ΗΠΑ: Η πολιτική σύγκρουση γύρω από τα εμβόλια Covid-19 στις Ηνωμένες Πολιτείες παίρνει νέα τροπή, με τον πρώην πρόεδρο και εκ νέου υποψήφιο Ντόναλντ Τραμπ να αναδεικνύει σε ιδιωτικές συναντήσεις το πρόγραμμα Operation Warp Speed ως «κορωνίδα» της θητείας του, την ώρα που ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι τζούνιορ ανατρέπει την πρόσβαση σε εμβολιασμούς και περιορίζει τις άδειες κατεπείγουσας χρήσης. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις των δύο ανδρών δημιουργούν μια εκρηκτική πολιτική δυναμική που μπορεί να εξελιχθεί σε ανοιχτή ρήξη στον πυρήνα της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- tilegrafimanews.gr
Ο Τραμπ και το «καμάρι» της προεδρίας
Σε δείπνο με κορυφαίους δωρητές στο γκολφ κλαμπ του στο Νιου Τζέρσεϊ, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται –σύμφωνα με τη Wall Street Journal– να δήλωσε ότι το εμβόλιο κατά της Covid ήταν ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της προεδρίας του. Παρ’ όλα αυτά, αναγνώρισε ότι η πολιτική δυναμική τον κρατά σιωπηλό. «Δεν μπορώ να μιλήσω γι’ αυτό δημόσια, θα το χρησιμοποιήσουν εναντίον μου», φέρεται να είπε.
Η παρουσία του διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, στο ίδιο τραπέζι, θύμισε σε όλους τη σημασία του Operation Warp Speed, του προγράμματος που επέτρεψε στην κυβέρνηση να επιταχύνει την παραγωγή και τη διάθεση εμβολίων. Ωστόσο, στον δημόσιο λόγο, ο Τραμπ δείχνει να αποφεύγει να αγγίξει το θέμα, φοβούμενος αντιδράσεις στο εσωτερικό της συντηρητικής βάσης.
Η «γραμμή» Κένεντι στο Υπουργείο Υγείας
Την ίδια στιγμή, ο Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ, υφυπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών, ανακοίνωσε μέτρα που αλλάζουν ριζικά την πρόσβαση στα εμβόλια. Σύμφωνα με ανακοίνωση που ανάρτησε στο Υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών, οι πολίτες 5 έως 64 ετών θα δικαιούνται εμβόλιο μόνο εφόσον έχουν τουλάχιστον ένα υποκείμενο νόσημα.
Επιπλέον, οι άδειες κατεπείγουσας χρήσης που χρησιμοποιήθηκαν επί προεδρίας Μπάιντεν ανακαλούνται, ενώ τα εμβόλια των Moderna, Pfizer και Novavax παραμένουν διαθέσιμα μόνο σε υψηλού κινδύνου πληθυσμούς. «Θέλουμε η χορήγηση να βασίζεται σε εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή», ανέφερε ο Κένεντι.
Σεισμός στα CDC
Η νέα πολιτική κορυφώθηκε με την αποπομπή της διευθύντριας των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), Σούζαν Μονάρες, η οποία αρνήθηκε να υλοποιήσει κυβερνητικές οδηγίες που θεωρούσε ότι έθεταν σε κίνδυνο την επιστημονική ακεραιότητα του οργανισμού. Ακολούθησαν παραιτήσεις κορυφαίων επιστημόνων, μεταξύ των οποίων και του ελληνικής καταγωγής Δημήτρη Δασκαλάκη.
Το CDC πλέον καλείται να υλοποιήσει ένα φθινοπωρινό rollout τόσο για τα νέα εμβόλια Covid όσο και για τα αντιγριπικά, υπό συνθήκες βαθιάς αναταραχής. Παράλληλα, περιστατικό ένοπλης βίας έξω από το κτίριο του οργανισμού στην Ατλάντα, από άνδρα με αντιεμβολιαστικές θέσεις, ενίσχυσε το κλίμα ανασφάλειας.
