Ιράν: Η Τεχεράνη φέρεται να εξήγαγε σχεδόν 50 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων φυσικού αερίου προς την Κίνα, αξιοποιώντας το εκτεταμένο δίκτυο του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία όπως δημοσιεύει το Euronews, τα φορτία διοχετεύονται μέσω της Μαλαισίας, μεταφορτώνονται σε δεξαμενόπλοια που φέρουν διαφορετικές σημαίες και τελικά καταλήγουν σε ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια.
Οι συνεχείς μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο, σε συνδυασμό με την απενεργοποίηση των συστημάτων εντοπισμού, καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την παρακολούθηση της διαδρομής και των συναλλαγών.
Αναλυτές της διεθνούς αγοράς ενέργειας εκτιμούν ότι, αμέσως μετά την προσωρινή χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές, περίπου 20 υπερδεξαμενόπλοια κινητοποιήθηκαν για να μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες αποθηκευμένου ιρανικού πετρελαίου προς την Ανατολική Ασία, με κύριο προορισμό τα κινεζικά λιμάνια.
Οι κινήσεις του στόλου καταγράφηκαν από δορυφόρους
Δεδομένα από συστήματα δορυφορικής παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι από τις τελευταίες ημέρες του Ιουνίου μεγάλα ιρανικά δεξαμενόπλοια άρχισαν να συγκεντρώνονται στα θαλάσσια ύδατα ανατολικά της Μαλαισίας.
Πρώτο εμφανίστηκε το Diona, ενώ στη συνέχεια κατέφθασαν τα Heru 2 και Sonia 1. Στις 13 Ιουλίου προστέθηκε στην ίδια περιοχή και το δεξαμενόπλοιο Stream.
Τα σημαντικά έσοδα που αποφέρει στην Τεχεράνη αυτή η εξαγωγική δραστηριότητα θεωρούνται σήμερα ζωτικής σημασίας για την ιρανική οικονομία.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Λευκός Οίκος, μετά την εκ νέου επιβολή περιορισμών στα Στενά του Ορμούζ, έχει περιορίσει εκ νέου τις δυνατότητες εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου.
Η διαδρομή μέσω Μαλαισίας και οι μέθοδοι παράκαμψης των κυρώσεων
Για να διοχετεύσει το πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές, η Τεχεράνη φαίνεται να έχει επανέλθει στις γνωστές πρακτικές που εφαρμόζει εδώ και χρόνια προκειμένου να παρακάμπτει τις αμερικανικές κυρώσεις.
Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού, τα ιρανικά πετρελαιοφόρα κατευθύνονται στην περιοχή Outer Port Limits of Eastern Port, έξω από τα χωρικά ύδατα της Μαλαισίας, η οποία έχει εξελιχθεί σε βασικό διαμετακομιστικό κόμβο ανάμεσα στον Περσικό Κόλπο και την Κίνα.
Εκεί πραγματοποιούνται επιχειρήσεις μεταφόρτωσης από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship transfer). Το ιρανικό πετρέλαιο μεταφέρεται σε δεξαμενόπλοια που ταξιδεύουν με σημαίες τρίτων χωρών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις απενεργοποιούνται τα αυτόματα συστήματα αναγνώρισης και εντοπισμού (AIS), ώστε να μην είναι δυνατή η παρακολούθηση της πορείας τους.
Από εκεί, τα δεξαμενόπλοια συνεχίζουν το ταξίδι τους προς τα λιμάνια της κινεζικής επαρχίας Σαντόνγκ, όπου το φορτίο παραδίδεται στα μικρά ανεξάρτητα διυλιστήρια, γνωστά διεθνώς ως «teapot refineries» ή «διυλιστήρια τσαγιέρας».
Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις αγοράζουν ιρανικό πετρέλαιο σε σημαντικά χαμηλότερες τιμές, πραγματοποιώντας τις συναλλαγές μέσω χρηματοπιστωτικών διαύλων που δεν βασίζονται στο δολάριο αλλά στο κινεζικό γουάν.
Η πολυπλοκότητα αυτού του δικτύου μεταφορών, σε συνδυασμό με τις τεχνικές απόκρυψης ή αλλοίωσης των δορυφορικών σημάτων, δυσχεραίνει σημαντικά τις προσπάθειες των αμερικανικών αρχών να εντοπίζουν τις πραγματικές διαδρομές των φορτίων και να επιβάλλουν νέες κυρώσεις.
Η ταχεία κινητοποίηση μετά τη συμφωνία αποκλιμάκωσης
Αναλυτές της αγοράς ενέργειας επισημαίνουν ότι η αντίδραση του Ιράν στην προσωρινή ευκαιρία που δημιουργήθηκε ήταν εξαιρετικά γρήγορη.
Αμέσως μετά την υπογραφή της προσωρινής συμφωνίας αποκλιμάκωσης στις 17 Ιουνίου και την αναστολή των θαλάσσιων περιορισμών, δεξαμενόπλοια που βρίσκονταν ήδη φορτωμένα και αγκυροβολημένα στο στρατηγικής σημασίας λιμάνι του Τσαμπαχάρ, καθώς και σε τερματικούς σταθμούς του Περσικού Κόλπου, απέπλευσαν προς τον Ινδικό Ωκεανό και τις θαλάσσιες οδούς που οδηγούν στην Ανατολική Ασία.
Ο συγκεκριμένος στόλος, γνωστός ως «στόλος-φάντασμα» ή «σκιώδης στόλος», εκμεταλλεύτηκε το περιορισμένο αυτό χρονικό παράθυρο αλλά και τη γεωγραφική θέση του λιμανιού του Τσαμπαχάρ, το οποίο βρίσκεται εκτός των Στενών του Ορμούζ και προσφέρει άμεση πρόσβαση στα ανοικτά ύδατα.
Με τον τρόπο αυτό κατόρθωσε να αυξήσει τις ημερήσιες εξαγωγές σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.
Ρεκόρ εξαγωγών προς την Κίνα
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία παρακολούθησης των δεξαμενόπλοιων δείχνουν ότι η αύξηση των ιρανικών εξαγωγών κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου ήταν εντυπωσιακή.
Μέσα σε μόλις δύο εβδομάδες μεταφέρθηκαν προς τα κινεζικά λιμάνια σχεδόν 50 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων φυσικού αερίου.
Πρόκειται για έναν όγκο που χαρακτηρίζεται ιστορικός, καθώς αντιστοιχεί περίπου στο σύνολο των μηνιαίων εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν προς την Κίνα πριν από την πρόσφατη κλιμάκωση των εντάσεων και τις στρατιωτικές συγκρούσεις στην περιοχή.
Πηγή: skai.gr
