Η ελληνική οικονομία διανύει το -διαχρονικά- πλέον κρίσιμο τρίμηνο για την τάση του εγχώριου προϊόντος στο σύνολο του εκάστοτε έτους.
Το άνοιγμα των ξενοδοχείων και η εκκίνηση των διεθνών πτήσεων έως την αρχή του Ιουλίου, είχαν ως αποτέλεσμα να μην χαθεί πλήρως η τουριστική περίοδος, με τους όποιους περιορισμούς στη λειτουργία των επιχειρήσεων για υγειονομικούς λόγους, καθώς και τις καθυστερήσεις στην προετοιμασία τους λόγω lockdown.
Η διαφοροποίηση των κατά τόπους εξελίξεων σχετικά με το υγειονομικό ζήτημα κατά το τρίτο τρίμηνο κατέστησε αναγκαία την εκ νέου λήψη μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας.
Έως τώρα, αυτά ήταν σαφώς ηπιότερα εκείνων της προηγούμενης άνοιξης. Συνολικά, η εξάπλωση του νέου κορωνοϊού στην Ελλάδα παραμένει αρκετά ηπιότερη από ό,τι στον μέσο όρο της ΕΕ, σε ευρωπαϊκές χώρες της Μεσογείου και σε χώρες των Βαλκανίων.
Οι παρεμβάσεις πολιτικής, συνεχιζόμενες και νέες, μετριάζουν τις επιπτώσεις της πανδημίας στην εγχώρια οικονομική δραστηριότητα.
Με βάση τα πρόσφατα στοιχεία για το ΑΕΠ της Eurostat, η ύφεση στην Ελλάδα το δεύτερο τρίμηνο δεν διέφερε ουσιαστικά από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αλλά ήταν ως αναμενόταν ιδιαίτερα ισχυρή, στην περιοχή του 15%. Επίσης ήταν χαμηλότερη σε σύγκριση με τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου (Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία).
Το lockdown είχε ισχυρές επιπτώσεις το δεύτερο τρίμηνο στις εξαγωγές και την ιδιωτική κατανάλωση.
Από την άλλη πλευρά, η κάμψη των επενδύσεων ήταν σχετικά ήπια.
Το καλό επενδυτικό περιβάλλον διατηρήθηκε και αποτυπώνεται στο ιστορικά χαμηλό επιτόκιο της πρόσφατης έκδοσης 10ετούς ομολόγου του ελληνικού δημοσίου, με σημαντική ζήτηση, βάσει του υψηλού επιπέδου των προσφορών.
Τα εντονότερα προβλήματα λόγω του COVID-19 σε άλλες χώρες, ορισμένες με σημαντικό μερίδιο στις εισπράξεις του εγχώριου τουρισμού, αλλά και η γενικότερη αβεβαιότητα για την εξέλιξη της πανδημίας παγκοσμίως, ασκούν ισχυρές πιέσεις στη διεθνή τουριστική κίνηση στην Ελλάδα και κατά το τρίτο τρίμηνο.
Στο ειδικό θέμα του παρόντος δελτίου παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά του διεθνούς τουρισμού εγχώρια τα τελευταία έτη, καταγράφονται οι πλέον σημαντικές τάσεις στον τομέα φέτος και οι πολιτικές για την υποστήριξή του εντός της υγειονομικής κρίσης.
Οι παρεμβάσεις πολιτικής έχουν ισχυρό δημοσιονομικό αντίκτυπο.
Για τον περιορισμό των επιπτώσεων της πανδημίας στην Ελλάδα και την ανάκαμψή της μέσο-μακροπρόθεσμα, χρειάζεται εφεξής μεγαλύτερη εστίαση της ασκούμενης πολιτικής σε παρεμβάσεις με αυτό το περιεχόμενο, π.χ. στο νέο Αναπτυξιακό Σχέδιο και την υλοποίησή του.
Άλλωστε, θα συμβάλλουν στην αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ.
Οικονομικά μέτρα σε εθνικό επίπεδο για τη μείωση των επιπτώσεων του lockdown
• Παράταση για 4 μήνες της πληρωμής φόρων, που έληγαν από τις 11 Μαρτίου έως το τέλος Ιουνίου, για πληττόμενες επιχειρήσεις που πλήττονται βάσει ΚΑΔ. Αναστολή καταβολής για 4 μήνες ληξιπρόθεσμων οφειλών φόρων, καθώς και δόσεων ρυθμίσεων οφειλών, που έληγαν την ίδια περίοδο.
• Μείωση προκαταβολής φόρου για το 2021 για επιχειρήσεις με μείωση κύκλου εργασιών άνω ενός ποσοστού κατά το πρώτο 6μηνο του 2020.
• Καταβολή του 60% του ενοικίου για την περίοδο Μαρτίου – Σεπτεμβρίου για επαγγελματική στέγη, για επιχειρήσεις στους κλάδους εστίασης, τουρισμού, μεταφορών, πολιτισμού και αθλητισμού.
• Επιδότηση επιτοκίου πέντε μηνών ενήμερων επιχειρηματικών δανείων έως 31/12/2019, βάσει ΚΑΔ, τουλάχιστον για την περίοδο 01/04/20 – 31/08/20. Επίσης, αναβάλλεται η πληρωμή χρεολυσίων επιχειρήσεων από τους πληττόμενους κλάδους έως 30/09/2020.
• Ενίσχυση €534 για εργαζόμενους σε τουριστικές και άλλες επιχειρήσεις σε αναστολή λειτουργίας Μάιος-Ιούλιος
• Προσωρινή μείωση ΦΠΑ από το 24% στο 13%, για την περίοδο 01/06-31/10 του 2020 στις επιβατικές μεταφορές, στον καφέ και τα μη αλκοολούχα προϊόντα. Έκπτωση ΦΠΑ στους κινηματογράφους από το 24% στο 6%.
• Μέτρα υποστήριξης της ρευστότητας των επιχειρήσεων μέσα από την «επιστρεπτέα προκαταβολή», το Ταμείο Επιχειρηματικότητας (ΤΕΠΙΧ ΙΙ) και το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων.
• Μέτρα υποστήριξης της απασχόλησης των επιχειρήσεων μέσα από επιδότηση των εργαζομένων, τον μηχανισμό ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ και την παράταση πληρωμής των ασφαλιστικών εισφορών για πλητόμενες επιχειρήσεις.
• Προσωρινή μείωση ΦΠΑ στις υπηρεσίες τουρισμού για την περίοδο 01/06-31/10 του 2020 από 80/20 (80% με 13%, 20% με 24%) σε 90/10.
• Πρόγραμμα «Τουρισμός για όλους», Σκοπός του προγράμματος, είναι η ενίσχυση της ζήτησης του εγχώριου τουρισμού μέσω της επιδότησης διακοπών.
