Τα δεδομένα από την κίνηση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ δείχνουν ότι αλλάζει σημαντικά η ισορροπία δυνάμεων, με το Ιράν να φαίνεται πως έχει χάσει μέρος του ελέγχου που ασκούσε στη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό
Εμπορικά πλοία, υπό την προστασία του αμερικανικού ναυτικού, αγνοούν τις ιρανικές απειλές και χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο τη διεθνή διαδρομή του Ομάν. Η κίνηση αυτή μεταβάλλει τις ισορροπίες, αποδυναμώνοντας τον έλεγχο της Τεχεράνης στα Στενά.
Πετρελαιοφόρα απενεργοποιούν τους πομπούς τους για να αποφύγουν επιθέσεις, δημιουργώντας «σκοτεινή» ναυτιλιακή κίνηση. Οι ΗΠΑ, με ισχυρή ναυτική παρουσία, παρακολουθούν αυτές τις ροές και αναφέρουν υψηλότερους όγκους μεταφοράς πετρελαίου από τα επίσημα στοιχεία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ έχουν τον «πλήρη έλεγχο» των Στενών, ωστόσο η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Οι συνεχιζόμενες ιρανικές επιθέσεις δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον δεν έχει ακόμη επιβάλει απόλυτη κυριαρχία στην περιοχή.
Παράλληλα με τις στρατιωτικές κινήσεις, το Ομάν και το Ιράν διεξάγουν συνομιλίες για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, προκαλώντας την αντίδραση των ΗΠΑ. Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι η αποτρεπτική ικανότητα του Ιράν έχει περιοριστεί αισθητά.
Τους τελευταίους μήνες, τόσο η Τεχεράνη όσο και η Ουάσιγκτον έχουν υποστηρίξει ότι έχουν το πάνω χέρι στη μάχη για τον έλεγχο των Στενών, δημιουργώντας ένα θολό τοπίο σχετικά με το ποιος πραγματικά ελέγχει την περιοχή.
Ωστόσο, όπως αναφέρει το CNN επικαλούμενο στοιχεία της Kpler, εταιρείας που παρακολουθεί τη ναυτιλιακή κίνηση μέσω δορυφορικών δεδομένων και συστημάτων εντοπισμού, περισσότερο από το 80% των διελεύσεων των τελευταίων δύο εβδομάδων πραγματοποιήθηκε μέσω της διαδρομής του Ομάν.
Πρόκειται για έναν διεθνώς αναγνωρισμένο δίαυλο ναυσιπλοΐας, στη χρήση του οποίου αντιτίθεται σθεναρά το Ιράν.
Τα πλοία αγνοούν τις απειλές του Ιράν
Η Τεχεράνη έχει δηλώσει ότι ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και έχει επιτεθεί σε δεκάδες πλοία που επιχείρησαν να κινηθούν κοντά στη βόρεια ακτή του Ομάν.
Ελληνόκτητο πλοίο δέχτηκε επίθεση στα Στενά του Ορμούζ -Νεκρός ένας ναυτικός
Παρά τον κίνδυνο, όμως, όλο και περισσότερα εμπορικά πλοία επιλέγουν πλέον να αγνοούν τις απαιτήσεις του Ιράν και να διασχίζουν τα Στενά, έχοντας ως εγγύηση την παρουσία και προστασία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, μεταδίδει το CNN.
«Φαίνεται ολοένα και περισσότερο ότι το Ιράν έχει χάσει τουλάχιστον εν μέρει τον έλεγχο των Στενών», εκτίμησε ο Χομαγιούν Φαλακσανί, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου στην Kpler.
Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από εκείνη που καταγραφόταν μόλις έναν μήνα πριν, όταν σχεδόν δεν υπήρχε ναυτιλιακή κίνηση μέσω της διαδρομής του Ομάν.
Η μετατόπιση της κυκλοφορίας στερεί παράλληλα από το Ιράν τη δυνατότητα να επιβάλλει διόδια στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, όπως είχε κάνει την άνοιξη.
«Κρυφή» μεταφορά πετρελαίου και αμερικανική επιτήρηση
Η λήξη αυτή την εβδομάδα του Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θεωρητικά δίνει στην Τεχεράνη τη δυνατότητα να επαναφέρει τα διόδια. Στην πράξη, όμως, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι έχει καταφέρει να το επιβάλει.
