Η εύθραυστη εκεχειρία τριών εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στη Μέση Ανατολή παραμένει υπό αβεβαιότητα, καθώς η νέα πρόταση του Ιράν για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων απορρίφθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε «μη ικανοποιημένος» από την πορεία των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, αποδίδοντας την αδυναμία επίτευξης συμφωνίας στη «διαιρεμένη» ηγεσία της Τεχεράνης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ενημερώθηκε από το στρατιωτικό επιτελείο για διαθέσιμα σενάρια νέων επιθέσεων κατά του Ιράν, εντείνοντας τους φόβους για πιθανή επανέναρξη των εχθροπραξιών.
Σε τεντωμένο σχοινί παραμένει η εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, καθώς η αβεβαιότητα εντείνεται μετά τη νέα πρόταση του Ιράν για επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ και την άμεση απόρριψή της από τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), που δηλώνει «μη ικανοποιημένος», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την πορεία των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, αποδίδοντας την αδυναμία επίτευξης συμφωνίας στη «διαιρεμένη» ηγεσία της Τεχεράνης. «Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά δεν είμαι ικανοποιημένος», δήλωσε την Παρασκευή σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο. «Μόλις είχαμε συνομιλία με το Ιράν. Θα δούμε τι θα γίνει. Αλλά θα έλεγα ότι δεν είμαι ευχαριστημένος».
Προς το παρόν, η εύθραυστη εκεχειρία τριών εβδομάδων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φαίνεται να διατηρείται, παρά τις αμοιβαίες κατηγορίες για παραβιάσεις. Ωστόσο, οι φόβοι για επανέναρξη των εχθροπραξιών εντείνονται, καθώς έγινε γνωστό ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώθηκε από το στρατιωτικό του επιτελείο για τα διαθέσιμα σενάρια νέων επιθέσεων, με στόχο την άσκηση πίεσης στην Τεχεράνη.
Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι ενημερώθηκε από την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ για τα διαθέσιμα σενάρια, τα οποία κυμαίνονται από «να τους ισοπεδώσουμε πλήρως» έως την επίτευξη συμφωνίας.
Σε μία τελευταία εξέλιξη που ενδεχομένως σηματοδοτεί παράταση της σύγκρουσης, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρόκειται να αποχωρήσουν πρόωρα από την αντιπαράθεση με το Ιράν, προκειμένου να μην επανεμφανιστεί το ίδιο πρόβλημα στο μέλλον.
«Δεν πρόκειται να φύγουμε και μετά από τρία χρόνια να βρεθούμε ξανά στο ίδιο σημείο», ανέφερε, υπογραμμίζοντας την πρόθεση της Ουάσινγκτον να επιδιώξει μια πιο μόνιμη λύση στη σύγκρουση.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται τηλεφωνικά, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος ακύρωσε την αποστολή των απεσταλμένων του στο Πακιστάν την περασμένη εβδομάδα.
Παρότι η εκεχειρία έχει αναστείλει σε μεγάλο βαθμό τις εχθροπραξίες στο Ιράν, ΗΠΑ και Τεχεράνη παραμένουν σε σκληρή αντιπαράθεση για το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ, που εμποδίζει τα ιρανικά τάνκερ να εξέλθουν στη θάλασσα, έχει πλήξει σοβαρά την ιρανική οικονομία, ενώ την ίδια στιγμή η πίεση στην παγκόσμια οικονομία εντείνεται, καθώς το Ιράν διατηρεί τον έλεγχο και τον περιορισμό της διέλευσης από το στρατηγικό πέρασμα.
Ο πόλεμος, που ξεκίνησε με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, ενώ το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε σοβαρή αναταραχή στις αγορές ενέργειας, μπλοκάροντας περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Χαλαρώνει του όρους η Τεχεράνη»
Η νέα πρόταση που υπέβαλε το Ιράν στην Ουάσινγκτον για την επανεκκίνηση των συνομιλιών προβλέπει την εγκατάλειψη της προηγούμενης απαίτησης της Τεχεράνης να αρθεί πρώτα ο αμερικανικός αποκλεισμός πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Αντί αυτού, η Τεχεράνη προτείνει να συζητηθούν ταυτόχρονα οι όροι για το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ μαζί με τις αμερικανικές εγγυήσεις για τον τερματισμό των επιθέσεων και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Στις προηγούμενες προτάσεις του το Ιράν απαιτούσε την άρση του αποκλεισμού ως προϋπόθεση για την έναρξη των συνομιλιών, καθώς και συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον του Ορμούζ και του πυρηνικού του προγράμματος.
