ΗΠΑ: Ραγδαίες εξελίξεις καταγράφονται στη Μέση Ανατολή, καθώς σύμφωνα με το αμερικανικό Axios, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη βρίσκονται πιο κοντά από ποτέ σε μια συμφωνία-πλαίσιο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση του πολέμου και επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων Reuters και Associated Press μεταδίδουν ότι στον Λευκό Οίκο επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία, ενώ διπλωματικές πηγές κάνουν λόγο για ένα «μνημόνιο μιας σελίδας» που θα περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr, διεθνείς αναλυτές από τη Γερμανία και τη Γαλλία εκτιμούν ότι η παγκόσμια αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή που μπορεί να αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ο Γερμανός αναλυτής Klaus Richter και ο Γάλλος γεωπολιτικός ειδικός Pierre Lambert μιλώντας στο tilegrafimanews.gr τόνισαν ότι «για πρώτη φορά μετά από μήνες συγκρούσεων, διαφαίνεται ένα παράθυρο διπλωματικής εξόδου που θα μπορούσε να αποτρέψει γενικευμένη ανάφλεξη».
Τι προβλέπει η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν
Κατά το δημοσίευμα του Axios, η υπό διαμόρφωση συμφωνία προβλέπει:
• μορατόριουμ του Ιράν στον πυρηνικό εμπλουτισμό,
• σταδιακή άρση αμερικανικών κυρώσεων,
• αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων δισεκατομμυρίων δολαρίων,
• χαλάρωση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ,
• ενισχυμένους ελέγχους από επιθεωρητές του ΟΗΕ.
Διπλωματικές πηγές που επικαλούνται τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων AFP και DW σημειώνουν ότι οι συνομιλίες έχουν φτάσει στο πιο προχωρημένο στάδιο από την έναρξη της κρίσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για μορατόριουμ διάρκειας 12 έως 15 ετών στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη είχε προτείνει πενταετή περίοδο περιορισμών, ενώ οι ΗΠΑ ζητούσαν αρχικά 20ετή δέσμευση.
Στο τραπέζι και το Ορμούζ
Κομβικό σημείο των διαπραγματεύσεων παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο ποσοστό της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Αναλυτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμούν ότι οποιαδήποτε συμφωνία που θα διασφαλίζει ελεύθερη διέλευση πλοίων στην περιοχή θα λειτουργήσει θετικά στις διεθνείς αγορές και στις τιμές του πετρελαίου.
Το Ιράν φέρεται επίσης διατεθειμένο να δεχθεί αιφνιδιαστικούς ελέγχους σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η μεταφορά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού εκτός της χώρας.
Πιθανή συνάντηση σε Γενεύη ή Ισλαμαμπάντ
Οι επόμενες 48 ώρες θεωρούνται καθοριστικές, καθώς η Ουάσινγκτον αναμένει επίσημες απαντήσεις από την ιρανική πλευρά στα βασικά σημεία του προσχεδίου.
Οι συνομιλίες ενδέχεται να συνεχιστούν είτε στη Γενεύη είτε στο Ισλαμαμπάντ, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς στρατιωτικών επιχειρήσεων ή αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ σε περίπτωση κατάρρευσης των διαπραγματεύσεων.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να «παγώσει» την Επιχείρηση Ελευθερία συνδέεται άμεσα με την πρόοδο που έχει καταγραφεί στις μυστικές επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Στη διεθνή διπλωματική σκηνή επικρατεί έντονη κινητικότητα, καθώς κυβερνήσεις, ενεργειακοί κολοσσοί και χρηματοπιστωτικές αγορές παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις, φοβούμενοι είτε μια ιστορική συμφωνία είτε μια νέα επικίνδυνη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
