ΗΠΑ–Ιράν: Σε μία από τις κρισιμότερες καμπές της εισέρχεται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καθώς η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ συνεχίζει τις επιθέσεις εναντίον ιρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πολύ μεγαλύτερης επιχείρησης.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Την ίδια ώρα, το Ισραήλ επανεξετάζει τη στάση του, με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να συγκαλεί σύσκεψη εθνικής ασφάλειας, εν μέσω εκτιμήσεων ότι το Τελ Αβίβ θα μπορούσε να συμμετάσχει σε νέα συντονισμένη δράση κατά της Τεχεράνης.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε τη 13η συνεχόμενη νύχτα πληγμάτων στο Ιράν. Οι επιχειρήσεις φέρεται να επικεντρώθηκαν σε στρατιωτικά κέντρα διοίκησης, εγκαταστάσεις αποθήκευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, παράκτια συστήματα επιτήρησης και ναυτικές υποδομές. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι στόχος είναι η προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας και η διατήρηση της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ.
Η απειλή Τραμπ και το νέο μέτωπο των Χούθι
Η νέα κλιμάκωση ήρθε μετά τις επιθέσεις των Χούθι εναντίον δύο σαουδαραβικών πετρελαιοφόρων στην Ερυθρά Θάλασσα. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε ευθέως το Ιράν ότι βρίσκεται πίσω από τη δράση της οργάνωσης και προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαντήσουν με σφοδρά στρατιωτικά αντίποινα, εφόσον συνεχιστούν τα πλήγματα κατά πλοίων.
Οι Χούθι επιχειρούν να μεταφέρουν την πίεση από τα Στενά του Ορμούζ στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δημιουργώντας δεύτερο σημείο ασφυξίας για τη διεθνή ναυτιλία. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και αύξησε τους φόβους για επιβάρυνση του παγκόσμιου εμπορίου, του πληθωρισμού και του κόστους μεταφοράς προϊόντων. (Reuters)
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε παράλληλα ότι ζημιές σε πλοία και φορτία από ιρανικές ή φιλοϊρανικές επιθέσεις θα καλύπτονται με δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια που βρίσκονται υπό αμερικανικό έλεγχο. Δεν εξήγησε, ωστόσο, ποιος νομικός και διοικητικός μηχανισμός θα επιτρέψει την εφαρμογή αυτής της απόφασης.
Τι σχεδιάζει το Ισραήλ
Στο Ισραήλ, η συνεδρίαση που συγκαλεί ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σε αυτή αναμένεται να εξεταστούν η πορεία των αμερικανικών επιχειρήσεων, οι ιρανικές δυνατότητες αντιποίνων και οι κίνδυνοι για το ισραηλινό έδαφος.
Η ισραηλινή ηγεσία έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και ότι καμία διεθνής συμφωνία δεν μπορεί να περιορίσει το δικαίωμα του Ισραήλ να ενεργεί για την ασφάλειά του. Ο Νετανιάχου έχει επίσης προειδοποιήσει την Τεχεράνη ότι οποιαδήποτε επίθεση στο Ισραήλ δεν θα μείνει αναπάντητη.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το Τελ Αβίβ θα συμμετάσχει άμεσα σε μια διευρυμένη αμερικανική επιχείρηση ή εάν θα αναλάβει διαφορετικό ρόλο, πλήττοντας στόχους που θεωρεί άμεση απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια. Μια νέα ισραηλινή εμπλοκή θα μπορούσε να οδηγήσει το Ιράν σε επιθέσεις με πυραύλους και drones, αλλά και σε ενεργοποίηση οργανώσεων που συνδέονται με την Τεχεράνη.
Οι εκτιμήσεις του tilegrafimanews.gr
Σύμφωνα με τη γεωπολιτική ανάλυση του tilegrafimanews.gr, η Ουάσιγκτον βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο στρατηγικό δίλημμα. Μια μαζική επίθεση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή φθορά στις στρατιωτικές και ναυτικές δυνατότητες του Ιράν, χωρίς όμως να εγγυάται την κάμψη της ιρανικής ηγεσίας.
Αντίθετα, υπάρχει ο κίνδυνος η Τεχεράνη να διευρύνει τις επιχειρήσεις της σε ολόκληρο τον Κόλπο, στοχεύοντας βάσεις, ενεργειακές εγκαταστάσεις και εμπορικές οδούς. Ακόμη και περιορισμένες επιθέσεις μπορούν να αναγκάσουν τις ΗΠΑ να αυξήσουν τη στρατιωτική τους παρουσία και να εμπλακούν σε έναν πόλεμο με απρόβλεπτη διάρκεια.
Η δεύτερη μεγάλη ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο λανθασμένου υπολογισμού. Μια επίθεση με πολλούς νεκρούς σε αμερικανική βάση, ένα πλήγμα σε ισραηλινή πόλη ή η βύθιση μεγάλου εμπορικού πλοίου θα μπορούσαν να προκαλέσουν αντίδραση πολύ μεγαλύτερης κλίμακας.
Ο συναγερμός του ΟΗΕ
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει απευθύνει επανειλημμένες εκκλήσεις για άμεση αποκλιμάκωση. Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες έχει προειδοποιήσει ότι η σύγκρουση κινδυνεύει να υπερβεί ακόμη και τα όρια που οι ίδιοι οι εμπλεκόμενοι θεωρούσαν αδιανόητα, ζητώντας αυτοσυγκράτηση, προστασία των αμάχων και επανέναρξη της διπλωματικής προσπάθειας.
Οι προειδοποιήσεις γίνονται ακόμη πιο δραματικές μετά τις αναφορές για νεκρούς και τραυματίες από αμερικανικά πλήγματα στη Χουζεστάν, καθώς και για εκρήξεις σε διαφορετικές περιοχές του Ιράν. Οι πληροφορίες για τον πλήρη απολογισμό παραμένουν δύσκολο να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα, λόγω των περιορισμών στην ενημέρωση και της έντονης πολεμικής προπαγάνδας.
Ο κίνδυνος μιας περιφερειακής αλυσιδωτής αντίδρασης
Το Ιράν δηλώνει ότι θα συνεχίσει τα αντίποινα για όσο διάστημα διαρκούν οι αμερικανικές επιθέσεις. Παράλληλα, χώρες όπως η Ιορδανία και το Κουβέιτ βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού, καθώς πύραυλοι και drones έχουν κινηθεί προς την επικράτεια ή τον εναέριο χώρο τους.
Η διεύρυνση των επιθέσεων αυξάνει την πιθανότητα να εμπλακούν κράτη που μέχρι σήμερα προσπαθούν να κρατήσουν αποστάσεις. Οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οι ενεργειακές υποδομές των αραβικών χωρών και τα μεγάλα λιμάνια της περιοχής αποτελούν πιθανούς στόχους σε περίπτωση ολοκληρωτικής κλιμάκωσης.
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Τεχεράνης. Αγγίζει άμεσα την ασφάλεια του Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, τις χώρες του Κόλπου, την Ερυθρά Θάλασσα και δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα στον κόσμο.
Οι επόμενες αποφάσεις του Τραμπ και του Νετανιάχου θα δείξουν εάν η περιοχή οδηγείται σε μια νέα, πολύ μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση ή εάν θα αναζητηθεί την τελευταία στιγμή ένας δρόμος αποκλιμάκωσης. Μέχρι τότε, ολόκληρη η Μέση Ανατολή παραμένει πάνω σε μία εξαιρετικά εύφλεκτη γραμμή αντιπαράθεσης.