Η νέα πρόταση προβλέπει επίσης τη συζήτηση των ζητημάτων που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Το Ιράν έχει διαμηνύσει σε διαμεσολαβητές ότι είναι έτοιμο να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν έως τις αρχές της επόμενης εβδομάδας, εφόσον η Ουάσινγκτον δείξει διάθεση να εξετάσει τη νέα πρόταση, σύμφωνα με πηγές.
Ωστόσο, αφού η Ουάσινγκτον παρέλαβε τη νέα πρόταση, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν είναι ικανοποιημένος, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο η Τεχεράνη μπορεί τελικά να αποδεχθεί μια συμφωνία.
Ο Τραμπ παρακάμπτει την έγκριση του Κογκρέσου
Την Παρασκευή έληξε η προθεσμία των 60 ημερών που έχει ο Ντόναλντ Τραμπ να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για να κηρύξει πόλεμο στο Ιράν ή, σε διαφορετική περίπτωση, να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος απέστειλε επιστολή στο Κογκρέσο, υποστηρίζοντας πως, λόγω της εκεχειρίας με το Ιράν, δεν απαιτείται έγκριση για τη συνέχιση στρατιωτικών επιχειρήσεων, παρότι η σύγκρουση έφτασε το όριο των 60 ημερών.
«Στις 7 Απριλίου 2026 διέταξα μια εκεχειρία δύο εβδομάδων. Η εκεχειρία αυτή έχει έκτοτε παραταθεί. Δεν έχει υπάρξει καμία ανταλλαγή πυρών μεταξύ των αμερικανικών δυνάμεων και του Ιράν από τις 7 Απριλίου 2026. Οι εχθροπραξίες που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου 2026 έχουν τερματιστεί», έγραψε ο Τραμπ στις επιστολές, μία προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων και μία προς τη Γερουσία.
«Παρά την επιτυχία των αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του ιρανικού καθεστώτος και τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για μια διαρκή ειρήνη, η απειλή που θέτει το Ιράν για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις Ένοπλες Δυνάμεις μας παραμένει σημαντική», πρόσθεσε, δεσμευόμενος να ενημερώνει την ηγεσία του Κογκρέσου για τις εξελίξεις.
Οι επιστολές εστάλησαν ενώ εντείνονται οι πιέσεις προς το Κογκρέσο για το αν θα προχωρήσει σε ψηφοφορία σχετικά με την παροχή επίσημης έγκρισης για τον πόλεμο.
Ο νόμος περί Πολεμικών Εξουσιών του 1973 προβλέπει ότι ο πρόεδρος πρέπει να ζητήσει έγκριση από το Κογκρέσο όταν μια στρατιωτική σύγκρουση υπερβεί τις 60 ημέρες, ενώ επιτρέπει και παράταση 30 ημερών για την ασφαλή αποχώρηση των δυνάμεων, κάτι που ο Τραμπ δεν ανέφερε στην επιστολή του.
«Έχω δώσει και θα συνεχίσω να δίνω εντολές στις Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών σύμφωνα με τις ευθύνες μου και βάσει των συνταγματικών μου αρμοδιοτήτων στη διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής, ως Ανώτατος Διοικητής και επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας», αναφέρει.
Τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν ξεκίνησαν επισήμως στις 28 Φεβρουαρίου, ωστόσο η κυβέρνηση Τραμπ ενημέρωσε το Κογκρέσο στις 2 Μαρτίου, οπότε και άρχισε να «μετρά» το όριο των 60 ημερών.
Αναχωρώντας την Παρασκευή από τον Λευκό Οίκο με προορισμό τη Φλόριντα, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι δεν προτίθεται να ζητήσει έγκριση από το Κογκρέσο, «γιατί δεν έχει ζητηθεί ποτέ στο παρελθόν».
«Έχει συμβεί πολλές, πάρα πολλές φορές και κανείς δεν έχει ζητήσει ποτέ έγκριση. Το θεωρούν εντελώς αντισυνταγματικό, αλλά είμαστε πάντα σε επαφή με το Κογκρέσο. Κανείς δεν το έχει ζητήσει ποτέ. Δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ. Γιατί να είμαστε εμείς διαφορετικοί;» ανέφερε απαντώντας σε ερώτηση του NBC News.
