Τα ευρήματα του ελέγχου που διηνήργησαν για τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις φορέων της γενικής κυβέρνησης προς τρίτους, τα οποία -όπως τόνισαν- ήταν πολλά και σημαντικά, παρουσίασαν στα μέλη των Επιτροπών Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, τα μέλη του Ελεγκτικού Συνεδρίου του κράτους.
Ο έλεγχος, όπως διευκρινίστηκε, απαιτήθηκε από τους θεσμούς, ολοκληρώθηκε μέσα σε πέντε μήνες και έγινε από επτά ομάδες ελεγκτών, ενώ συνέδραμε με δύο ελεγκτές και η Ανώτατη Ελεγκτική Υπηρεσία της Κύπρου.
Σύμφωνα με την έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, από 4,759 δισ. ευρώ που ήταν στις 31/12/2016, μέχρι τον Αύγουστο του 2018 έφθασαν τα 6,026 δισ. ευρώ.
Τι είπαν Σταϊκούρας, Κουτσούκος και Μάρδας
Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, πάντως, προκάλεσε αντιδράσεις.
Από τη ΝΔ, ο Χρήστος Σταϊκούρας χαρακτήρισε την έκθεση «Βατερλώ της κυβέρνησης» και ανέφερε ότι «οι ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ σήμερα έπρεπε να είναι μηδενικές, διαρκώς αυξάνονται». Όπως σημείωσε, ενώ στα τέλη του 2014 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου ήταν στα 3,6 δισ. ευρώ, σήμερα έχουν φτάσει τα 9,6 δισ. ευρώ.
Ο βουλευτής της ΔΗΣΥ Γιάννης Κουτσούκος έκανε λόγο για «μείζον θέμα σε ό,τι αφορά τη συσσώρευση χρεών του Δημοσίου.
«Για να πατάει μία οικονομία στα πόδια της, σαφώς και τα ληξιπρόθεσμα χρέη πρέπει να είναι στο μηδέν. Όμως πρέπει να επισημανθεί ότι δεν δημιουργήθηκαν φέτος, αλλά έρχονται από προηγούμενα χρόνια και λειτούργησαν προσθετικά», αντέτεινε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Δημήτρης Μάρδας.
«Το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου ταλανίζει επί χρόνια την ελληνική οικονομία. Δεν εμφανίζονται σαν μανιτάρια. Έρχονται στην πορεία του χρόνου. Τα επιδικάσιμα -για παράδειγμα- εμφανίζονται μετά από πέντε, έξι χρόνια και διογκώνονται λόγω τοκοφορίας», υπογράμμισε η πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Ανδρονίκη Θεοτοκάκου.
Όπως διευκρίνισε η κ. Θεοτοκάτου, «στόχος του ελέγχου δεν ήταν να δούμε το ύψος των ληξιπροθέσμων, αλλά να διακριβώσουμε τις αιτίες συσσώρευσής τους και να προτείνουμε τρόπους για την αντιμετώπιση μίας παθογένειας, που έχει σχέση με τη ρευστότητα και την αξιοπιστία της χώρας».
«Η σώρευση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων μπορεί να έχει αρνητικές επιδράσεις στην εγχώρια οικονομία και αποτελεί μείζον πρόβλημα του δημοσιονομικού συστήματος της χώρας. Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις είναι ισχυρό πλήγμα στην οικονομία, απειλείται η ρευστότητα» παρατήρησε η πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και πρόσθεσε: «Η καταγραφή των αιτιών δημιουργίας ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων βοηθά την κυβέρνηση να διαμορφώσει στρατηγικές αντιμετώπισης του προβλήματος, οι οποίες περιλαμβάνουν την εκκαθάριση, την απογραφή, την επιβεβαίωση επαλήθευσης και την πληρωμή τους, καθώς και να θεσμοθετήσει μεταρρυθμίσεις για την πρόληψη δημιουργίας νέων. Έγιναν νομοθετικές ρυθμίσεις μέσα στα τελευταία 3,5 χρόνια και η πιστότητα πλέον των ελέγχων είναι της τάξεως του 97%».
Τα προβλήματα
Η πολυνομία, η ασάφεια που διέπει το καθεστώς των προμηθειών, η υποστελέχωση, η έλλειψη πληροφοριακών συστημάτων για την καταγραφή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, η απουσία διασύνδεσης των συστημάτων, η έλλειψη διαδικασιών εσωτερικού ελέγχου και η έλλειψη ρευστότητας είναι μερικά από τα προβλήματα που εντόπισαν οι ελεγκτές και καταγράφουν στην έκθεση τους.
Στα ευρήματα του ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μεταξύ άλλων, καταγράφονται:
– Στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, τη διετία 2016-2017 έγιναν συνολικά 431 απευθείας αναθέσεις έργων, ύψους περίπου 5,4 εκατ. ευρώ.
– Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών στα νοσοκομεία οφείλεται στις μη νόμιμες διαδικασίες αναθέσεων των δημοσίων συμβάσεων και των προμηθειών.
– Η ΣΤΑΣΥ απώλεσε έσοδα ύψους 10 εκατ. ευρώ, αποτέλεσμα της λαθρεπιβίβασης και της εισητηριοδιαφυγής.
– Στα ασφαλιστικά ταμεία διαπιστώνεται ότι δεν αυξήθηκε σημαντικά η δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Μείωση των ληξιπρόθεσμων του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων
Στις Επιτροπές μίλησε και ο πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ, Σωτήρης Μπερσίμης, ο οποίος υποστήριξε ότι ο Οργανισμός απομείωσε σημαντικά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του και από 2 δισ. ευρώ που ήταν το 2015 έπεσαν στα 250 εκατ. ευρώ μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2018, δηλαδή μειώθηκαν κατά περίπου 90%.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Εθνική Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ), Πλούταρχος Ψωμιάδης, ανέφερε ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων από 1 δισ. 141 εκατ. ευρώ που ήταν το 2016, περιορίστηκαν στα 350 εκατ. ευρώ, δηλαδή μειώθηκαν κατά 70%.
Ο πρόεδρος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ), Γιώργος Βερνίκος, σημείωσε ότι σήμερα οι δήμοι βρίσκονται σε καλύτερη κατάσταση, ωστόσο -όπως είπε- το μεγάλο πρόβλημα που δημιουργεί τις ληξιπρόθεσμες οφειλές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι η τεράστια, ανυπέρβλητη γραφειοκρατία που υπάρχει.
