Η Ελλάδα στην Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ: AI, θαλάσσια ασφάλεια και κρίσιμες διεθνείς προκλήσεις στο επίκεντρο
Η Ελλάδα θα αξιοποιήσει την Προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο για να επικεντρωθεί στις αναδυόμενες τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη, τη θαλάσσια ασφάλεια, την θεματική «Παιδιά σε Ένοπλες Συγκρούσεις», δήλωσε η Μόνιμη Αντιπρόσωπος πρέσβυς Αγλαΐα Μπαλτά κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στην έδρα του διεθνούς οργανισμού.
Παράλληλα θα εστιάσει στην ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια», ενώ παράλληλα θα διαχειριστεί μια ιδιαίτερα πυκνή ατζέντα υφιστάμενων κρίσεων και θα επιδιώξει πρόοδο στη διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα Οτου ΗΕ.
Οι δύο εμβληματικές εκδηλώσεις της ελληνικής Προεδρίας
Παρουσιάζοντας το πρόγραμμα εργασιών του Συμβουλίου, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ και Πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Οκτώβριο δήλωσε ότι η Αθήνα θα καθοδηγείται «από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο», με στόχο να διασφαλίσει ότι το Συμβούλιο θα λειτουργεί «αποτελεσματικά και με διαφάνεια».
Η ελληνική Προεδρία θα διοργανώσει δύο εμβληματικές εκδηλώσεις.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα προεδρεύσει του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 26 Οκτωβρίου σε ενημέρωση για την 30ή επέτειο από τη δημιουργία της εντολής για τα Παιδιά σε Ένοπλες Συγκρούσεις, ενώ ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα προεδρεύσει στις 29 Οκτωβρίου της κύριας εμβληματικής εκδήλωσης για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια.
Η κ. Μπαλτά δήλωσε ότι η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη θα βασιστεί στις προηγούμενες εργασίες του Συμβουλίου, προσεγγίζοντας όμως το ζήτημα από την οπτική της θαλάσσιας ασφάλειας και της γεωπολιτικής. Αντί να επικεντρώνεται αποκλειστικά στους κινδύνους που ενέχει η τεχνητή νοημοσύνη, ανέφερε ότι η Ελλάδα πιστεύει πως «δεν πρέπει να μείνουμε πίσω», καθώς η τεχνολογία συνεχίζει να εξελίσσεται. Η συνεδρίαση θα εξετάσει πώς οι αναδυόμενες τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν τη θαλάσσια ασφάλεια και να συμβάλουν στην αντιμετώπιση εξελισσόμενων απειλών.
Η ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» θα έχει επίσης εξέχουσα θέση κατά τη διάρκεια της Προεδρίας, με τον κ. Γεραπετρίτη να προεδρεύει της ανοικτής συζήτησης που θα γίνει στις 27 Οκτωβρίου. Η κ. Μπαλτά απαντώντας σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ ανέφερε ότι, 26 χρόνια μετά την υιοθέτηση της Απόφασης 1325, η πρόκληση δεν είναι πλέον απλώς η ανάληψη δεσμεύσεων αλλά η εφαρμογή τους. «Αναλαμβάνουμε πολλές ρητορικές δεσμεύσεις, αλλά πρέπει να προωθήσουμε την ατζέντα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί η συζήτηση να επικεντρωθεί σε «συγκεκριμένα βήματα».
Για τον Λίβανο και το μέλλον της UNIFIL, η κ. Μπαλτά αναγνώρισε ότι η επόμενη περίοδος θα είναι κρίσιμη, καθώς η αποστολή οδεύει προς την αποχώρησή της. Το Συμβούλιο, ανέφερε, έχει επίγνωση ότι «δεν μπορούμε να αφήσουμε ένα κενό» και ότι, όταν αποχωρήσει η UNIFIL, «πρέπει αυτό το κενό να καλυφθεί». Οι συζητήσεις, ανέφερε, συνεχίζονται μεταξύ άλλων για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου και τη δυνατότητά τους να επεκτείνουν την παρουσία τους σε ολόκληρη τη λιβανική επικράτεια, αν και σημείωσε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί ποια διευθέτηση θα μπορούσε τελικά να προκύψει.
