Τα νέα κοινωφελή προγράμματα εργασίας, στο πλαίσιο των οποίων θα γίνουν συνολικά 19.574 προσλήψεις, παρουσίασε σε συνέντευξη Τύπου η αν. υπουργός Εργασίας Ράνια Αντωνοπούλου.
Οι αιτήσεις όπως αναφέρει η «Αυγή», θα ξεκινήσουν μέσα στον Απρίλιο και θα αφορούν την πρώτη φάση του προγράμματος που θα υλοποιηθεί σε 17 δήμους, με το βάρος να δίνεται στους δήμους που έχουν διαπιστωθεί τα μεγαλύτερα ποσοστά μακροχρόνιας ανεργίας.
Στην πρώτη φάση του προγράμματος που χρηματοδοτείται, όπως και το επόμενο που ακολουθεί, από ευρωπαϊκούς πόρους θα απασχοληθούν για 8 μήνες 6.918 εργαζόμενοι και το κόστος θα ανέλθει στα 45 εκατομμύρια ευρώ. Στη δεύτερη φάση το πρόγραμμα, το οποίο θα μπει σε εφαρμογή μετά από 2 μήνες, θα υλοποιηθεί σε 34 δήμους, θα απασχολήσει 12.656 εργαζόμενους και έχει κοστολογηθεί στα 87 εκατομμύρια ευρώ. Οι εργαζόμενοι θα πιάσουν δουλειά 45 μέρες αφού γίνει η προκήρυξη των θέσεων, διάστημα που εκτιμάται ότι απαιτείται ώστε να έχουν ολοκληρωθεί όλες οι διαδικασίες. Σημειώνεται ότι μέχρι το τέλος του 2016 συνολικά 172.000 άνεργοι θα έχουν βρει απασχόληση με το σύνολο των προγραμμάτων κοινωφελούς εργασίας και άλλων προγραμμάτων στήριξης των ανέργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη ή πρόκειται να προκηρυχθούν.
Έργα για το περιβάλλον και κοινωνικές υποδομές
Οι προσληφθέντες θα απασχοληθούν «σε έργα και υπηρεσίες που συμβάλλουν στη βελτίωση της καθημερινής ζωής των κατοίκων των δήμων με την αναβάθμιση των κοινωνικών υποδομών και υπηρεσιών, καθώς και στην ανάπλαση του φυσικού περιβάλλοντος και στη στήριξη της τοπικής αγοράς» ανέφερε η Ρ. Αντωνοπούλου. Πιο συγκεκριμένα θα απασχοληθούν σε έργα που θα αναβαθμίσουν δημοτικές κτηριακές υποδομές, παιδικές χαρές, πάρκα και δημοτικές βιβλιοθήκες.
Από την αν. υπουργό επισημάνθηκε ακόμη ότι για πρώτη φορά, «μετά από ενέργειες του υπουργείου, τα υλικά για την υλοποίηση των έργων στους δήμους θα χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων». Η χρηματοδότηση του Ταμείου θα αντιστοιχεί στο 5% του κόστους για το ανθρώπινο δυναμικό.
Προστασία εργαζομένων
Η Ρ. Αντωνοπούλου τόνισε ακόμη ότι έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες πρωτοβουλίες, νομικές και μη, ώστε να αποτρέπεται η εκμετάλλευση των εργαζόμενων από τους δήμους για την κάλυψη πάγιων αναγκών, όπως είναι η αποκομιδή των απορριμάτων, τακτική που έχει προκαλέσει πολλά δυστυχήματα. Το περασμένο διάστημα ψηφίστηκαν τρεις σχετικές τροπολογίες με στόχο να εμποδίσουν τις δημοτικές αρχές όχι μόνο να κάνουν την παράβαση, αλλά να τη… σκεφτούν, με προβλέψεις για σοβαρές κυρώσεις. Εξακολουθεί να επιτρέπεται βέβαια η ανάθεση καθηκόντων που αφορούν μόνο ήπιες μορφές καθαριότητας. Επίσης, την πρώτη μέρα της εργασίας των εργαζομένων έχει προβλεφθεί να μοιράζεται ενημερωτικός φάκελος για τα δικαιώματά τους, όπως και ότι θα γίνεται γνωστό πού θα πρέπει να απευθυνθούν αν θέλουν να κάνουν καταγγελία.
