Βέλγιο: Μια ολόκληρη παράνομη γραμμή παραγωγής τσιγάρων λειτουργούσε κρυμμένη σε αποθήκη στη Νινόβε του Βελγίου, με δυνατότητα να παράγει περίπου 1,3 εκατομμύρια τσιγάρα την ημέρα, σύμφωνα με βελγικές πηγές.
Η επιχείρηση των τελωνειακών και αστυνομικών Αρχών στις 9 Σεπτεμβρίου αποκάλυψε ένα πλήρως οργανωμένο παράνομο εργοστάσιο, όπου είχαν ήδη παραχθεί περίπου 4,45 εκατομμύρια τσιγάρα. Έντεκα άνθρωποι συνελήφθησαν κατά την έφοδο, ενώ οι Αρχές εκτιμούν ότι περισσότερα από 2,3 εκατομμύρια ευρώ σε φόρους θα είχαν διαφύγει από το Δημόσιο.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς πρόκειται για το 12ο παράνομο εργοστάσιο καπνικών προϊόντων που εντοπίζεται στο Βέλγιο μέσα στο 2026, αριθμός που έχει ήδη φτάσει το σύνολο των παράνομων μονάδων που είχαν εξαρθρωθεί ολόκληρο το 2025. Βελγικές πηγές σημειώνουν μάλιστα ότι από τις αρχές του έτους έχουν κατασχεθεί περίπου 171 εκατομμύρια παράνομα τσιγάρα.
Η έφοδος στις 6 το πρωί
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε νωρίς το πρωί σε αποθήκη στην περιοχή Ring-Oost της Νινόβε, πίσω από κατάστημα Action. Περίπου 40 έως 50 τελωνειακοί, σε συνεργασία με την ομοσπονδιακή δικαστική αστυνομία της Ανατολικής Φλάνδρας και την τοπική αστυνομία, συμμετείχαν στην έφοδο.
Στο εσωτερικό βρίσκονταν 11 άτομα, τα οποία σύμφωνα με τις βελγικές Αρχές κοιμούνταν όταν πραγματοποιήθηκε η επιχείρηση. Πρόκειται για επτά Ουκρανούς και τέσσερις Πολωνούς.
Οι Αρχές βρήκαν περίπου 4,45 εκατομμύρια έτοιμα παράνομα τσιγάρα, μαζί με εξοπλισμό και υλικά που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή και τη συσκευασία τους.
Τοπικά μέσα περιγράφουν μια εγκατάσταση που δεν περιοριζόταν σε αποθήκευση έτοιμου προϊόντος, αλλά διέθετε ουσιαστικά ολόκληρη την παραγωγική διαδικασία. Οι ερευνητές εντόπισαν μηχανήματα, καπνό, φίλτρα και υλικά συσκευασίας.
Από τον καπνό στο έτοιμο πακέτο
Το εργοστάσιο μπορούσε να λειτουργεί σε βιομηχανική κλίμακα. Σύμφωνα με βελγικές αναφορές, η παραγωγική δυνατότητα έφτανε περίπου τα 1,3 εκατομμύρια τσιγάρα ημερησίως.
Στο χώρο εντοπίστηκαν τσιγάρα με εμπορικά σήματα όπως Marlboro, Richmond και Prince, ενώ υπήρχε και ο απαραίτητος εξοπλισμός για τη συσκευασία τους.
Η εικόνα που αντίκρισαν οι ερευνητές ήταν αυτή μιας μικρής παράνομης βιομηχανίας και όχι μιας απλής αποθήκης: παραγωγή, συσκευασία και αποθήκευση είχαν οργανωθεί στον ίδιο χώρο.
Οι εργάτες ζούσαν μέσα στην παράνομη μονάδα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι οι εργαζόμενοι δεν φαίνεται να χρησιμοποιούσαν την αποθήκη μόνο ως χώρο εργασίας.
Σύμφωνα με τοπικά μέσα, στο κτίριο υπήρχαν 16 κρεβάτια, γεγονός που ενισχύει την εικόνα μιας εγκατάστασης όπου οι εργαζόμενοι μπορούσαν να διαμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η πρακτική αυτή έχει καταγραφεί και σε άλλες παράνομες μονάδες που έχουν εντοπιστεί στο Βέλγιο. Τον Απρίλιο, για παράδειγμα, οι Αρχές είχαν διαλύσει εργοστάσιο στη Houthulst, όπου είχαν βρεθεί σχεδόν 1,3 εκατομμύρια πλαστά τσιγάρα, περίπου 4.200 κιλά καπνού και εγκαταστάσεις διαμορφωμένες ώστε η παραγωγή να συνεχίζεται όλο το 24ωρο.
