικής στρατηγικής με στόχο να αναγνωριστούν οι νέες πραγματικότητες που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή.
Αξίζει να σημειωθεί πως είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του Κογκρέσου που ένα νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο υπουργός Εξωτερικών θα πρέπει να υποβάλει λίστα στη Βουλή με τον αριθμό των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επιπλέον, στο ίδιο νομοσχέδιο ζητείται η άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Μάλιστα, πρόκειται για μια διακομματική πρωτοβουλία, καθώς ο κ. Μενέντεζ είναι ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας, ενώ o κ. Ρούμπιο, ο οποίος είναι επίσης μέλος της ίδιας Επιτροπής, εκλέγεται ως Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής στη Φλόριντα.
Το «Νομοσχέδιο για την Ασφάλεια και την Ενεργειακή Συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο του 2019», όπως αποκαλείται επίσημα, εισάγει μια σειρά από πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της αμερικανικής στήριξης στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Υπό αυτό το πρίσμα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση της εταιρικής σχέσης στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας.
Όπως εξηγούν οι δύο γερουσιαστές, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο επιδιώκει την επικαιροποίηση της στρατηγικής των ΗΠΑ με στόχο να αναγνωριστεί ο αντίκτυπος των αλλαγών που συμβαίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε αυτές τις αλλαγές συμπεριλαμβάνονται η ανακάλυψη μεγάλων οικοπέδων φυσικού αερίου αλλά και η επιδείνωση των σχέσεων της Τουρκίας τόσο με τις ίδιες τις ΗΠΑ όσο και με όλους τους βασικούς περιφερειακούς εταίρους της Ουάσινγκτον.
Μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου, ο γερουσιαστής Μενέντεζ τόνισε ότι οι ΗΠΑ έχουν σημαντικά συμφέροντα εθνικής ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία ενισχύονται από την ενδυνάμωση των σχέσεών τους με την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κύπρο.
«Η συνεργασία μεταξύ αυτών των χωρών τα τελευταία χρόνια στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας έχει ανοίξει τον δρόμο για ένα ευρύ περιφερειακό σχέδιο για την ασφάλεια και την οικονομική και ενεργειακή ατζέντα. Έφτασε η ώρα οι ΗΠΑ να εμβαθύνουν αυτήν τη συνεργασία και να χτίσουμε πάνω σε αυτήν την εποικοδομητική πρόοδο των συμμάχων μας για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Από τη μεριά του, ο γερουσιαστής Ρούμπιο τόνισε ότι η άρση του εμπάργκο όπλων στην Κύπρο και η επέκταση της εξωτερικής στρατιωτικής βοήθειας στην Ελλάδα συνιστούν μέρος μιας «συνολικής προσέγγισης για τη σταθεροποίηση των βασικών μας περιφερειακών εταίρων».
Όσον αφορά στην Τουρκία, το νομοσχέδιο ζητεί από την κυβέρνηση να εμποδίσει τη μεταφορά των μαχητικών F-35, εφόσον η Άγκυρα συνεχίσει την υλοποίηση του σχεδιασμού της για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεροπορικής άμυνας S-400. Μάλιστα, επισημαίνεται πως μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει και στη γενικότερη επιβολή κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας, καθώς κάτι τέτοιο προβλέπεται στο πλαίσιο του Νόμου Περί Αντιμετώπισης των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA). Υπενθυμίζεται ότι η κατασκευάστρια εταιρεία των S-400, Almaz-Antey Air and Space Defense Corporation JSC, βρίσκεται υπό καθεστώς κυρώσεων μετά την απόφαση που έλαβε η αμερικανική κυβέρνηση στις 27 Οκτωβρίου 2017.
Συνολικά, ο Νόμος για την Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο του 2019:
* Αίρει την απαγόρευση πώλησης όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία
* Προβλέπεται ότι μέσα σε 90 ημέρες από την επικύρωσή του, ο υπουργός Εξωτερικών θα πρέπει να υποβάλει λίστα στο Κογκρέσο με τον αριθμό των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας
* Εγκρίνει το ποσό των 3 εκατομμυρίων δολαρίων για στρατιωτική βοήθεια προς την Ελλάδα μέσω του προγράμματος για τη «Χρηματοδότηση Ξένων Ενόπλων Δυνάμεων» (FMF)
* Εγκρίνει το ποσό των 2 εκατομμυρίων δολαρίων για την Ελλάδα και την Κύπρο μέσω του προγράμματος «Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης» (IMET)
* Αναφέρει ότι η ασφάλεια των εταίρων της Αμερικής, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, είναι σημαντική για τα συμφέροντα των ΗΠΑ
* Χαρακτηρίζει την Ελλάδα ως πολύτιμο μέλος του ΝΑΤΟ και πυλώνα ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο
* Επιδιώκει την αμερικανική στήριξη στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ
* Προσθέτει ότι οι τέσσερις χώρες, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αμερική, αντιτίθενται σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα ανατρέπει τη σταθερότητα, θα παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο
* Τονίζει την πρόθεση της Ουάσινγκτον να συνεχίσει να έχει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στη Σούδα
* Κάνει αναφορά στο φυσικό αέριο στην περιοχή και στο πώς αυτό μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή διαφοροποίηση της Ευρώπης και στην ενίσχυση του ρόλου της περιοχής
* Εγκρίνει την ίδρυση ενός αμερικανικού ενεργειακού κέντρου για την Ανατολική Μεσόγειο με στόχο τη διευκόλυνση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου
* Εμποδίζει τη μεταφορά των αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, εφόσον η Τουρκία συνεχίσει την υλοποίηση του σχεδιασμού της για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεροπορικής άμυνας S-400
* Ζητεί από την αμερικανική κυβέρνηση να υποβάλει στο Κογκρέσο στρατηγική για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της ενέργειας με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και εκθέσεις για τις κακοήθεις δραστηριότητες της Ρωσίας κι άλλων χωρών στην περιοχή.
