Ιράν και Ομάν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για νέο καθεστώς ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, με τη δημιουργία κεντρικής ασφαλούς διαδρομής για τα πλοία και ειδικών μηχανισμών επιτήρησης της θαλάσσιας κυκλοφορίας. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, ο χάρτης της νέας διαδρομής έχει ήδη συμφωνηθεί και απομένουν τεχνικές λεπτομέρειες για την οριστικοποίηση της συμφωνίας.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι οι συνομιλίες με το Ομάν εξελίσσονται «ομαλά και εποικοδομητικά», με τις δύο πλευρές να επεξεργάζονται τις τελευταίες τεχνικές λεπτομέρειες της κοινής δήλωσης.
Βάσει του σχεδιασμού, οι υφιστάμενες διαδρομές θα αντικατασταθούν προσωρινά από μία κεντρική και ασφαλή διαδρομή, έως ότου εφαρμοστεί νέο σύστημα διαχωρισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης μηχανισμούς για την παρακολούθηση της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων, την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση θαλάσσιων εγκλημάτων, ενώ θα επιβάλλονται τέλη για τις παρεχόμενες υπηρεσίες.
Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες με το Ομάν, το Ιράν συνδέει την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού με την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ.
Ο Μπαγκάι υποστήριξε ότι η αναστολή της ναυσιπλοΐας είναι αποτέλεσμα της «επιθετικότητας» των ΗΠΑ και του Ισραήλ και ότι, όσο συνεχίζονται οι «εχθρικές ενέργειες», δεν μπορούν να διασφαλιστούν οι απαραίτητες συνθήκες για ασφαλή διέλευση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, για την επαναλειτουργία του Ορμούζ απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η διακοπή των αμερικανικών ενεργειών, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και η αποζημίωση για τις ζημιές. Επικαλούμενος την απόφαση 3314 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, χαρακτήρισε τον αποκλεισμό «εχθρική ενέργεια».
Κεντρικός ρόλος για Ιράν και Ομάν
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι Ιράν και Ομάν, ως τα δύο παράκτια κράτη, πρέπει να έχουν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση και την ασφάλεια του Στενού, συμπεριλαμβανομένων των μέτρων επιτήρησης και απομάκρυνσης ναρκών.
Ο Μπαγκάι υποστήριξε ακόμη ότι η νότια διαδρομή δεν ήταν ποτέ νόμιμη και ασφαλής, αποδίδοντας την έξαρση των συγκρούσεων από τις 17 Αυγούστου στην παραβίαση των συμφωνημένων υποχρεώσεων από τις ΗΠΑ και στη διέλευση εμπορικών και στρατιωτικών πλοίων με απενεργοποιημένα συστήματα εντοπισμού.
Όπως σημείωσε, στόχος των συνομιλιών με το Ομάν είναι μια βιώσιμη συμφωνία που θα διασφαλίζει την ασφάλεια σε αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό.
«Η περιοχή δεν χρειάζεται εξωτερικές δυνάμεις»
Ο Μπαγκάι συνέδεσε μάλιστα τις εξελίξεις στο Ορμούζ με την ευρύτερη ασφάλεια στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας ότι οι χώρες της περιοχής πρέπει να ενισχύσουν τη μεταξύ τους συνεργασία.
Ερωτηθείς αν η αμυντική συμφωνία μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν συνιστά ένα είδος «ισλαμικού ΝΑΤΟ», απάντησε ότι «δεν χρειαζόμαστε καμία εξωτερική δύναμη να παρεμβαίνει στην περιοχή μας».
Όπως είπε, η ένταση παραμένει, αλλά η Τεχεράνη ελπίζει ότι οι περιφερειακές χώρες θα αντλήσουν διδάγματα από τις εξελίξεις των τελευταίων ετών και θα εργαστούν για την ενίσχυση της συλλογικής ασφάλειας.
Βολές κατά των ΗΠΑ
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών κατηγόρησε παράλληλα τις ΗΠΑ ως παράγοντα ανασφάλειας στη Μέση Ανατολή.
«Η περιοχή δεν πρέπει να βρίσκεται υπό την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να επιτύχει ασφάλεια μέσω της Αμερικής», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσινγκτον παρέχει στο Ισραήλ την πολιτική και στρατιωτική στήριξη που του επιτρέπει να ενεργεί χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.
Κατά τον Μπαγκάι, χωρίς την αμερικανική υποστήριξη το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να συνεχίσει τις επιχειρήσεις του με τον ίδιο τρόπο, ενώ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει αποτελεσματικός μηχανισμός λογοδοσίας.
«Δεν υπάρχουν απευθείας συνομιλίες με τις ΗΠΑ»
Ο Μπαγκάι ξεκαθάρισε ότι δεν διεξάγονται απευθείας συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ και πως οι επαφές περιορίζονται σε ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω διαμεσολαβητών.
Όπως ανέφερε, οι αποφάσεις για τα επόμενα βήματα θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις, ενώ αυτή την περίοδο η ιρανική διπλωματία επικεντρώνεται στις συνομιλίες με το Ομάν για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Τόνισε, τέλος, ότι όλες οι σχετικές διπλωματικές κινήσεις γίνονται υπό την εποπτεία και σε συντονισμό με το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
Πηγή: skai.gr
