Λιβύη: Μετά από μέρες παράλυσης και οικονομικής ζημίας που άγγιξε τα 95 εκατομμύρια δολάρια, αποκαταστάθηκε η ροή πετρελαίου προς τη Μεσόγειο, αποκλιμακώνοντας τις πιέσεις στις διεθνείς τιμές.
Του Παντελή Χαριτάκη
Σημαντική ανάσες ανακούφισης παίρνει η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, καθώς αποκαταστάθηκε πλήρως η λειτουργία στον κομβικό πετρελαιαγωγό Ας Σαράρα – Ζαουίγια στη Λιβύη. Η ροή του «μαύρου χρυσού» είχε διακοπεί βίαια τις προηγούμενες ημέρες, όταν ένοπλη ομάδα κατέλαβε και έκλεισε κρίσιμη βαλβίδα του δικτύου, προκαλώντας ισχυρούς τριγμούς στην τροφοδοσία της Νότιας Ευρώπης.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να λειτουργήσει ευεργετικά για τις διεθνείς τιμές του αργού, καθώς το συγκεκριμένο κοίτασμα αποτελεί τη «ραχοκοκαλιά» του εφοδιασμού για τη λεκάνη της Μεσογείου, συνδέοντας τις εγκαταστάσεις στα νοτιοδυτικά της χώρας με τον κρίσιμο εξαγωγικό τερματικό σταθμό στα βόρεια παράλια.
Ζημιές εκατομμυρίων και επιχειρησιακός συναγερμός
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση που εξέδωσε η Εθνική Επιχείρηση Πετρελαίου της Λιβύης (NOC), οι εξειδικευμένες τεχνικές και επιχειρησιακές ομάδες κατάφεραν να επαναφέρουν τη λειτουργία της υποδομής με πλήρη ασφάλεια, ανοίγοντας ξανά τη στρόφιγγα «υπ’ αριθμόν 7».
Το πενθήμερο μπλακάουτ προκάλεσε οικονομική «μαύρη τρύπα» ύψους 95 εκατομμυρίων δολαρίων, εξαιτίας της κατακόρυφης πτώσης στην παραγωγή. Αξίζει να σημειωθεί ότι τη διαχείριση του αγωγού έχει η κοινοπραξία Akakus, στην οποία συμμετέχουν ο κρατικός φορέας της Λιβύης μαζί με ευρωπαϊκούς ενεργειακούς κολοσσούς, όπως η Repsol, η TotalEnergies, η OMV και η Equinor (πρώην Statoil).
Διεθνής ανησυχία για την αστάθεια
Η νέα αυτή δολιοφθορά επανέφερε στο προσκήνιο την εύθραυστη εικόνα της χώρας, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα πετρελαίου στην Αφρική. Άμεση ήταν η αντίδραση από την Αποστολή Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη (UNSMIL), η οποία εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για τα συχνά περιστατικά αποκλεισμών. Όπως υπογράμμισε ο οργανισμός, τέτοιου είδους ενέργειες πλήττουν καίρια τη βασική πηγή εσόδων των πολιτών, διογκώνουν τις ανάγκες για εισαγωγή καυσίμων και επιβαρύνουν δραματικά τα δημόσια οικονομικά.
Το πολιτικό παρασκήνιο και ο έλεγχος των κοιτασμάτων
Αν και η πετρελαϊκή εταιρεία δεν αποκάλυψε την ταυτότητα ή τα αιτήματα των ενόπλων που προκάλεσαν το κλείσιμο, το επεισόδιο αναδεικνύει το βαθύ πολιτικό ρήγμα που ταλανίζει τη Λιβύη από το 2011. Η χώρα παραμένει διοικητικά διαιρεμένη ανάμεσα σε δύο αντίπαλες πόλους εξουσίας:
- Την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση στην Τρίπολη, υπό τον πρωθυπουργό Αμπντελχαμίντ Ντμπάιμπα.
- Τη διοίκηση στο ανατολικό τμήμα, την οποία ελέγχει ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ.
Αν και το κοίτασμα Ας Σαράρα βρίσκεται στα νοτιοδυτικά, εντάσσεται στην ευρύτερη σφαίρα επιρροής του στρατάρχη Χαφτάρ, ο οποίος διατηρεί τον έλεγχο των κυριότερων ενεργειακών υποδομών της χώρας, χρησιμοποιώντας τες συχνά ως μοχλό πίεσης στο γεωπολιτικό σκάκι της περιοχής.
