Ιράν: Η Ασάλ, μια ανεξάρτητη σχεδιάστρια που ζει στην Τεχεράνη, συνήθιζε να λαμβάνει συνεχώς παραγγελίες από το εξωτερικό.
Όμως, μετά από σχεδόν δύο μήνες χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, δήλωσε τηλεφωνικά στο CNN ότι «πλέον δεν λαμβάνει καμία νέα παραγγελία, καμία απάντηση. Είναι σαν να σταμάτησαν όλα από τη μια μέρα στην άλλη».
Στα πρόθυρα των δακρύων, είπε ότι το εισόδημά της δεν καλύπτει πλέον ούτε τα βασικά της έξοδα.
Η Ασάλ είναι μία από τα εκατομμύρια των Ιρανών, που η σύγκρουση του Ιράν με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τους έχει οδηγήσει στην ανεργία και τη φτώχεια.
Η οικονομία του Ιράν βρισκόταν σε δεινή κατάσταση και πριν από τη σύγκρουση. Το μέσο εισόδημα ανά άτομο είχε πέσει από περίπου 8.000 δολάρια το 2012 σε 5.000 δολάρια το 2024, πληττόμενο από τον πληθωρισμό, τη διαφθορά και τις κυρώσεις.
Οι προοπτικές τώρα, είναι ακόμη χειρότερες. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP), έως και 4,1 εκατομμύρια επιπλέον άτομα ενδέχεται να αντιμετωπίσουν το φάσμα της φτώχειας λόγω του πολέμου.
Οι υλικές ζημιές που προκάλεσαν χιλιάδες αεροπορικές επιδρομές έχουν οδηγήσει σε εκτοπισμό χιλιάδων πολιτών, σύμφωνα με το UNDP. Πάνω από 23.000 εργοστάσια και επιχειρήσεις έχουν πληγεί, όπως ανέφερε το τοπικό μέσο ενημέρωσης EcoIran.
Αυτό έχει κοστίσει άμεσα ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας, σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης του Ιράν, Γκολαμχοσεΐν Μοχαμάντι. Και οι δευτερογενείς επιπτώσεις έχουν οδηγήσει στην ανεργία ένα ακόμη εκατομμύριο άτομα, σύμφωνα με εκτιμήσεις της ιρανικής ιστοσελίδας Etemad Online.
Η διακοπή των θαλάσσιων μεταφορών, και κατά συνέπεια των εισαγωγών, έχει επίσης διαταράξει την ήδη εύθραυστη οικονομία του Ιράν, «θέτοντας σε κίνδυνο το 50% των ιρανικών θέσεων εργασίας και ωθώντας ένα επιπλέον 5% του πληθυσμού στη φτώχεια», σύμφωνα με τον Hadi Kahalzadeh του Quincy Institute, ενός think tank εξωτερικής πολιτικής.
«Πολλές επιχειρήσεις έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους υπό τη συνδυασμένη πίεση του πολέμου, του πληθωρισμού, της ύφεσης και της κατάρρευσης της ζήτησης», σημειώνει ο Kahalzadeh.
Ο ετήσιος πληθωρισμός τον Μάρτιο έφτασε το 72%, αλλά ήταν πολύ υψηλότερος για τα είδη πρώτης ανάγκης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.
«Εκτίναξη» των απολύσεων
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές του περασμένου μήνα εναντίον τεράστιων πετροχημικών συγκροτημάτων έχουν οδηγήσει χιλιάδες εργαζομένους σε άδεια άνευ αποδοχών. Χτυπήθηκαν επίσης τα μεγαλύτερα χαλυβουργεία του Ιράν, αλλά δύο από αυτά –η Mobarakeh Steel και η Khuzestan Steel– αρνούνται ότι έχουν απολύσει υπαλλήλους.
Ωστόσο, οι τεράστιες ζημιές στη βαριά βιομηχανία έχουν αντίκτυπο σε ολόκληρη την οικονομία. Η εταιρεία κατασκευής ρυμουλκούμενων Maral Sanat, με έδρα κοντά στα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν, απέλυσε 1.500 εργαζόμενους λόγω έλλειψης χάλυβα. Μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες κλωστοϋφαντουργίας του Ιράν –η Borujerd– απέλυσε 700 εργαζόμενους.
Πολλά εργοστάσια γαλακτοκομικών προϊόντων έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους λόγω έλλειψης βασικών υλικών συσκευασίας, αναφέρει ο Kahalzadeh από το Quincy Institute.
Το φαινόμενο αυτό επαναλαμβάνεται σε ολόκληρη τη χώρα και σε όλους τους κλάδους. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μια ξαφνική αύξηση στον αριθμό των αιτήσεων για επίδομα ανεργίας –με 147.000 αιτούντες τους τελευταίους δύο μήνες, περίπου τρεις φορές περισσότερους από πέρσι.
«Το βάρος πέφτει κυρίως στους εργαζόμενους με χαμηλή και μέση ειδίκευση, οι οποίοι είναι οι λιγότερο προστατευμένοι», σύμφωνα με τον Kahalzadeh.
Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου της χώρας –η Digikala– έχει ξεκινήσει μια σειρά απολύσεων σε διάφορα τμήματα.
Εν τω μεταξύ, η έλλειψη πρόσβασης στο διαδίκτυο είναι ιδιαίτερα προβληματική για τις γυναίκες που εργάζονται από το σπίτι.
Η Σομάγιε, 50 ετών από το Ισφαχάν, διδάσκει διαδικτυακά εδώ και χρόνια. Το πρόγραμμά της ήταν πάντα γεμάτο, αλλά χωρίς πρόσβαση στο διαδίκτυο, αναγκάστηκε να στραφεί σε εγχώριες εφαρμογές, οι οποίες δεν είναι πολύ αξιόπιστες.
«Τίποτα δεν λειτουργεί πια σωστά», είπε στο CNN μέσω τηλεφώνου. «Οι μαθητές δεν μπορούν να συνδεθούν όλοι ταυτόχρονα, οι πλατφόρμες συνεχώς κολλάνε», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Οι γυναίκες έχουν υποβάλει το ένα τρίτο του συνόλου των αιτήσεων για επίδομα ανεργίας από την έναρξη του πολέμου.
Τα στοιχεία για την ανεργία έχουν ασκήσει περαιτέρω πίεση σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, σε μια εποχή που τα κρατικά έσοδα έχουν εξαντληθεί
