Ουκρανία: Στη Χερσώνα, οι στρατιώτες κάνουν έρευνες στα σπίτια και οι κάτοικοι ψάχνουν αγωνιωδώς για φάρμακα: όσοι απέμειναν σε αυτήν την πόλη, στη νότια Ουκρανία, παρουσίασαν στο Γαλλικό Πρακτορείο μια ζοφερή εικόνα της ζωής υπό ρωσική κατοχή.
Η Χερσώνα, που αριθμούσε 283.000 κατοίκους πριν από τον πόλεμο, βρίσκεται στις εκβολές του ποταμού Δνείπερου, κοντά στην προσαρτημένη Κριμαία. Είναι η μοναδική μεγάλη πόλης που κατάφερε μέχρι στιγμής να καταλάβει ο ρωσικός στρατός, στις 3 Μαρτίου.
Το Γαλλικό Πρακτορείο συγκέντρωσε τηλεφωνικά μαρτυρίες έξι κατοίκων της Χερσώνας, όπου δεν υπάρχει κανείς ανταποκριτής διεθνούς μέσου ενημέρωσης. Και οι έξι ζήτησαν να μην αποκαλυφθεί το επώνυμό τους, γιατί φοβούνται ότι θα υποστούν αντίποινα.
Σύμφωνα με τους κατοίκους, οι ρωσικές δυνάμεις μπλοκάρουν τις παραδόσεις τροφίμων και ανθρωπιστικής βοήθειας στη Χερσώνα ενώ αρχίζει να παρατηρείται έλλειψη φαρμάκων.
«Αν περάσουμε άλλον έναν μήνα έτσι δεν θα χρειάζεται πια να μας βομβαρδίσουν. Η πείνα και οι αρρώστιες θα κάνουν την ίδια δουλειά», είπε ο Κίριλο, οδηγός ασθενοφόρου.
Όλοι οι κάτοικοι που μίλησαν στο AFP είπαν επίσης ότι είδαν ή άκουσαν να μιλούν για «επισκέψεις» Ρώσων στρατιωτών σε διαμερίσματά. «Αναζητούν ανθρώπους τα ονόματα των οποίων βρίσκονται σε διάφορες λίστες. Μπαίνουν στα σπίτια, είναι ένοπλοι, δεν μπορείς να αντισταθείς», εξήγησε η Τετιάνα, υπάλληλος σε ένα πανεπιστήμιο.
Μια κάτοικος της γειτονικής πόλης Καχόφκα, που είναι επίσης υπό ρωσικό έλεγχο, είπε ότι οι Ρώσοι «συλλαμβάνουν ανθρώπους», κυρίως ντόπιους ακτιβιστές και απόστρατους. «Δεν ξέρουμε πού τους πηγαίνουν», είπε.
Άδεια φαρμακεία
Οι ΗΠΑ διαβεβαίωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι η Χερσώνα είναι «διαφιλονικούμενη πόλη» και το Κίεβο εξαπέλυσε επίθεση για να ανακτήσει τον έλεγχό της. Οι κάτοικοι όμως λένε ότι, μολονότι γίνονται μάχες στην περιφέρειά της, η πόλη είναι υπό τον έλεγχο της Μόσχας.
Παρ’ όλ’ αυτά, δεν έχουν αναφερθεί μεγάλες καταστροφές ή απώλειες λόγω των μαχών, όπως συμβαίνει στις άλλες πόλεις, στη Μαριούπολη ή το Τσερνίχιφ. Και παρά την παρουσία των ρωσικών δυνάμεων, οι κάτοικοι κατάφεραν να οργανώσουν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στην κεντρική πλατεία.
«Είμαστε υπό κατοχή, όμως παραμένουμε πάντα με την Ουκρανία», συνόψισε η Μαρία, μια 24χρονη πωλήτρια.
