Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι θα επιδιώξουν ένα «οριστικό τέλος» στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αρχής γενομένης με τις τριμερείς συνομιλίες στο Άμπου Ντάμπι την Τρίτη — τις πρώτες ουσιαστικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο χωρών από τον Φεβρουάριο.
Οι συνομιλίες αυτές είναι επίσης οι πρώτες μετά τις κοινές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, ενώ έπονται των ενδιάμεσων εκλογών (midterm elections) στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν αποδυναμώσει τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) στο εσωτερικό μέτωπο.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, μέρος της πρότασης της διοίκησης Τραμπ αφορά τον σχεδιασμό μιας νέας «αρχιτεκτονικής ασφαλείας μακροπρόθεσμου χαρακτήρα» μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν ανησυχία ότι η Ρωσία ενδέχεται να εμμείνει στις σκληρές απαιτήσεις της για περιορισμό της στρατιωτικής παρουσίας του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη. Μια τέτοια εξέλιξη θα άφηνε τους συμμάχους εκτεθειμένους στην επιρροή της Μόσχας, σε μια περίοδο ιστορικά υψηλών εντάσεων με τη Δύση.
Ήδη από την πρώτη δεκαετία της διακυβέρνησής του, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εξέφραζε παράπονα για την επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και επιδίωκε την επαναδιαπραγμάτευση της ισορροπίας δυνάμεων μεταξύ ΝΑΤΟ και Μόσχας. Ωστόσο, ποτέ άλλοτε στο παρελθόν τέτοιου είδους αιτήματα δεν είχαν υιοθετηθεί από μια εν ενεργεία αμερικανική κυβέρνηση — η οποία, μάλιστα, έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί διακαώς την επίτευξη συμφωνίας.
Προαναγγέλλοντας τις συζητήσεις, αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων» προκειμένου να τερματιστεί ο πόλεμος. Ανέφερε, επίσης, ότι οι διαπραγματευτές θα μπορούσαν να επαναφέρουν το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας —το οποίο είχε ανασταλεί μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022— και ενδεχομένως να άρουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ως αντάλλαγμα για μια συμφωνία.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ακόμη ότι συζήτησαν με τη ρωσική πλευρά το ενδεχόμενο παροχής εγγυήσεων ασφαλείας προς την Ουκρανία, ανάλογων με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει την προστασία των κρατών-μελών σε περίπτωση επίθεσης. Η Ρωσία έχει αντιταχθεί σθεναρά τόσο στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ όσο και στην ανάπτυξη στρατευμάτων δυτικών χωρών στο ουκρανικό έδαφος.
«Αυτό που θα λάμβαναν θα ήταν, στην ουσία, κάτι πολύ παρόμοιο με το ΝΑΤΟ», δήλωσε αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης.
«Η εξασφάλιση μιας εγγύησης ασφαλείας από τις ΗΠΑ αποτελεί εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι το θέμα θα πρέπει να συζητηθεί μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Ουκρανού Προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι. «Και αν θέλει να το κάνει αυτό, πρόκειται για κάτι εξαιρετικά σημαντικό, όσον αφορά τους πόρους, τη χρηματοδότηση και τη στρατιωτική υποστήριξη».
Ωστόσο, επικριτές εκφράζουν σκεπτικισμό σχετικά με το τι θα μπορούσε να ενεργοποιήσει αυτές τις εγγυήσεις ασφαλείας, επισημαίνοντας ότι το Άρθρο 5 δεν υποχρεώνει τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ να υπερασπιστούν άλλα μέλη, ενώ οι κυβερνοεπιθέσεις και άλλες μορφές υβριδικού πολέμου έχουν καταστήσει δυσδιάκριτα τα όρια για το τι θα απαιτούσε στρατιωτική απάντηση.
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ και εκ των επικεφαλής διαπραγματευτών των Ηνωμένων Πολιτειών, περιέγραψε τη Δευτέρα, σε γενικές γραμμές, ένα πιθανό νέο πλαίσιο για την Ευρώπη. Ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα επιδιώξουν «στενότερες διαβουλεύσεις, αξιόπιστους διαύλους επικοινωνίας σε περιόδους κρίσης, μεγαλύτερη στρατιωτική διαφάνεια και αμοιβαία μέτρα για τη μείωση των κινδύνων κλιμάκωσης, σεβόμενες παράλληλα πλήρως την κυριαρχία και την ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων κάθε έθνους».
Ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες –από τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση– πρόκειται να συναντηθούν με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές στο Άμπου Ντάμπι, προκειμένου να συζητήσουν την «αρχιτεκτονική ασφαλείας μακροπρόθεσμου χαρακτήρα μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης, με στόχο να βρεθούν τρόποι περιορισμού μελλοντικών συγκρούσεων».
Ευρωπαίος αξιωματούχος ασφαλείας, από χώρα που συμμετέχει στις συνομιλίες, δήλωσε ότι η αμερικανική πρόταση δεν είναι ακόμη σαφής και ότι υπάρχει ανησυχία πως οι ΗΠΑ ενδέχεται να προτείνουν σημαντικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων στο Άμπου Ντάμπι.
«Διαθέτουμε ήδη μια αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη», επισήμανε τη Δευτέρα η Κάγια Κάλας, επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, στο περιθώριο συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της G7. «Αυτή περιλαμβάνει διεθνείς συμφωνίες βάσει των οποίων η Ρωσία έχει αναλάβει δεσμεύσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα. Το πρόβλημα είναι ότι η Ρωσία δεν σέβεται αυτές τις συμφωνίες».
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης δηλώσει ότι, στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας, η Ουκρανία ενδέχεται να κληθεί να παραχωρήσει εδάφη, με αποτέλεσμα η χώρα να αποκτήσει μια «κάπως διαφορετική μορφή».
Την περασμένη εβδομάδα, μετά από συνάντησή του με τον σύμβουλο του Κρεμλίνου Κιρίλ Ντμιτρίεφ, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επιδιώξει μια «μεγάλη, υπέροχη συμφωνία» που «ενδέχεται να αφορά ολόκληρη την Ευρώπη». Υπάρχουν φόβοι ότι ο Τραμπ και ο Πούτιν θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να παρακάμψουν τους Ευρωπαίους ηγέτες, προκειμένου να διαπραγματευτούν μια ειρηνευτική συμφωνία που θα περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία.
«Υπάρχει ένα βαρύ ιστορικό φορτίο που συνοδεύει αυτή την ιδέα στην Ευρώπη», ανέφερε αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης, αναφερόμενος συγκεκριμένα στη ρωσική πρόταση του 2021, η οποία είχε εκληφθεί Το 2021, η Ρωσία υπέβαλε στο ΝΑΤΟ μια σειρά απαιτήσεων, οι οποίες περιλάμβαναν την απαγόρευση επέκτασης σε νέες χώρες —συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας—, την απόσυρση των στρατευμάτων στα σύνορα που ίσχυαν πριν από το 1997, καθώς και περιορισμούς ως προς τα σημεία όπου θα μπορούσαν να εγκατασταθούν πύραυλοι. Το ΝΑΤΟ απέρριψε την πρόταση αυτή και, λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία.
«Πρέπει να οικοδομήσουμε κάτι καινούργιο που να λειτουργεί σήμερα… Διότι, αν όλη η παλιά αρχιτεκτονική λειτουργούσε καλά, τότε δεν θα βρισκόμασταν σε αυτόν τον μακροχρόνιο πόλεμο.
Επομένως, είναι προφανές ότι κάτι δεν λειτουργεί και πρέπει να βρούμε έναν τρόπο ώστε, όταν τερματίσουμε αυτόν τον πόλεμο, να πρόκειται πράγματι για ένα οριστικό τέλος του πολέμου», σημείωσε ο αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης.
Το περιεχόμενο αυτών των προτάσεων δεν είναι ακόμη σαφές, αν και ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε τη Δευτέρα ότι «έχουν σημειωθεί ορισμένα βήματα προόδου όσον αφορά το πώς θα πρέπει να διαμορφωθεί αυτή η αρχιτεκτονική».
«Προφανώς, πρέπει να ξεπεράσουμε τη σύγκρουση για να φτάσουμε σε αυτό το σημείο», ξεκαθάρισε.
Πηγή: skai.gr