Πολύ σημαντική νίκη και «όχι αυτονόητη» εκτιμάται από το υπουργείο Εργασίας η οκτάμηνη διάρκεια της απασχόλησης των ανέργων, από πέντε μήνες που ήταν μέχρι πρότινος. «Ως γνωστόν, τα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας θεωρούνταν μέχρι σήμερα από τη Γενική Διεύθυνση Απασχόλησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως παθητικές πολιτικές». Οι εργαζόμενοι αισθάνονται έτσι μεγαλύτερη σταθερότητα και αντιλαμβάνονται τη διαφορά στην καθημερινότητά τους, που δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή σε μικρής διάρκειας προγράμματα. Οι μισθοί κυμαίνονται στα επίπεδα του κατώτατου βασικού, ήτοι 586 ευρώ, ωστόσο παρέχονται πλήρη ασφαλιστικά και εργασιακά δικαιώματα.
Η λογική της προτεραιότητας στους μακροχρόνια άνεργους
Το 73% των ανέργων αποτελούν μακροχρόνια άνεργοι. Έχει διαπιστωθεί αφενός ότι οι μακροχρόνια άνεργοι παραιτούνται πιο εύκολα από τη διαδικασία αναζήτησης εργασίας, αφετέρου οι πιθανότητες πρόσληψης ενός ανέργου από μία επιχείρηση μειώνονται όσο αυξάνεται ο χρόνος παραμονής του εκτός εργασίας. Ο λόγος, σύμφωνα με τη Ρ. Αντωνοπούλου, είναι ότι «οι επιχειρήσεις, γνωρίζοντας πως η μακροχρόνια απουσία από την εργασία συνεπάγεται απώλεια εργασιακής εμπειρίας και απομάκρυνση του ανέργου από το επαγγελματικό του γνωστικό αντικείμενο, εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές στην πρόσληψη μακροχρόνια ανέργων». Πέραν των αρνητικών επιπτώσεων που προκαλεί η μακροχρόνια ανεργία στο ίδιο τον άνεργο, η υπερσυγκέντρωση μακροχρόνια ανέργων οδηγεί παράλληλα «σε μαρασμό την τοπική οικονομία και στην επιδείνωση των κοινωνικών συνθηκών».
Αναγνώριση και από τους Ευρωπαίους
«Η Μαριάν Τίσεν μου είπε στην τελευταία συνάντηση που είχα μαζί της ότι υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες ο σχεδιασμός μας για τα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας να αποτελέσει το πρότυπο για την Ευρώπη» υπογράμμισε η Ρ. Αντωνοπούλου. Η Μ. Τίσσεν είναι η Ευρωπαία Επίτροπος Απασχόλησης και η αναγνώριση του ελληνικού σχεδίου αν μη τι άλλο εντυπωσιάζει, καθώς η κυρίαρχη άποψη μέχρι πρότινος ταύτιζε τα κοινωφελή προγράμματα με παθητική πολιτική. Όμως, αν αυτά συνοδεύονται με παράλληλη αναβάθμιση των προσόντων των ανέργων, θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια καλή πρακτική στην αντιμετώπιση της ανεργίας όπως υποστηρίζει το υπουργείο. Πρακτικά, αυτό θα γίνεται με την εβδομάδα να χωρίζεται σε τέσσερις εργάσιμες μέρες και μία που θα προβλέπει τη συμμετοχή των εργαζόμενων σε επιμορφωτικά σεμινάρια, όπως είναι η καλύτερη χρήση του Ίντερνετ.
Στην Ελλάδα διαπιστώνεται μεγάλος ψηφιακός αναλφαβητισμός και στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι «η εξοικείωση του κόσμου με την εύρεση των εγκυκλίων του υπουργείου, τις προκηρύξεις του ΟΑΕΔ ή ακόμη το Taxis».