Οι κάτοικοι είπαν ότι βασική ανησυχία τους μετά την εμφάνιση των ρωσικών αρμάτων ήταν η υγειονομική κρίση που χειροτερεύει. Η ινσουλίνη και άλλα φάρμακα παρουσιάζουν έλλειψη από τις πρώτες εβδομάδες της κατοχής. «Τα ράφια των φαρμακείων είναι άδεια. Μόνο νερό υπάρχει», είπε ο Κίριλο. Εθελοντές πηγαίνουν στα σπίτια για να αγοράσουν φάρμακα ενώ τα ασθενοφόρα καλούνται μόνο σε περιπτώσεις πολύ μεγάλης ανάγκης επειδή «δεν υπάρχει πλέον βενζίνη», πρόσθεσε.
Τα αποθέματα τροφίμων μειώνονται συνεχώς. Υπάρχουν ακόμη κρέας και λαχανικά, σε τιμές διπλάσιες των κανονικών, αλλά τα ζυμαρικά και το κριθάρι σπανίζουν. «Δεν αφήνουν την ανθρωπιστική βοήθεια να φτάσει εδώ. Έναν μήνα τώρα, δεν έχουν γίνει παραδόσεις τροφίμων», είπε η Αλιόνα, που εργάζεται στον τομέα των επικοινωνιών.
Ερευνούν τα πάντα
Τις τελευταίες ημέρες κυκλοφορούσαν φήμες ότι στη Χερσώνα έχει εισαχθεί ως νόμισμα το ρούβλι, όμως οι κάτοικοι διαβεβαίωσαν ότι το νόμισμα που κυκλοφορεί είναι το ουκρανικό χρίβνια.
Αν και στην πόλη οι ημέρες κυλούν σχετικά ήσυχα, οι μάχες συνεχίζονται στο γειτονικό χωριό Τσορνομπάιφκα.
«Κάθε νύχτα ξυπνάμε με τον ήχο των πυρών. Είναι σαν ξυπνητήρι», είπε η Τετιάνα.
Οι ουκρανικές αρχές είπαν ότι στην Τσορνομπάιφκα σκοτώθηκε ένας Ρώσος στρατηγός και ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε ότι αυτή η μάχη «θα γραφτεί στην ιστορία».
Το Κίεβο ανέφερε επίσης αυτήν την εβδομάδα ότι ανέκτησε τον έλεγχο πολλών χωριών στην περιφέρεια της Χερσώνας. Σε όσα παραμένουν υπό ρωσικό έλεγχο, η ζωή έχει αλλάξει. Η Μαρία, που κατοικεί στην Καχόφκα, στις όχθες του Δνείπερου, είπε ότι δεν μπορεί πλέον να πηγαίνει στη δουλειά της, σε ένα κατάστημα επίπλων που βρίσκεται σε μια γειτονική πόλη: ο δρόμος περνάει από έναν σταθμό ελέγχου του ρωσικού στρατού.
«Ψάχνουν τα πάντα. Κοιτάνε το τηλέφωνό σου, τα μηνύματά σου, πρέπει να τα διαγράφεις όλα» είπε. Για αυτό οι κάτοικοι μετακινούνται μόνο «αν είναι απόλυτη ανάγκη».
Η Χερσώνα, είπε η νεαρή γυναίκα, δεν ήταν έτοιμη για την επίθεση που εξαπέλυσε η Ρωσία από την Κριμαία. Οι ρωσικές δυνάμεις έθεσαν αμέσως υπό τον έλεγχό τους τον υδροηλεκτρικό σταθμό της Καχόφκα.
Η Μαρία είναι ακόμη σοκαρισμένη από την επίθεση εκ μέρους μιας χώρας όπου ζει ο πατέρας της. «Ο πατέρας μου είναι στη Ρωσία και μου λέει ότι όλα είναι ψέματα», θρηνεί η νεαρή. Σταμάτησε να του τηλεφωνεί.
Φ.Γ.