Γιατί το Βέλγιο έχει γίνει κόμβος
Η υπόθεση της Νινόβε δεν είναι μεμονωμένη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει τα τελευταία χρόνια μετατόπιση της παράνομης αγοράς από το κλασικό λαθρεμπόριο προς την παραγωγή πλαστών τσιγάρων μέσα στην ίδια την Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επισημάνει ότι η παράνομη παραγωγή και διακίνηση καπνικών προϊόντων κοστίζει στα κράτη-μέλη περίπου 13 δισ. ευρώ σε φορολογικά έσοδα κάθε χρόνο. Η Ευρωπαϊκή Ελεγκτική Υπηρεσία, σε ειδική έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, προειδοποιεί ότι παράνομες μονάδες παραγωγής έχουν εντοπιστεί σχεδόν σε όλα τα κράτη-μέλη.
Η ίδια ευρωπαϊκή έρευνα διαπιστώνει ότι η παράνομη αγορά δεν περιορίζεται πλέον σε τσιγάρα που εισάγονται από τρίτες χώρες. Εγκληματικές οργανώσεις μεταφέρουν μέρος της παραγωγής στο εσωτερικό της ΕΕ, μειώνοντας έτσι τις διαδρομές λαθρεμπορίου και αποκτώντας ευκολότερη πρόσβαση στις αγορές όπου θα πωληθούν τα προϊόντα.
Σχεδόν ένα στα δέκα τσιγάρα είναι παράνομο
Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2023 το παράνομο εμπόριο αντιστοιχούσε περίπου στο 8,8% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων στην ΕΕ. Η απώλεια φορολογικών εσόδων μόνο από τα παράνομα τσιγάρα εκτιμάται περίπου στα 9 δισ. ευρώ, ενώ το συνολικό κόστος από την παράνομη αγορά καπνικών προϊόντων είναι υψηλότερο.
Η Ευρωπαϊκή Ελεγκτική Υπηρεσία προειδοποιεί παράλληλα ότι η ακριβής έκταση της αγοράς είναι δύσκολο να αποτυπωθεί, καθώς τα κράτη-μέλη χρησιμοποιούν διαφορετικές μεθόδους και τα διαθέσιμα δεδομένα δεν είναι πλήρως συγκρίσιμα.
Η «βιομηχανία» του οργανωμένου εγκλήματος
Οι βελγικές Αρχές αντιμετωπίζουν πλέον τις παράνομες μονάδες ως τμήμα ευρύτερων δικτύων οργανωμένου εγκλήματος.
Το Βέλγιο αποτελεί σημαντικό ευρωπαϊκό κόμβο μεταφορών και logistics, ενώ η γεωγραφική του θέση επιτρέπει την ταχεία διακίνηση προϊόντων προς μεγάλες αγορές της Δυτικής Ευρώπης.
Η βελγική τελωνειακή υπηρεσία έχει επισημάνει ότι οι εγκληματικές οργανώσεις μπορούν να αποκομίσουν σημαντικά κέρδη από τα παράνομα καπνικά προϊόντα, ενώ το ρίσκο θεωρείται μικρότερο σε σχέση με άλλες μορφές εγκληματικής δραστηριότητας. Παράλληλα, οι Αρχές έχουν διαπιστώσει ότι η παραγωγή δεν απαιτεί πλέον πρόχειρες εγκαταστάσεις, αλλά μπορεί να πραγματοποιείται με εξειδικευμένα μηχανήματα και τεχνικό προσωπικό.
Σε παλαιότερη αξιολόγηση απειλών, η ίδια η βελγική τελωνειακή υπηρεσία περιέγραφε τις παράνομες μονάδες ως εγκαταστάσεις που μπορούν να λειτουργούν όλο το 24ωρο, με συστήματα παρακολούθησης, γεννήτριες και μηχανήματα που επιτρέπουν παραγωγή έως και ενός τόνου προϊόντος την ημέρα.
Το Βέλγιο στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη
Η έκταση του φαινομένου αποτυπώνεται και στον αριθμό των μονάδων που εντοπίζονται.
Μετά την επιχείρηση στη Νινόβε, οι βελγικές τελωνειακές Αρχές έχουν διαλύσει μέσα στο 2026 12 παράνομες μονάδες που συνδέονται με την παραγωγή καπνού, ενώ σύμφωνα με βελγική εξειδικευμένη πηγή η χώρα βρίσκεται πλέον στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη ως προς τον αριθμό των παράνομων εργοστασίων τσιγάρων που έχουν εντοπιστεί, πίσω από την Πολωνία.
Και η δραστηριότητα των Αρχών δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα έτοιμα τσιγάρα. Τον Ιούνιο η βελγική τελωνειακή υπηρεσία είχε ανακοινώσει την εξάρθρωση παράνομου εργοστασίου τσιγάρων στη Thuin, ενώ τον Απρίλιο είχε προηγηθεί αντίστοιχη επιχείρηση στη Houthulst.
Η υπόθεση της Νινόβε προστίθεται έτσι σε μια σειρά επιχειρήσεων που δείχνουν ότι η παράνομη αγορά καπνού στην Ευρώπη έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά κανονικής βιομηχανίας: εγκαταστάσεις παραγωγής, εξειδικευμένος εξοπλισμός, εργαζόμενοι που διαμένουν στους χώρους και έτοιμα προϊόντα που περιμένουν να διοχετευθούν στη μαύρη αγορά.
Πηγή: skai.gr
