ΟΠΕΚΕΠΕ: Θετικό πρόσημο μετά από μήνες στασιμότητας εμφανίζουν τα αγροτικά εμπορεύματα, καθώς η νέα εμπορική συμφωνία ΗΠΑ–Κίνας και η επικείμενη λήξη του “shutdown” της αμερικανικής κυβέρνησης δίνουν ώθηση στις διεθνείς τιμές των σιτηρών.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σύμφωνα με αναλύσεις του USDA, οι τιμές σε σιτάρι, καλαμπόκι, σόγια και κριθάρι κινούνται ανοδικά από 5% έως 10%, ενώ η αγορά περιμένει με ενδιαφέρον τη δημοσίευση του πρώτου μηνιαίου report μετά την επανεκκίνηση των ομοσπονδιακών υπηρεσιών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το θετικό αυτό κλίμα, σε συνδυασμό με την προσωρινή εξομάλυνση του εμπορικού πολέμου Ουάσινγκτον–Πεκίνου, φαίνεται να αποκαθιστά την ψυχολογία στα διεθνή χρηματιστήρια αγροτικών προϊόντων. Τα συμβόλαια Ιανουαρίου κατέγραψαν έντονη άνοδο τις τελευταίες ημέρες, με τη σόγια να σημειώνει άλμα σχεδόν 10%, ενώ το κριθάρι και το σιτάρι επανέρχονται στα υψηλότερα επίπεδα του εξαμήνου.
Το deal ΗΠΑ–Κίνας πυροδοτεί ανατιμήσεις
Η Κίνα ανακοίνωσε ότι από 10 Νοεμβρίου καταργεί για ένα έτος τους ανταποδοτικούς δασμούς 15% που είχε επιβάλει από τις 4 Μαρτίου στα αμερικανικά αγροτικά προϊόντα. Η κίνηση αυτή θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια αγορά δημητριακών.
Παρότι η σόγια των ΗΠΑ εξακολουθεί να επιβαρύνεται με δασμό 13%, η χαλάρωση του εμπορικού πλαισίου ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και δίνει νέα ώθηση στη ζήτηση. Τα συμβόλαια παράδοσης Ιανουαρίου για σπόρο σόγιας (ZSF6) ανέβηκαν από τα χαμηλά των 1.020 σεντς/μπούσελ σε 1.120 σεντς/μπούσελ, ανοδική κίνηση σχεδόν 10%.
Στο Χρηματιστήριο Εμπορευμάτων του Σικάγο, η αυξημένη ζήτηση οδήγησε επίσης σε άνοδο για τα συμβόλαια καλαμποκιού και σιταριού. Το μαλακό σιτάρι ανέκτησε τη δυναμική των 200 ευρώ ο τόνος, ενώ οι εξαγωγές σκληρού σίτου από τη Γαλλία κινούνται γύρω στα 245 ευρώ/τόνο, με τα ελληνικά FOB να κυμαίνονται στα 250–255 ευρώ/τόνο.
Η Ευρώπη επωφελείται, τα Βαλκάνια ακολουθούν
Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο και στη ΝΑ Ευρώπη, καθώς τα ευρωπαϊκά συμβόλαια καλαμποκιού διατηρούνται πάνω από τα 195 ευρώ/τόνο, ενισχύοντας τις τιμές παραγωγού στα Βαλκάνια πάνω από τα 20 λεπτά/κιλό. Παρά το γεγονός ότι οι παγκόσμιες ποσότητες παραμένουν υψηλές, η αγορά δείχνει διάθεση σταθεροποίησης και ήπιας ανόδου.
Το κτηνοτροφικό κριθάρι σημείωσε επίσης ανάκαμψη, με τα συμβόλαια αγοράς στο γαλλικό Ρουέννα ξεπερνούν τα 192 ευρώ/τόνο για πρώτη φορά μετά από εβδομάδες, ανοίγοντας τον δρόμο για τα 200 ευρώ/τόνο.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΓΡΟΤΩΝ: Παράταση δηλώσεων ελαιοκάρπου – Πληρωμές ΟΠΕΚΕΠΕ έως τέλος Νοεμβρίου
Το «shutdown» και η σημασία του USDA Report
Η πολύμηνη καθυστέρηση του USDA report Οκτωβρίου είχε στερήσει από την αγορά κρίσιμα δεδομένα για την πορεία της παραγωγής και των αποθεμάτων. Αν το πρόβλημα με το «shutdown» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης επιλυθεί οριστικά, η νέα έκθεση του USDA στις 14 Νοεμβρίου θα αποτελέσει σημείο καμπής για τους αναλυτές και τους traders.
