ΝΑΤΟ: Σχέδιο έκτακτης ανάγκης στην Ευρώπη-Ένα νέο γεωπολιτικό τοπίο διαμορφώνεται στην Ευρώπη, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ υπό την ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επεξεργάζονται ήδη ένα εναλλακτικό σχέδιο άμυνας, που ανεπίσημα αποκαλείται «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ».
Στόχος του σχεδίου είναι να διατηρηθεί η στρατηγική συνοχή της Συμμαχίας ακόμη και χωρίς την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, αξιοποιώντας τις υπάρχουσες δομές αλλά με αυξημένο ευρωπαϊκό έλεγχο και συμμετοχή, τονίζουν Ελληνες ανώτατοι στρατιωτικοί στο tilegrafimanews.gr
Τι λένε τα διεθνή μέσα – Παγκόσμια ανησυχία
Το ζήτημα δεν απασχολεί μόνο τις κυβερνήσεις αλλά και τα μεγαλύτερα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Οι Financial Times σημειώνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε «ιστορική καμπή», καθώς για πρώτη φορά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο καλείται να αναλάβει πλήρως την ευθύνη της άμυνάς της.
Παράλληλα, το περιοδικό The Economist τονίζει ότι το εγχείρημα είναι «τεχνικά εφικτό αλλά πολιτικά εξαιρετικά περίπλοκο», καθώς απαιτεί βαθιές αλλαγές στις ισορροπίες ισχύος εντός της Ευρώπης.
Αντίστοιχα, αναλύσεις σε διεθνή περιοδικά όπως το Foreign Affairs και το Der Spiegel κάνουν λόγο για «σιωπηλή στρατηγική επανάσταση», που ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της δυτικής άμυνας.
Η στροφή της Γερμανίας αλλάζει τα δεδομένα
Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις διαδραματίζει η Γερμανία, η οποία μέχρι πρόσφατα αντιστεκόταν σε κάθε ιδέα ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας. Ωστόσο, υπό την ηγεσία του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, το Βερολίνο φαίνεται να αλλάζει στάση.
Η νέα γραμμή της Γερμανίας ευθυγραμμίζεται με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και χώρες της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης, δημιουργώντας έναν πυρήνα χωρών που επιδιώκουν να διασφαλίσουν την ευρωπαϊκή άμυνα ακόμη και χωρίς την αμερικανική «ομπρέλα».
Όπως δήλωσε πρόσφατα ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, η Συμμαχία ενδέχεται να γίνει «πιο ευρωπαϊκά καθοδηγούμενη» τα επόμενα χρόνια.
Το «ρίσκο Τραμπ» και η Γροιλανδία
Η ανησυχία εντάθηκε μετά από δηλώσεις του Τραμπ για πιθανή αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, αλλά και από τις αναφορές του για τη Γροιλανδία, την οποία φέρεται να θέλει να εντάξει υπό αμερικανικό έλεγχο.
Το σενάριο αυτό, που αρχικά φάνταζε ακραίο, αντιμετωπίζεται πλέον σοβαρά από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς αποτυπώνει μια ευρύτερη στρατηγική αποστασιοποίησης των ΗΠΑ από την Ευρώπη.
Οι μεγάλες προκλήσεις
Παρά την πολιτική βούληση, το εγχείρημα ενός «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ» αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια. Η δομή της Συμμαχίας είναι βαθιά εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε τομείς όπως:
• Πληροφορίες και δορυφορικά συστήματα
• Εναέρια ανεφοδιαστική υποστήριξη
• Στρατηγική διοίκηση
• Πυρηνική αποτροπή
Η απουσία αμερικανικής ηγεσίας αφήνει κενά που δύσκολα μπορούν να καλυφθούν άμεσα από ευρωπαϊκές δυνάμεις.
Επιστροφή της στρατιωτικής θητείας και ενίσχυση εξοπλισμών
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν σοβαρά την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, ενώ παράλληλα ενισχύουν την αμυντική τους βιομηχανία.
Η Ευρώπη επιχειρεί να καλύψει υστερήσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως:
• Ανθυποβρυχιακές επιχειρήσεις
• Διαστημικές δυνατότητες
• Αερομεταφορά στρατευμάτων
• Τεχνολογίες πληροφοριών
Όπως επισημαίνεται και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, η ενίσχυση της κοινής άμυνας αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα για την Ένωση.
Το μεγάλο ερώτημα: Μπορεί η Ευρώπη μόνη της;
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: μπορεί η Ευρώπη να αντικαταστήσει πλήρως τον ρόλο των ΗΠΑ; Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι κάτι τέτοιο δεν είναι άμεσα εφικτό, κυρίως λόγω της αμερικανικής πυρηνικής ισχύος.
Ωστόσο, η συζήτηση έχει ήδη ανοίξει. Σενάρια περιλαμβάνουν ακόμη και επέκταση της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κάτι που μέχρι πρότινος θεωρούνταν πολιτικά αδιανόητο.
Μια νέα εποχή για τη Δύση
Η Ευρώπη φαίνεται να εισέρχεται σε μια περίοδο στρατηγικής αφύπνισης. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η εποχή της απόλυτης εξάρτησης από τις ΗΠΑ ίσως πλησιάζει στο τέλος της.
Το αν αυτό θα οδηγήσει σε μια ισχυρότερη και πιο αυτόνομη Ευρώπη ή σε νέες γεωπολιτικές εντάσεις, μένει να αποδειχθεί.
Ένα είναι βέβαιο: οι επόμενοι μήνες θα καθορίσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
