ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Μπορεί μια επιστολή να αλλάξει την πορεία ενός πολέμου που διαρκεί περισσότερο από τέσσερα χρόνια; Η πρόσφατη πρωτοβουλία του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα στα διπλωματικά παρασκήνια, με τα μεγάλα διεθνή πρακτορεία να επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν το πραγματικό μήνυμα πίσω από τις λέξεις.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ – Παντελής Χαριτάκης- ΑΝΑΛΥΣΗ
Σύμφωνα με αναλύσεις που δημοσιεύθηκαν από το Reuters και το Associated Press, η ουκρανική πλευρά επιχειρεί να μεταφέρει στη Μόσχα το βάρος της επόμενης κίνησης, εμφανίζοντας το Κίεβο ως την πλευρά που ζητά άμεσες συνομιλίες χωρίς προαπαιτούμενα και με προσωρινή κατάπαυση του πυρός.
Η ουσία της πρότασης Ζελένσκι δεν βρίσκεται μόνο στην πρόσκληση για συνάντηση σε ουδέτερο έδαφος. Βρίσκεται κυρίως στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η Ουκρανία ως η δύναμη που επιδιώκει πολιτική λύση, την ώρα που η διεθνής κοινότητα εμφανίζεται ολοένα και πιο κουρασμένη από έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος.
Τι λένε οι Αμερικανοί αναλυτές
Στο tilegrafimanews.gr μίλησαν Αμερικανοί αναλυτές ασφαλείας, μεταξύ των οποίων ο καθηγητής διεθνών σχέσεων John Mearsheimer και ο πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου Michael Maloof.
Κατά την εκτίμησή τους, η επιστολή δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας της Ουκρανίας αλλά μια προσπάθεια επαναφοράς του διπλωματικού ελέγχου. Όπως σημειώνουν, η Ουάσιγκτον έχει πλέον στραμμένο μεγάλο μέρος της προσοχής της στη Μέση Ανατολή και στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, γεγονός που αναγκάζει το Κίεβο να αναζητήσει νέες πρωτοβουλίες.
Οι ίδιοι εκτιμούν ότι ο Ζελένσκι επιχειρεί να αποδείξει προς τους συμμάχους ότι η Ουκρανία παραμένει ανοιχτή στον διάλογο και δεν αποτελεί το εμπόδιο για μια ενδεχόμενη ειρηνευτική διαδικασία.
Η ρωσική ανάγνωση
Από τη ρωσική πλευρά, ο στρατιωτικός αναλυτής Konstantin Sivkov και ο πολιτικός επιστήμονας Sergei Markov εκτιμούν ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα την πρωτοβουλία.
Όπως επισημαίνουν, το Κρεμλίνο εξακολουθεί να θεωρεί ότι διαθέτει στρατηγικό πλεονέκτημα στο πεδίο και δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να εγκαταλείψει τους βασικούς του στόχους χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.
Η ρωσική επιχειρηματολογία παραμένει σταθερή: οι συνομιλίες μπορούν να γίνουν μόνο εφόσον ληφθούν υπόψη οι νέες πραγματικότητες που έχουν διαμορφωθεί στο μέτωπο. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η Μόσχα συνεχίζει να ζητά σημαντικές παραχωρήσεις από το Κίεβο.
Τι βλέπει το Πεκίνο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η προσέγγιση Κινέζων αναλυτών.
Ο καθηγητής διεθνών σχέσεων Jin Canrong και ο ερευνητής Victor Gao θεωρούν ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν διαθέτει σήμερα τη στρατιωτική δυνατότητα να επιβάλει πλήρως τη θέλησή της στον αντίπαλο.
Κατά την κινεζική σχολή σκέψης, η σύγκρουση έχει εισέλθει σε φάση στρατηγικής φθοράς, όπου η διπλωματία αποκτά σταδιακά μεγαλύτερη βαρύτητα από τις επιχειρήσεις στο πεδίο.
Οι ίδιοι εκτιμούν ότι το επόμενο διάστημα ενδέχεται να υπάρξουν νέες πρωτοβουλίες με τη συμμετοχή τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία, κράτη του Κόλπου ή ακόμη και η Κίνα.
Η σημασία του «Άνκορατζ»
Ένα από τα πιο συζητημένα σημεία της επιστολής είναι η αναφορά του Ζελένσκι στο Άνκορατζ της Αλάσκας.
Με τη φράση ότι τα ουκρανικά ζητήματα δεν μπορούν να επιλυθούν χωρίς την ίδια την Ουκρανία, ο πρόεδρος της χώρας του στέλνει σαφές μήνυμα ότι απορρίπτει οποιαδήποτε λογική συμφωνίας μεταξύ μεγάλων δυνάμεων ερήμην του Κιέβου.
Η συγκεκριμένη αναφορά ερμηνεύεται από πολλούς διπλωματικούς παρατηρητές ως ευθεία απάντηση στις συζητήσεις που είχαν αναπτυχθεί μετά τις επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας τους προηγούμενους μήνες.
Πόσο κοντά βρίσκεται η ειρήνη;
Παρά τη διπλωματική κινητικότητα, τα περισσότερα διεθνή πρακτορεία συμφωνούν ότι μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία παραμένει δύσκολη υπόθεση.
Η Ουκρανία ζητά συνομιλίες χωρίς προϋποθέσεις και κατάπαυση του πυρός κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η Ρωσία επιμένει ότι πρέπει πρώτα να υπάρξει συμφωνία επί βασικών πολιτικών και εδαφικών ζητημάτων.
Αυτό το χάσμα εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η επιστολή Ζελένσκι ίσως αποτελέσει την αφετηρία για μια νέα περίοδο εντατικών επαφών. Όχι απαραίτητα για την άμεση επίτευξη ειρήνης, αλλά για τη δημιουργία διαύλων επικοινωνίας που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περιορισμένες συμφωνίες, ανταλλαγές αιχμαλώτων ή ακόμη και σε μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός.
Το βέβαιο είναι ότι η διπλωματική σκακιέρα έχει αρχίσει να κινείται ξανά και πλέον όλα τα βλέμματα στρέφονται στη Μόσχα και στην απάντηση που θα δώσει ο Βλαντίμιρ Πούτιν στην πιο ηχηρή ουκρανική πρωτοβουλία των τελευταίων μηνών.