Η έκθεση αναμένεται να αποτυπώσει την πραγματική δυναμική των αμερικανικών εξαγωγών, οι οποίες ενδέχεται να επηρεάσουν τις αποφάσεις χωρών όπως η Βραζιλία, η Ινδία και η Αργεντινή.
Προβλήματα εντός συνόρων – το Monitoring απειλεί τις πληρωμές
Ενώ διεθνώς οι εξελίξεις είναι θετικές, στην Ελλάδα το ενδιαφέρον των παραγωγών στρέφεται στις πληρωμές της βασικής ενίσχυσης και στα σοβαρά προβλήματα που προέκυψαν με το Monitoring. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Φορέων Αγροτικών Υπηρεσιών (ΠΕΦΑΣΥ) και των Κέντρων Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ), ο μεγάλος όγκος αγροτεμαχίων που έχουν επιλεγεί για έλεγχο καθιστά αδύνατη την έγκαιρη διόρθωση των στοιχείων από τους παραγωγούς.
Η ΟΠΕΚΕΠΕ ανακοίνωσε ότι τα αποτελέσματα του Monitoring για ειδικά καθεστώτα, όπως η συνδεδεμένη ενίσχυση βάμβακος, δεν θα επηρεάσουν την προκαταβολή ούτε την εξόφληση. Ωστόσο, δεν υπήρξε σαφής ενημέρωση για τη βασική ενίσχυση, προκαλώντας ανησυχία στον αγροτικό κόσμο.
Τα ΚΥΔ ζητούν μέτρα – ο χρόνος πιέζει
Τα ΚΥΔ προτείνουν σειρά άμεσων μέτρων για να μην υπάρξουν αδικίες:
1. Παράταση της περιόδου διορθώσεων στο Monitoring για την ΕΑΕ 2025, ώστε να προλάβουν όλοι οι δικαιούχοι.
2. Άμεση ενεργοποίηση της εφαρμογής Agrisnap, ώστε οι αγρότες να αποστέλλουν φωτογραφίες με γεωσήμανση, αποδεικνύοντας την πραγματική κατάσταση των αγροτεμαχίων.
3. Ρεαλιστική επαναπροσαρμογή των ορίων ανοχής, ώστε μικρές αποκλίσεις να μην οδηγούν σε άδικους αποκλεισμούς.
4. Διόρθωση του αλγορίθμου ελέγχου για καλλιέργειες όπως Μηδική και Κοφτολίβαδα, όπου εντοπίστηκαν σοβαρές αστοχίες.
5. Εξαίρεση καλλιεργειών που δεν λαμβάνουν συμπληρωματικές ενισχύσεις, για μείωση του διαχειριστικού φόρτου.
Η ΠΕΦΑΣΥ ζητά από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να εξετάσει άμεσα τις προτάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή των παραγωγών και να αποφευχθούν καθυστερήσεις πληρωμών.
Οι επιπτώσεις των διεθνών εξελίξεων στην ελληνική αγορά
Αν και το διεθνές σκηνικό διαμορφώνεται ευνοϊκότερο, η ελληνική αγορά παραμένει ευάλωτη στις εσωτερικές δυσλειτουργίες. Οι παραγωγοί δημητριακών βλέπουν μεν βελτίωση στις διεθνείς τιμές, ωστόσο τα κόστη παραγωγής (ενέργεια, λιπάσματα, μεταφορές) εξακολουθούν να πιέζουν τα περιθώρια κέρδους.
Η άνοδος των τιμών κατά 5%–10% αποτελεί ανακούφιση, αλλά όχι ακόμη ανάκαμψη. «Οι διεθνείς τιμές είναι θετικές, αλλά οι καθυστερήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ στις πληρωμές της βασικής ενίσχυσης και των συνδεδεμένων μάς κρατούν σε αβεβαιότητα», αναφέρουν παραγωγοί στη Θεσσαλία στο tilegrafimanews.gr
Προοπτικές
Η επόμενη περίοδος θα είναι καθοριστική. Αν η αμερικανική κυβέρνηση σταθεροποιηθεί και το USDA δημοσιεύσει εγκαίρως τα νέα στοιχεία, οι επενδυτές θα έχουν πιο καθαρή εικόνα για την παγκόσμια προσφορά και ζήτηση.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καλείται να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των παραγωγών στις εσωτερικές πληρωμές, εφαρμόζοντας πιο ρεαλιστικούς ελέγχους και λιγότερη γραφειοκρατία. Ο συνδυασμός διεθνούς αισιοδοξίας και εθνικής σταθερότητας θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την αρχή ενός πιο ισορροπημένου 2026 για τη γεωργία.