Ο Κένεντι και η αμφισβήτηση των εμβολίων
Ο Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ, ιστορικός πολέμιος των εμβολίων, δεν κρύβει τις απόψεις του. Έχει καταργήσει την Επιτροπή Εμβολιασμών, έχει διορίσει στελέχη με γνωστές αντιεμβολιαστικές θέσεις και υπόσχεται να παρουσιάσει «ευρήματα» για τη σύνδεση εμβολίων με τον αυτισμό – θέση που έχει κατ’ επανάληψη διαψευστεί από την επιστημονική κοινότητα και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοια ρητορική υπονομεύει τη δημόσια υγεία, ιδίως σε μια περίοδο που η νέα παραλλαγή Stratus δείχνει αυξημένη μεταδοτικότητα.
Ασφαλιστικές, γιατροί και πολιτικό ρίσκο
Η νέα γραμμή δημιουργεί επιπλέον προβλήματα στο σύστημα υγείας. Οι ασφαλιστικές εταιρείες εμφανίζονται απρόθυμες να καλύψουν το κόστος των εμβολίων για όσους δεν ανήκουν στα «εγκεκριμένα» κριτήρια, ενώ οι γιατροί δηλώνουν ότι το πρόσθετο γραφειοκρατικό βήμα δυσκολεύει τους ασθενείς. Το Αμερικανικό Ιατρικό Σύλλογο (AMA) εξέδωσε ανακοίνωση εκφράζοντας «βαθιά ανησυχία» για την πρόσβαση σε βασικά εργαλεία δημόσιας υγείας.
Στον πολιτικό ορίζοντα, εάν οι περιορισμοί αποδειχθούν επιζήμιοι και ξεσπάσει νέο κύμα λοιμώξεων, το βάρος θα πέσει στον Λευκό Οίκο. Οι επικριτές ήδη προειδοποιούν ότι οι κινήσεις του Κένεντι μπορεί να μετατραπούν σε πολιτικό μπούμερανγκ για τον Τραμπ.
Η «διπλή φωνή» του Τραμπ
Παρά τις κινήσεις του υπουργού του, ο Τραμπ εξακολουθεί να μιλά ιδιωτικά με ενθουσιασμό για το εμβόλιο. Βλέπει στο Warp Speed ένα πρόγραμμα που θα μπορούσε να αναγνωριστεί ιστορικά, αλλά αποφεύγει να το προβάλλει δημόσια για να μη χάσει τμήμα του εκλογικού του ακροατηρίου. Η διπλή αυτή στάση δείχνει τα εσωτερικά διλήμματα της αμερικανικής πολιτικής: πώς να ισορροπήσεις ανάμεσα στην επιστημονική πρόοδο και την πολιτική πόλωση.
Η διεθνής διάσταση
Οι εξελίξεις στις ΗΠΑ προκαλούν έντονη ανησυχία στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) καλείται να διασφαλίσει ότι οι άδειες κυκλοφορίας θα στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί στενά, καθώς η στάση της Ουάσιγκτον επηρεάζει τις διεθνείς αλυσίδες παραγωγής και τις συμφωνίες για εμβόλια τρίτων χωρών.
Ο «πόλεμος για τα εμβόλια» στις ΗΠΑ δεν είναι μόνο επιστημονικός ή υγειονομικός· είναι βαθιά πολιτικός. Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται εγκλωβισμένος ανάμεσα στην επιθυμία να αναδείξει το εμβόλιο ως κληρονομιά της προεδρίας του και στην ανάγκη να μη χάσει τη στήριξη του συντηρητικού ακροατηρίου. Ο Ρόμπερτ Κένεντι τζούνιορ, από την άλλη, επιβάλλει μια ατζέντα που ανατρέπει δεκαετίες δημόσιας υγειονομικής πολιτικής, προκαλώντας σεισμό σε θεσμούς όπως το CDC.
Το ερώτημα είναι εάν οι διαφορετικές αυτές γραμμές θα οδηγήσουν σε ανοιχτή σύγκρουση εντός της ίδιας κυβέρνησης. Και κυρίως: ποιο θα είναι το τίμημα για την αμερικανική κοινωνία, εάν η πολιτική αντιπαράθεση υπερισχύσει της επιστήμης σε μια στιγμή που η πανδημία παραμένει παρούσα.