Η Ουκρανία δεν περιλαμβάνεται αυτή τη στιγμή ως προκαθορισμένη συνεδρίαση στο πρόγραμμα, ωστόσο η κ. Μπαλτά ανέφερε ότι η σύγκρουση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από «επείγοντα χαρακτήρα και απρόβλεπτες εξελίξεις», που απαιτούν από το Συμβούλιο να μπορεί να αντιδρά γρήγορα. Δήλωσε ότι η Προεδρία θα προγραμματίσει συνεδρίαση μόλις υπάρξει σχετικό αίτημα από μέλη του Συμβουλίου. Μιλώντας με την εθνική ιδιότητα της Ελλάδας, επανέλαβε επίσης τη στήριξη της Αθήνας στο διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και την αντίθεσή της στην αλλαγή συνόρων μέσω της χρήσης βίας.
Ερωτηθείσα για την πολιτική της Ελλάδας έναντι του Ισραήλ και των Παλαιστινίων, η κ. Μπαλτά απέρριψε την άποψη ότι η Αθήνα έχει εγκαταλείψει τις παραδοσιακές σχέσεις της με τους Παλαιστινίους και τον αραβικό κόσμο. «Είμαστε υπέρ της λύσης των δύο κρατών», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι ο διάλογος με το Ισραήλ δεν έρχεται σε αντίθεση με τη στήριξη των παλαιστινιακών επιδιώξεων. «Για να προωθήσεις την υπόθεση των Παλαιστινίων, πρέπει να μιλάς και με τις δύο πλευρές», ανέφερε.
Τα Στενά του Ορμούζ και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι ένα ακόμη ζήτημα που αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο. Η κ. Μπαλτά δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη σε θέση να σχολιάσει πληροφορίες περί σχεδίου απόφασης, αλλά υπογράμμισε ότι, για την Ελλάδα ως μεγάλη ναυτιλιακή χώρα, είναι απαραίτητο «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας να γίνεται απολύτως σεβαστή». Οποιαδήποτε ελληνική πρωτοβουλία κατά τη διάρκεια της Προεδρίας, είπε, θα βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, την UNCLOS και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Η Προεδρία θα δώσει επίσης ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνεργασία μεταξύ του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ειρήνης και Ασφάλειας της Αφρικανικής Ένωσης, με άτυπο κοινό σεμινάριο στις 21-22 Οκτωβρίου και την ετήσια κοινή συμβουλευτική συνάντηση στις 23 Οκτωβρίου. Η κ. Μπαλτά δήλωσε ότι στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο οργάνων.
Ο Οκτώβριος θα μπορούσε επίσης να αποδειχθεί καθοριστικός για την επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Η Ελλάδα έχει προβλέψει χρονικά περιθώρια για δύο νέες άτυπες ψηφοφορίες μέσα στο μήνα, ενώ η κ. Μπαλτά ανέφερε ότι θα συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για την πιθανή χρήση έγχρωμων ψηφοδελτίων για τα μόνιμα κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Η διαδικασία προχωρά», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Προεδρία θα επιδιώξει να την επιταχύνει, χωρίς ωστόσο να κινηθεί χωρίς τη συναίνεση των λοιπών μελών του Συμβουλίου. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα υπάρξει «κάποια εξέλιξη κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου», αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η διαδικασία θα μπορούσε να συνεχιστεί και κατά την Προεδρία που θα ασκήσει η Λετονία τον Νοέμβριο.
Κυπριακό
Απαντώντας σε ερώτηση για το Κυπριακό, η κ. Μπαλτά σημείωσε μεταξύ άλλων ότι ο Γενικός Γραμματέας συνεχίζει τις προσπάθειές του για πρόοδο, μέσω των Καλών του Υπηρεσιών και της προσωπικής του Απεσταλμένης, Μαρίας ‘Ανχελα Ολγκίν.
Ερωτηθείσα υπό την εθνική της ιδιότητα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και κατά πόσον ζητήματα μεταξύ Αθήνας και ‘Αγκυρας θα μπορούσαν να τεθούν στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η κ. Μπαλτά ανέφερε ότι «έχουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία». «Οι διμερείς μας σχέσεις δεν έχουν αποτελέσει ποτέ θέμα του Συμβουλίου Ασφαλείας», πρόσθεσε