Σκληρή αντίδραση της Τεχεράνης μετά την ανάρτηση Τραμπ -«Αυταπάτες ενός παραληρηματικού ανθρώπου -Ικετεύουν για διαπραγματεύσεις»
Παράλληλα, χώρες όπως το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ναυλώσει τεράστια πετρελαιοφόρα VLCC, τα οποία μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών και στη συνέχεια το φορτίο μεταφέρεται σε άλλα πλοία έξω από την επικίνδυνη ζώνη, στον Κόλπο του Ομάν.
Για να αποφύγουν τις επιθέσεις, ορισμένα από αυτά τα πλοία απενεργοποιούν τους πομπούς εντοπισμού τους για εβδομάδες. Πρόκειται για τη λεγόμενη «σκοτεινή» ναυτιλιακή κίνηση, η οποία είναι πολύ δυσκολότερο να καταγραφεί από τα συμβατικά συστήματα παρακολούθησης.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ, έχοντας σημαντική ναυτική παρουσία στην περιοχή, υποστηρίζουν ότι διαθέτουν εικόνα για την κίνηση των πλοίων στα Στενά και εμφανίζουν υψηλότερους αριθμούς μεταφοράς πετρελαίου από εκείνους που καταγράφουν ορισμένες παραδοσιακές υπηρεσίες.
Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι συνολικές μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών, σε συνδυασμό με τις ποσότητες που μεταφέρονται μέσω εναλλακτικών διαδρομών, ανήλθαν σε περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως σε διάστημα μίας εβδομάδας.
Ο αριθμός αυτός πλησιάζει αρκετά τον προπολεμικό μέσο όρο των περίπου 20 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως.
Ο Τραμπ μιλά για «πλήρη έλεγχο» -Αλλά η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη
Τα στοιχεία αυτά οδήγησαν τον Ντόναλντ Τραμπ να δηλώσει τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ έχουν «πλήρη έλεγχο» των Στενών του Ορμούζ.
Σε επαφές η Τουρκία με το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ και την εκεχειρία με τις ΗΠΑ -Ο Φιντάν επικοινώνησε με τον Αραγτσί
Η συγκεκριμένη δήλωση, ωστόσο, αμφισβητείται. Οι συνεχιζόμενες ιρανικές επιθέσεις, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι οι ροές πετρελαίου παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα, δείχνουν ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει αποκτήσει απόλυτο έλεγχο της θαλάσσιας οδού.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εξακολουθεί να την ελέγχει και το Ιράν, στον βαθμό που συνέβαινε πριν από έναν ή δύο μήνες.
«Εάν ο στόχος τους είναι να είναι “υπεύθυνοι”, θα έλεγα ότι δεν είχαν ποτέ πλήρη έλεγχο εξαρχής», σημειώνει ο Νταν Πίκερινγκ της Pickering Energy Partners.
Όπως εκτιμά, ο βασικός στόχος της Τεχεράνης είναι περισσότερο η αποτροπή και η διατήρηση της εικόνας ότι έχει τον έλεγχο. Εάν, όμως, οι ποσότητες πετρελαίου που μετακινούνται μέσω των Στενών είναι πράγματι τόσο υψηλές όσο υποστηρίζουν οι ΗΠΑ, τότε η δυνατότητα του Ιράν να αποτρέπει τη ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί αισθητά.
ΚΟΣΜΟΣ 17/08/2026 15:01
Τραμπ: «Θα βομβαρδίσουμε το Ομάν» αν μπει εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν για το Ορμούζ -«Δεν βιάζομαι για συμφωνία»
Την ίδια στιγμή, το Ομάν και το Ιράν βρίσκονται σε συνομιλίες για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά, χωρίς την άμεση συμμετοχή των ΗΠΑ – εξέλιξη που προκαλεί την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ.
Το πώς θα επηρεάσουν οι διαπραγματεύσεις αυτές τις πετρελαϊκές ροές και την πραγματική ισορροπία ισχύος στην περιοχή παραμένει αβέβαιο.
Ένα συμπέρασμα, πάντως, φαίνεται να συγκεντρώνει όλο και περισσότερη αποδοχή: το Ιράν δεν έχει πλέον τον ίδιο βαθμό ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ που είχε πριν από λίγες εβδομάδες
