Τουρκία – Αίγυπτος: Η Άγκυρα και το Κάιρο εμβαθύνουν τη στρατιωτική και αμυντική τους συνεργασία με δύο νέες συμφωνίες, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις τους
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η στρατηγική προσέγγιση ανάμεσα στην Τουρκία και την Αίγυπτο περνά πλέον σε νέα φάση, καθώς οι δύο χώρες υπέγραψαν δύο επιστολές προθέσεων που αφορούν τη στρατιωτική συνεργασία και την αμυντική βιομηχανία.
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς έρχεται λίγους μήνες μετά την πλήρη αποκατάσταση των διμερών σχέσεων και επιβεβαιώνει ότι Άγκυρα και Κάιρο επιδιώκουν να μετατρέψουν τη διπλωματική εξομάλυνση σε μια πιο ουσιαστική στρατηγική συνεργασία.
Η επίσκεψη του υπουργού Άμυνας της Αιγύπτου στην Άγκυρα αποτέλεσε την αφορμή για τη θεσμοθέτηση νέων μηχανισμών συνεργασίας ανάμεσα στις ένοπλες δυνάμεις των δύο χωρών, ενώ παράλληλα άνοιξε τον δρόμο για στενότερη συνεργασία στην αμυντική τεχνολογία και τη βιομηχανία.
Οι δύο συμφωνίες που υπεγράφησαν
Η πρώτη επιστολή προθέσεων υπογράφηκε από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, Γιασάρ Γκιουλέρ, και τον υπουργό Άμυνας της Αιγύπτου, αντιστράτηγο Ασράφ Σάλεμ Ζάχερ.
Το κείμενο προβλέπει την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, την πραγματοποίηση κοινών επαφών και τη δημιουργία σταθερών μηχανισμών στρατιωτικού διαλόγου.
Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν συνομιλίες μεταξύ των στρατιωτικών αντιπροσωπειών των δύο χωρών, με αντικείμενο την περαιτέρω ανάπτυξη των διμερών σχέσεων σε επιχειρησιακό και εκπαιδευτικό επίπεδο.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας, οι δύο πλευρές επιδιώκουν να δημιουργήσουν ένα μόνιμο πλαίσιο συνεργασίας που θα ενισχύσει την επικοινωνία και τον συντονισμό μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων.
Στο επίκεντρο η αμυντική βιομηχανία
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Ο Αιγύπτιος υπουργός Άμυνας συναντήθηκε με τον πρόεδρο της τουρκικής Προεδρίας Αμυντικής Βιομηχανίας, Χαλούκ Γκιοργκιούν, όπου υπεγράφη δεύτερη επιστολή προθέσεων.
Η νέα αυτή συμφωνία δημιουργεί το πλαίσιο για μελλοντική συνεργασία στην ανάπτυξη αμυντικών δυνατοτήτων, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας και στην προώθηση κοινών βιομηχανικών προγραμμάτων.
Η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες στην παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ηλεκτρονικών συστημάτων, τεθωρακισμένων οχημάτων και ναυτικών προγραμμάτων, ενώ η Αίγυπτος επιδιώκει την περαιτέρω αναβάθμιση των ενόπλων δυνάμεών της.
Συνέχεια της προσέγγισης Ερντογάν – Σίσι
Οι δύο συμφωνίες αποτελούν συνέχεια της Συμφωνίας-Πλαισίου Στρατιωτικής Συνεργασίας που είχε υπογραφεί κατά την επίσκεψη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Κάιρο τον περασμένο Φεβρουάριο.
Η επαναπροσέγγιση των δύο χωρών τερμάτισε μια δεκαετία έντονων διπλωματικών εντάσεων και άνοιξε νέο κύκλο συνεργασίας σε πολλούς τομείς.
Πλέον η συνεργασία δεν περιορίζεται στις πολιτικές επαφές αλλά επεκτείνεται στην άμυνα, στις επενδύσεις, στην οικονομία και στις περιφερειακές εξελίξεις.
Τι σημαίνει για την Ανατολική Μεσόγειο
Η στρατιωτική συνεργασία Άγκυρας και Καΐρου παρακολουθείται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από όλες τις χώρες της περιοχής.
Η Αίγυπτος εξακολουθεί να αποτελεί στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας, της ασφάλειας και της συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ταυτόχρονα όμως επιδιώκει να διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία, επιλέγοντας μια περισσότερο πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Από την πλευρά της, η Άγκυρα επιχειρεί να αποκαταστήσει σχέσεις με χώρες που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν απέναντί της, επιδιώκοντας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Η ελληνική διάσταση
Για την Αθήνα, οι εξελίξεις αξιολογούνται προσεκτικά, χωρίς όμως να μεταβάλλουν τις ισχυρές στρατηγικές σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου.
Οι δύο χώρες διατηρούν στενή συνεργασία στην ασφάλεια, στις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και στην ενεργειακή πολιτική, ενώ εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας παρακολουθεί τις εξελίξεις στο πλαίσιο της συνολικής αξιολόγησης του περιβάλλοντος ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Νέα δεδομένα στις περιφερειακές ισορροπίες
Η διπλή συμφωνία δεν σημαίνει ότι αλλάζουν άμεσα οι υφιστάμενες συμμαχίες στην περιοχή. Ωστόσο, επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία και η Αίγυπτος επιδιώκουν να οικοδομήσουν μια πιο στενή σχέση, η οποία μπορεί να επηρεάσει τις περιφερειακές εξελίξεις τα επόμενα χρόνια.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και το ΝΑΤΟ, η νέα αυτή συνεργασία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αφορά δύο χώρες με σημαντικό γεωπολιτικό αποτύπωμα στη Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι δύο επιστολές προθέσεων θα εξελιχθούν σε συγκεκριμένα εξοπλιστικά προγράμματα και κοινές βιομηχανικές συνεργασίες ή αν θα αποτελέσουν κυρίως το θεμέλιο για μια ευρύτερη στρατηγική σχέση μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου. Σε κάθε περίπτωση, η συμφωνία αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι ο γεωπολιτικός χάρτης της Ανατολικής Μεσογείου βρίσκεται σε διαρκή αναδιαμόρφωση, με τις περιφερειακές δυνάμεις να επιδιώκουν νέες ισορροπίες και πολυδιάστατες συνεργασίες.
