Ο Καναδός πρωθυπουργός Mαρκ Κάρνει και ο Φινλανδός πρόεδρος Aλεξάντερ Στουμπ γεννήθηκαν με διαφορά τριών ετών και 4.000 μιλίων.
Όμως η νέα διεθνής τάξη που βασίζεται πλέον στους κανόνες του Τραμπ (Trump), τους έχει φέρει κοντά ως τους πνευματικούς ηγέτες ενός νέου αντίρροπου κινήματος, που προσφέρει έναν τρόπο στους φιλελεύθερους κεντρώους να επιβιώσουν από την «καταιγίδα», σημειώνει το Politico.
Ευθυγραμμίζονται όλο και περισσότερο στη διεθνή σκηνή -παρευρισκόμενοι ο ένας στις ομιλίες του άλλου και ανταλλάσσοντας απόψεις για τη διαλυμένη παγκόσμια τάξη και το πώς οι μικρότερες χώρες μπορούν να συνεργαστούν καλύτερα στην άμυνα και την οικονομία, μιλώντας συχνά κατ’ ιδίαν αλλά και μέσω τηλεφώνου και μηνυμάτων.
Τον περασμένο μήνα, όταν βρέθηκαν ταυτόχρονα στο Λονδίνο, αντάλλαξαν μηνύματα και κανονίσαν να πάνε για τρέξιμο μαζί στο Hyde Park, προς έκπληξη των συνοδειών τους.
«Μιλάμε και στέλνουμε μηνύματα αρκετά συχνά», δήλωσε ο Στουμπ, αθλητής του τριάθλου, στο Ελσίνκι λίγες ημέρες αργότερα. «Γράφουμε ο ένας στον άλλον, προσπαθούμε να σκεφτούμε τι συμβαίνει στον κόσμο -είναι τέτοιας φύσης η φιλία μας. Και καμιά φορά μπορούμε να πάμε και για τρέξιμο, που είναι ωραίο», σημείωσε.
«Δεν πρόκειται να συμμετάσχω σε αγώνες τριάθλου με τον Στουμπ, θα ήταν αρκετά ντροπιαστικό για μένα», είπε ο Κάρνεϊ όταν ρωτήθηκε για τη φιλία τους καθώς ο Φινλανδός πρόεδρος έφτανε στην Οτάβα. «Είναι ένας αξιοσημείωτος άνθρωπος με πολλά ταλέντα», τόνισε.
Ο Κάρνεϊ πρόσθεσε ότι εκτιμά «τη βαθιά σχέση» και την «ευθυγράμμιση» μεταξύ τους «σε ένα τεράστιο εύρος ζητημάτων». Μαζί, είπε, οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν τη « διεθνή αταξία, ώστε να οικοδομήσουν ένα καλύτερο σύστημα που να λειτουργεί για τους ανθρώπους του Καναδά, της Φινλανδίας και ολόκληρου του πλανήτη».
Εχθρικοί γείτονες
Σήμερα, Καναδοί και Φινλανδοί αντιμετωπίζουν από έναν εχθρικό και απρόβλεπτο γείτονα, γεγονός που ανεβάζει τη σημασία της διπλωματίας σε υπαρξιακά επίπεδα.
Οι ΗΠΑ, υπερδύναμη νότια του Καναδά, κάνουν σχέδια περί ενσωμάτωσης της χώρας ως 51ης πολιτείας και έχουν ξεκινήσει έναν οικονομικά επιζήμιο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ο ανατολικός γείτονας της Φινλανδίας, η Ρωσία, βρίσκεται τέσσερα χρόνια σε πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, απειλώντας τη Βαλτική και στοχεύοντας χώρες σε όλη την Ευρώπη με υβριδικές επιθέσεις.
Ο Στουμπ, 58 ετών, φιλελεύθερος συντηρητικός με δύο παιδιά, και ο Κάρνεϊ, 61 ετών, ηγέτης των Φιλελευθέρων του Καναδά και πατέρας τεσσάρων κοριτσιών, βρίσκονται στην εξουσία σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη περίοδο για τον πλανήτη.
Άτομο που τους έχει δει μαζί ανέφερε ότι υπάρχει «πολύ καλή χημεία» μεταξύ τους. «Μοιράζονται έναν κοινό τρόπο σκέψης και τις αξίες τους, αλλά έχουν και μια πρακτική νοοτροπία προσανατολισμένη στην εύρεση λύσεων», είπε.
Αυτή την εβδομάδα, ο Στουμπ επισκέπτεται την Οτάβα, όπου οι δύο άνδρες θα συνεχίσουν τις συζητήσεις τους από κοντά. Σε συναντήσεις και ιδιωτικό δείπνο εργασίας, αναμένεται να εξετάσουν την κατάσταση στον πλανήτη, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου τερματισμού των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, καθώς και τον αντίκτυπο της ταραχώδους δεύτερης θητείας του Tραμπ`.
