ΟΗΕ: Τα κράτη έχουν νομική υποχρέωση να παράσχουν γενικευμένες αποζημιώσεις για τις βλάβες που προκάλεσαν με την άμεση ή έμμεση ανάμιξή τους στο διατλαντικό δουλεμπόριο Αφρικανών που οδηγήθηκαν στη δουλεία, ανακοίνωσε σήμερα σε σύστασή της η Επιτροπή του ΟΗΕ για την εξάλειψη των φυλετικών διακρίσεων (CERD).
Προτείνοντας μια νέα ερμηνεία της Διεθνούς Σύμβασης του 1969 για την εξάλειψη όλων των μορφών φυλετικών διακρίσεων, το όργανο για την επιτήρηση της εφαρμογής της συνθήκης κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «τα κράτη που είναι μέρη της συνθήκης οφείλουν να θέσουν σε εφαρμογή γενικευμένα μέτρα επανόρθωσης για τα πρόσωπα αφρικανικής καταγωγής».
Το έγγραφο αυτό, το οποίο εγκρίθηκε την περασμένη εβδομάδα και δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, μπορεί να αποτελέσει ένα νέο εργαλείο για την υποστήριξη αιτημάτων αποζημιώσεων. Πρόκειται για «μια καθοριστική στιγμή», διαβεβαίωσε το Γαλλικό Πρακτορείο η Πέλα Μπόκερ-Γουίλσον, μέλος της επιτροπής.
Έχοντας αναλάβει το έργο της επιτήρησης της εφαρμογής της Συνθήκης για τις Φυλεκτικές Διακρίσεις από τα 182 κράτη που την έχουν υπογράψει, οι 18 ανεξάρτητοι ειδικοί της CERD πρότειναν μια νέα ερμηνεία αυτής της συνθήκης.
Μεταξύ αυτών που έχουν υπογράψει τη σύμβαση περιλαμβάνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Πορτογαλία και άλλες χώρες που ήταν αναμιγμένες στο δουλεμπόριο, στο πλαίσιο του οποίου, από τον 16ο ως τον 19ο αιώνα, εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά οδηγήθηκαν με τη βία στην Αμερική για να δουλέψουν μέσα σε απάνθρωπες συνθήκες που συχνά τους οδηγούσαν στον θάνατο.
Σε μερικές από αυτές τις χώρες, οι μαύροι συνεχίζουν να είναι αντιμέτωποι με διακρίσεις και τη φτώχεια. «Η αντιπαράθεση με την ιστορική δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι αποκομμένη από τη μάχη εναντίον των σύγχρονων φυλετικών διακρίσεων», δήλωσε η Μπόκερ-Γουίλσον.
«Αλλαγή παραδείγματος»
Αυτή η δικηγόρος από τη Λιβερία, εξειδικευμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα, εκτιμά ότι αυτή η νέα ερμηνεία εισάγει «μια αλλαγή παραδείγματος» στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την επανορθωτική δικαιοσύνη, μετατρέποντάς την από απλή ιστορική ευθύνη σε νομική υποχρέωση.
Διευκρινίζει ότι έτσι τα κράτη είναι πλέον υποχρεωμένα να λαμβάνουν «ενεργά μέτρα για να αποκαταστήσουν την αξιοπρέπεια, τη δικαιοσύνη και την ισότητα που αξίζουν τα πρόσωπα αφρικανικής καταγωγής».
Μολονότι αυτή η «γενική σύσταση αρ. 40» δεν αποτελεί νομικά υποχρεωτικό έγγραφο, η Μπόκερ-Γουίλσον δήλωσε ότι διαθέτει σημαντικό κανονιστικό κύρος, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ερμηνευτικό εργαλείο από τους αξιωματούχους για να καθοδηγηθεί ο δικαστικός έλεγχος από τα δικαστήρια, καθώς και για την υποστήριξη δικαστικών διαφορών.
Αυτή η νέα ανάλυση έρχεται μετά την υιοθέτηση τον Μάρτιο από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ μιας ιστορικής απόφασης που αναγνωρίζει το διατλαντικό δουλεμπόριο ως «το πιο σοβαρό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας», παρά την αντίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών και ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών.
Ερωτηθείσα για τον τρόπο με τον οποίο περιμένει να αντιδράσει η Ουάσινγκτον σ’ αυτή τη νέα απόφαση της επιτροπής, η Μπόκερ-Γουίλσον δήλωσε ότι περιμένει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες χώρες «θα υποδεχθούν ευνοϊκά» το έγγραφο. Υπενθύμισε ότι η τελευταία εξέταση του σεβασμού της συνθήκης από τις ΗΠΑ, το 2022, είχε φανερώσει «επίμονες δυσχέρειες στην εφαρμογή των υποχρεώσεών τους», κυρίως τις φυλετικές ανισόττητες στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης και τη φυλετική στοχοποίηση.
Το έγγραφο αυτό, εξήγησε, «θα προσφέρει πολύτιμο προσανατολισμό όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να απαντήσουν σ’ αυτές τις ανησυχίες με συγκεκριμένα, συντονισμένα και μετρήσιμα μέτρα με στόχο να διαλύσουν τις διαρθρωτικές ανισότητες, τις φυλετικές ιεραρχήσεις και τις θεσμικές πρακτικές που είναι ριζωμένες στα κατάλοιπα της δουλείας και της αποκιοκρατίας».
Αν και η εκστρατεία υπέρ της αποκαταστατικής δικαιοσύνης επικεντρώνεται κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Μπόκερ-Γουίλσον υπογράμμισε πως πρόκειται για μια «παγκόσμια πρωτοβουλία».
Το διατλαντικό δουλεμπόριο «παραμόρφωσε τις παγκόσμιες οικονομικές σχέσεις ανακατανέμοντας έναν άδικα συσσωρευμένο πλούτο μέσω των κοινωνιών και των συνόρων, καταμερίζοντας τις ευθύνες για τα διαρκή αποτελέσματά του», υπογραμμίζεται στο έγγραφο.
Τα κράτη δεσμεύονται από τη σύμβαση «να λαμβάνουν ειδικά μέτρα για να εξαλείψουν τον δομικό ρατσισμό και τις ανισότητες που απορρρέουν από το διατλαντικό δουλεμπόριο», υπενθυμίζει το έγγραφο.
Επιμένει επίσης στην υποχρέωση των κρατών να εξασφαλίζουν ότι «τα αρμόδια εθνικά δικαστήρια και άλλοι κρατικοί θεσμοί μπορούν να επιβάλλουν αρμόζουσες μορφές αποζημίωσης και τα πρόσωπα αφρικανικής καταγωγής μπορούν να έχουν αποτελεσματική πρόσβαση στις κατάλληλες διαδικασίες».
Από το σχολείο ως το πανεπιστήμιο, το έγγραφο συνιστά «να διεξαχθούν έρευνες σχετικά με το διατλαντικό δουλεμπόριο και να αποκαλυφεί όλη η αλήθεια».
Πηγή: skai.gr
