Κίνα: Σε μία από τις πιο κρίσιμες διπλωματικές κινήσεις των τελευταίων εβδομάδων στη Μέση Ανατολή, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί εμφανίστηκε αποφασισμένος να διατηρήσει ανοικτό τον δίαυλο συνομιλιών με τις ΗΠΑ, την ώρα που το Πεκίνο αναλαμβάνει όλο και πιο ενεργό ρόλο στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης- tilegrafimanews.gr
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν διεθνή μέσα όπως το Reuters, το CNN International και το Financial Times, η συνάντηση του Αραγτσί με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Ουάνγκ Γι δεν ήταν μία τυπική διπλωματική επαφή, αλλά μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αποκλιμάκωσης που εξελίσσεται παρασκηνιακά μεταξύ Ουάσινγκτον, Τεχεράνης και Πεκίνου.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ εμφανίστηκε προσεκτικός αλλά σαφής. «Θέλουμε μια δίκαιη και συνολική συμφωνία με τις ΗΠΑ», δήλωσε, στέλνοντας μήνυμα ότι η Τεχεράνη δεν επιθυμεί περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, αλλά ούτε και μια συμφωνία υπό καθεστώς πίεσης.
Το Πεκίνο παίζει πλέον ρόλο “μεσολαβητή”
Η παρέμβαση της Κίνας θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη. Το Πεκίνο επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας στη Μέση Ανατολή, αξιοποιώντας τις στενές οικονομικές και ενεργειακές του σχέσεις με το Ιράν.
Διπλωματικές πηγές που μίλησαν στο TelegramNews.gr εκτιμούν ότι η κινεζική ηγεσία φοβάται πλέον σοβαρά αποσταθεροποίηση στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, η οποία θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις διεθνείς αγορές ενέργειας και να επηρεάσει ευθέως την κινεζική οικονομία.
Ο Ουάνγκ Γι επανέλαβε τη στήριξη της Κίνας στο δικαίωμα του Ιράν να χρησιμοποιεί πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς, ενώ παράλληλα κάλεσε όλες τις πλευρές να επιστρέψουν άμεσα στις διαπραγματεύσεις. Η θέση αυτή ευθυγραμμίζεται και με τις πρόσφατες αναφορές του ΟΗΕ για την ανάγκη αποφυγής νέας στρατιωτικής κρίσης στην περιοχή.
Οι ΗΠΑ αναζητούν «συμφωνία περιορισμένης διάρκειας»
Διεθνείς αναλυτές εκτιμούν ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει πλέον ένα μεταβατικό μοντέλο συμφωνίας με χρονικό ορίζοντα 10 έως 15 ετών, το οποίο θα περιλαμβάνει:
• περιορισμό εμπλουτισμού ουρανίου,
• αυστηρό καθεστώς επιθεωρήσεων,
• σταδιακή άρση οικονομικών κυρώσεων,
• εγγυήσεις για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να θέλει άμεση σταθεροποίηση πριν η κατάσταση οδηγηθεί ξανά σε ανοιχτή σύγκρουση. Σύμφωνα με αναλύσεις του BBC και της European Commission, η παρατεταμένη ένταση έχει ήδη επηρεάσει τις διεθνείς τιμές πετρελαίου, το παγκόσμιο εμπόριο και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Γερμανοί και Γάλλοι αναλυτές βλέπουν “παράθυρο συμφωνίας”
Στο TelegramNews.gr μίλησαν ο Γερμανός γεωπολιτικός αναλυτής Klaus Richter και ο Γάλλος ειδικός διεθνών σχέσεων Pierre Lambert, οι οποίοι εκτιμούν ότι για πρώτη φορά μετά από μήνες υπάρχει πραγματικό παράθυρο αποκλιμάκωσης.
Ο Klaus Richter υποστήριξε ότι «η Κίνα δεν θέλει μια ανεξέλεγκτη Μέση Ανατολή, διότι η ενεργειακή της ασφάλεια εξαρτάται απόλυτα από τη σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο». Όπως εξήγησε, το Πεκίνο επιδιώκει να εμφανιστεί ως παγκόσμιος ειρηνοποιός απέναντι στη δυτική στρατιωτική στρατηγική.
Από την πλευρά του, ο Pierre Lambert σημείωσε ότι «οι ΗΠΑ δείχνουν πλέον πιο διατεθειμένες να αποδεχθούν έναν συμβιβασμό περιορισμένης διάρκειας, αρκεί να παγώσει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα».
Ο φόβος για νέα ενεργειακή κρίση
Οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με αγωνία κάθε εξέλιξη. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν το πιο ευαίσθητο γεωπολιτικό σημείο στον κόσμο, καθώς από εκεί περνά σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου.
Οποιαδήποτε νέα στρατιωτική ανάφλεξη θα μπορούσε να προκαλέσει νέο ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη, με επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία. Στο Υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, ενώ κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι υπάρχει συνεχής συντονισμός με ευρωπαϊκούς θεσμούς και συμμάχους.
Παράλληλα, σύμφωνα με πηγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Βρυξέλλες πιέζουν για διπλωματική λύση, φοβούμενες νέα έκρηξη πληθωρισμού και ενεργειακής ανασφάλειας μέσα στο καλοκαίρι.
Η Τεχεράνη ζητά εγγυήσεις
Το Ιράν, πάντως, εμφανίζεται επιφυλακτικό. Η Τεχεράνη απαιτεί σαφείς εγγυήσεις ότι οι ΗΠΑ δεν θα αποχωρήσουν ξανά μονομερώς από συμφωνία, όπως συνέβη τα προηγούμενα χρόνια.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για “σκληρές αλλά εποικοδομητικές” συνομιλίες, ενώ διπλωματικοί κύκλοι θεωρούν ότι οι επόμενες 10 ημέρες θα είναι απολύτως καθοριστικές.