Καθώς οι διατλαντικές σχέσεις βυθίζονται σε κρίση, το μέλλον αυτού που κάποτε ονομαζόταν φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη μπορεί να εξαρτηθεί από τις ιδέες που συζητούν αυτοί οι δύο.
Αντιμετωπίζοντας τον Tραμπ
Ο Στουμπ και ο Κάρνεϊ αγαπούν το χόκει. Είναι και οι δύο διανοούμενοι, με σημαντικές επιτυχίες εκτός πολιτικής -ο Κάρνεϊ ως κεντρικός τραπεζίτης και ο Στουμπ στη διπλωματία, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον αθλητισμό.
«Τον εκτιμώ πολύ -είναι από τους πιο οξυδερκείς πνευματικά ηγέτες σήμερα», είπε ο Στουμπ για τον Κάρνεϊ. «Έχουμε παρόμοιο υπόβαθρο, με τη διαφορά ότι εκείνος είναι οικονομολόγος και εγώ λάτρης των διεθνών σχέσεων. Και οι δύο έχουμε διδακτορικά και αγαπάμε το χόκεϊ», πρόσθεσε.
Ωστόσο, ως προς τον Tραμπ, οι εμπειρίες τους διαφέρουν.
Ο Κάρνεϊ ανέλαβε το 2025 υποσχόμενος να αντισταθεί στον Αμερικανό πρόεδρο και να υπερασπιστεί την κυριαρχία του Καναδά. Ο Στουμπ, αντίθετα, απέκτησε τη φήμη του «ψιθυριστή του Tραμπ» στην Ευρώπη, λόγω της προσωπικής του σχέσης μαζί του.
Παρά τον μικρό πληθυσμό της Φινλανδίας (5,6 εκατομμύρια), ο Στουμπ έχει ασκήσει δυσανάλογη επιρροή στην Ουάσινγκτον, αν και δηλώνει ότι επικοινωνεί λιγότερο συχνά με τον Tραμπ μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το 2026 χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές αναταράξεις «τύπου Tραμπ», από τη Βενεζουέλα έως τη Γροιλανδία και τώρα το Ιράν.
Ταυτόχρονα, είναι η χρονιά που ο Κάρνεϊ και ο Στουμπ αναδεικνύονται ως ηγέτες που προσπαθούν να χαράξουν μια πορεία επιβίωσης για τους συμμάχους σε μια επικίνδυνη νέα εποχή.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Κάρνεϊ δήλωσε:
«Σταματήστε να επικαλείστε τη διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες σαν να λειτουργεί ακόμη. Πείτε το όπως είναι: ένα σύστημα εντεινόμενου ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων».
Και παρέπεμψε στον Στουμπ για τη λύση:
«Η νέα μας προσέγγιση βασίζεται σε αυτό που ο Αλεξάντερ Στουμπ αποκαλεί “ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες”».
Συνεργασία των «μεσαίων δυνάμεων»
Και οι δύο πιστεύουν ότι η απάντηση βρίσκεται στη συνεργασία μικρότερων και μεσαίων χωρών.
Στο πλαίσιο του NATO, ο Στουμπ θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να ενισχύσουν τη συλλογική τους άμυνα, ακόμη και αν οι ΗΠΑ αποσυρθούν από τη συμμαχία.
Πρότεινε μάλιστα στον Κάρνεϊ να εξετάσει την ένταξη του Καναδά στην Ευρωπαϊκή Ένωση -ιδέα που εμφανίζεται συχνά στη δημόσια συζήτηση.
Ο Κάρνεϊ δεν τη θεωρεί ρεαλιστική, αλλά επιδιώκει στενότερους δεσμούς σε εμπόριο και ασφάλεια.
Παράλληλα, ο Καναδάς διαφοροποιεί τις συμμαχίες του, με συμφωνίες με χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία.
Όρια και αντοχή
Υπάρχουν όμως και όρια, καθώς ο Καναδάς και η Φινλανδία δεν είναι υπερδυνάμεις.
Ο Στουμπ προτείνει μια «φινλανδική» στάση αντοχής («sisu»): ψυχραιμία, ανθεκτικότητα και προσαρμογή.
Ο Κάρνεϊ, από την πλευρά του, δίνει έμφαση σε μικρές καθημερινές πράξεις αλληλεγγύης -όπως η στήριξη εγχώριων προϊόντων- που ενισχύουν τη συλλογική δύναμη.
Ίσως η κοινή τους οπτική να σχετίζεται και με τη γεωγραφία: οι πόλεις καταγωγής τους βρίσκονται στον ίδιο παράλληλο, στις 60 μοίρες βόρεια.
Σε περιοχές όπου ο χειμώνας είναι σκληρός, η αντοχή δεν είναι απλώς ιδέα -είναι τρόπος ζωής.
Και ίσως αυτή η αντοχή να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται ο κόσμος σήμερα
